Dự án đường ven biển Lâm Đồng: hơn một công trình giao thông mới
Dự án đường ven biển Lâm Đồng là đề xuất xây dựng một tuyến giao thông ven biển dài khoảng 34km, quy mô 6-8 làn xe, tốc độ thiết kế 60-80km/h, với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 20.000 tỷ đồng, nhằm kết nối dọc khu vực ven biển phía Nam tỉnh và mở rộng không gian phát triển kinh tế, đô thị, công nghiệp và du lịch của địa phương sau sáp nhập. Điểm đáng nói là đây không chỉ là một “con đường đẹp” ven biển, mà là dự án hạ tầng 20.000 tỷ mang tham vọng tái cấu trúc không gian phát triển phía Nam tỉnh, tạo thêm trục động lực song song với các tuyến quốc lộ và đường hiện hữu. Liên danh gồm CII, CII PPP và IMC đã chính thức đề xuất nghiên cứu đầu tư theo phương thức PPP tại buổi làm việc với UBND tỉnh Lâm Đồng chiều 21/8. Tỉnh xem đây là cơ hội tận dụng lợi thế biển trong bối cảnh Lâm Đồng mới có diện tích lớn nhất cả nước và dân số khoảng 3,3 triệu người sau sáp nhập.
Quy mô kỹ thuật và bài toán vốn: tham vọng đi kèm rủi ro
Theo phương án sơ bộ, tuyến đường ven biển phía Nam có chiều dài khoảng 34km, mặt cắt ngang 6-8 làn xe, vận tốc thiết kế 60-80km/h, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 20.000 tỷ đồng. Dự án được chia làm hai đoạn: khoảng 18km từ đường Lý Thái Tổ đến giáp ranh phường Phước Hội – xã Sơn Mỹ, và khoảng 16km kéo dài tới nút giao Quốc lộ 55. Việc lựa chọn quy mô lớn ngay từ đầu thể hiện tư duy “làm một lần cho ra trục động lực”, song cũng đòi hỏi tỉnh phải tính kỹ khả năng khai thác để đường không rơi vào tình trạng thừa năng lực, thiếu dòng xe. Một điểm nhạy cảm là cấu trúc tài chính: tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 20.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 17.000 tỷ đồng là vốn vay ngân hàng, tương đương 85% tổng vốn. Đây là con số có sức nặng với mọi nhà đầu tư và cũng là áp lực lên bài toán hoàn vốn. Nếu lưu lượng, quỹ đất khai thác và các nguồn thu đô thị – du lịch không đạt kỳ vọng, rủi ro tài chính sẽ không nhỏ. Tuy nhiên, nếu được thiết kế gắn với chiến lược phát triển đô thị ven biển và công nghiệp phụ trợ, tuyến đường có thể trở thành trục sinh lợi thay vì chỉ là chi phí đầu tư khổng lồ.
Kết nối vùng ven biển và không gian phát triển kinh tế phía Nam
Ý tưởng xây dựng đường ven biển Lâm Đồng xuất hiện đúng lúc tỉnh cần tổ chức lại không gian phát triển và khai thác tốt hơn lợi thế biển. Một trục giao thông ven biển hoàn chỉnh được kỳ vọng mở thêm trục kết nối cho đô thị, công nghiệp và du lịch ven biển, đồng thời mở rộng không gian phát triển về phía biển trong bối cảnh địa giới hành chính đã thay đổi. Không chỉ người dân hưởng lợi từ thời gian di chuyển rút ngắn, mà doanh nghiệp bất động sản, du lịch, logistics cũng có thêm mặt bằng và trục tiếp cận để hình thành các cực tăng trưởng mới. Theo đề xuất, khoảng 5km tuyến mới sẽ đi qua Khu công nghiệp Sơn Mỹ – phần hiện chưa có trong quy hoạch. Đây có thể là mắt xích quan trọng để kết nối không chỉ các khu du lịch mà cả các khu công nghiệp ven biển với mạng lưới giao thông vùng. Đồng thời, khoảng 11km còn lại trùng hướng tuyến đường ven biển Tân Thắng – Thắng Hải đã được quy hoạch, tạo điều kiện phối hợp giữa đầu tư công và PPP. Nếu được triển khai hợp lý, kết nối vùng ven biển sẽ không chỉ là đường đi mà là trục tích hợp giữa giao thông, đô thị và không gian kinh tế biển.
