Xuất khẩu điện thoại gần 38,5 tỉ USD: cú nhảy cho vị thế công nghệ
Xuất khẩu điện thoại Việt Nam là toàn bộ hoạt động sản xuất, lắp ráp và bán ra nước ngoài các sản phẩm điện thoại di động cùng linh kiện công nghệ cao đi kèm, dựa trên mạng lưới nhà máy FDI và doanh nghiệp nội địa, đóng vai trò then chốt trong cán cân thương mại và định hình vị thế công nghệ của nền kinh tế. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt khoảng 38,499 tỉ USD, tăng 18,6% so với cùng kỳ năm 2025. Con số này cho thấy Việt Nam không chỉ “gia công giá rẻ”, mà đang trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất thiết bị di động toàn cầu. Điện thoại và linh kiện tiếp tục là nhóm hàng xuất khẩu chủ lực, mang lại nguồn ngoại tệ lớn và tạo nền tảng để thu hút thêm các dự án công nghệ cao gắn với sản xuất và R&D.
Thị trường Mỹ – Trung và cú bứt phá bất ngờ của Hàn Quốc
Động lực tăng trưởng của xuất khẩu điện thoại Việt Nam đến từ sự mở rộng của các thị trường lớn, trong đó thị trường Mỹ Trung Quốc giữ vai trò “đầu tàu” tiêu thụ. Trung Quốc vừa là khách hàng, vừa là mắt xích trung tâm trong chuỗi cung ứng linh kiện và sản xuất điện tử, trong khi Mỹ là nơi tiêu thụ khối lượng lớn sản phẩm điện tử sản xuất tại Việt Nam. Đáng chú ý, Hàn Quốc đang nổi lên như một điểm sáng mới: 7 tháng đầu năm, xuất khẩu điện thoại và linh kiện sang Hàn Quốc đạt khoảng 3,98 tỉ USD, tăng tới 69,28% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng hiếm thấy ở một thị trường đã có sẵn quan hệ đầu tư sâu rộng, cho thấy doanh nghiệp Hàn Quốc ngày càng dùng Việt Nam như một “căn cứ” cung ứng sản phẩm và linh kiện cho chính nền công nghiệp điện tử của họ.
Samsung Việt Nam: từ “công xưởng” đến trung tâm công nghệ cao
Không thể nói về xuất khẩu điện thoại Việt Nam mà bỏ qua Samsung Việt Nam. Các cơ sở sản xuất của Samsung tại Việt Nam hiện đảm nhận khoảng 50% tổng sản lượng điện thoại của tập đoàn trên toàn cầu – một tỷ lệ cho thấy Việt Nam đã trở thành “trái tim” trong chiến lược thiết bị di động của gã khổng lồ Hàn Quốc. Lãnh đạo Samsung khẳng định họ không coi Việt Nam là cứ điểm sản xuất đơn thuần, mà là đối tác chiến lược cùng tham gia nghiên cứu, phát triển và công nghệ cao. Việc thành lập pháp nhân Samsung Vietnam Semiconductor (SVS) tại Thái Nguyên với định hướng sản xuất chất bán dẫn càng củng cố vị thế công nghệ cao của Việt Nam trong chuỗi cung ứng tương lai. Nếu được “đỡ lực” bằng chính sách phù hợp, làn sóng này có thể kéo thêm các nhà sản xuất công nghệ khác đến, tạo hiệu ứng lan tỏa vượt ra ngoài ngành điện thoại.
Cơ hội bứt phá và rủi ro phụ thuộc: Việt Nam cần chọn cách lớn lên
Tăng trưởng hai chữ số của xuất khẩu điện thoại là cơ hội hiếm có để Việt Nam tiến sâu vào bản đồ linh kiện công nghệ cao, nhưng đi kèm là rủi ro phụ thuộc vào một vài tập đoàn và thị trường lớn. Nếu cầu từ Mỹ, Trung Quốc hay Hàn Quốc “hắt hơi”, tăng trưởng xuất khẩu có thể lập tức chững lại. Ở chiều ngược lại, nhà nước đang chủ động chuyển hướng thu hút vốn FDI sang các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và có khả năng lan tỏa tới doanh nghiệp trong nước. Thủ tướng mong muốn Samsung mở rộng sản xuất song song với tăng đầu tư R&D, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng tại Việt Nam, Hàn Quốc và thị trường quốc tế. Phía Samsung cam kết tiếp tục góp phần nghiên cứu, đào tạo nhân tài và triển khai các chương trình hỗ trợ thiết thực. Tương lai của ngành điện thoại vì thế phụ thuộc vào việc Việt Nam có biến được “công xưởng lắp ráp” hôm nay thành “trung tâm sáng tạo” ngày mai hay không.