Chồng lấn quy hoạch, hiệu quả nguồn lực và vai trò PPP
Trong phạm vi nghiên cứu, khoảng 16,4km tuyến đề xuất trùng với hai dự án đầu tư công đang được chuẩn bị: khoảng 11km trùng tuyến đường ven biển Tân Thắng – Thắng Hải và khoảng 5,4km trùng tuyến ven biển La Gi – Tân Hải. Phần còn lại khoảng 17,6km, bao gồm đoạn tuyến mới 5km qua Khu công nghiệp Sơn Mỹ, là quỹ đất hạ tầng thực sự có thể tạo giá trị gia tăng nếu được quy hoạch đúng. Nghĩa là câu hỏi hiện nay không phải “có làm đường hay không”, mà là “làm thêm bao nhiêu và ở đâu để không chồng lấn, không lãng phí nguồn lực”. Với một dự án hạ tầng 20.000 tỷ, việc phân định rõ phạm vi đầu tư giữa vốn nhà nước và vốn PPP mang ý nghĩa sống còn. Các sở, ngành của tỉnh đã đánh giá cao đề xuất vì kỳ vọng tuyến đường sẽ hoàn thiện hạ tầng ven biển và nâng cao năng lực cạnh tranh của Lâm Đồng sau sáp nhập. Nhưng chính quyền địa phương cần thận trọng, đảm bảo lựa chọn nhà đầu tư dựa trên phương án tài chính thực tế, không phó mặc rủi ro cho hệ thống ngân hàng. Nếu PPP được dùng đúng vai, nhà nước lo quy hoạch, giám sát; nhà đầu tư lo hiệu quả vận hành, cả hai cùng chia sẻ lợi ích từ phát triển kinh tế phía Nam.
Lộ trình triển khai và thông điệp cho chiến lược phát triển phía Nam tỉnh
Đến thời điểm này, dự án đường ven biển Lâm Đồng vẫn chỉ ở mức đề xuất nghiên cứu, chưa phải quyết định đầu tư chính thức. UBND tỉnh đã thống nhất cho liên danh lập đề xuất nghiên cứu chủ trương đầu tư trong thời hạn 4 tháng, song song với việc Sở Tài chính tham mưu thủ tục và các cơ quan liên quan phối hợp cung cấp thông tin, rà soát quy hoạch và pháp luật. Theo kế hoạch, hồ sơ pháp lý sẽ được hoàn tất trong giai đoạn từ tháng 10/2026 đến tháng 12/2027, dự kiến khởi công vào tháng 1/2028 và thi công trong khoảng 24 tháng. Đây là khung thời gian tham vọng, nhưng cũng cho thấy quyết tâm biến ý tưởng thành hạ tầng thực tế. Nếu vượt qua được các bài toán quy hoạch, tài chính và thủ tục đầu tư, tuyến đường cảnh quan ven biển phía Nam có thể trở thành một trục hạ tầng mới, giúp định hình lại cách Lâm Đồng khai thác không gian ven biển cho đô thị, công nghiệp và du lịch. Thông điệp quan trọng không phải ở con số vốn, mà ở cách tỉnh lựa chọn ưu tiên: đặt phát triển kinh tế phía Nam trên nền tảng kết nối vùng ven biển hiện đại, đồng bộ, thay vì mở rộng manh mún. Một quyết định đầu tư minh bạch, gắn với chiến lược dài hạn, sẽ biến 20.000 tỷ thành cú hích cho cả vùng chứ không chỉ là một dự án trên giấy.
