Đường ven biển Lâm Đồng: Dự án hạ tầng định hình lại không gian phát triển
Tuyến đường ven biển Lâm Đồng phía Nam là dự án hạ tầng giao thông dài khoảng 34km, quy mô 6–8 làn xe, thiết kế tốc độ 60–80km/h, được đề xuất đầu tư gần 20.000 tỷ đồng theo phương thức đối tác công tư nhằm mở rộng không gian kết nối và khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển của địa phương.
Cốt lõi của dự án không phải là “thêm một con đường đẹp ven biển”, mà là bước đi chiến lược để Lâm Đồng tái cấu trúc không gian kinh tế sau sáp nhập với tỉnh Bình Thuận cũ, trở thành tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước với hơn 24.233km2 và khoảng 3,3 triệu dân. Một liên danh gồm CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII), Công ty TNHH Đối tác Công tư CII, CTCP Xây dựng Hạ tầng IMC và các thành viên đã đề xuất nghiên cứu đầu tư tuyến đường cảnh quan ven biển phía Nam theo hình thức PPP, tại cuộc làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh chiều 21/8.
Theo phương án sơ bộ, tuyến đường ven biển phía Nam Lâm Đồng có tổng chiều dài khoảng 34km, mặt cắt ngang 6–8 làn xe, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 20.000 tỷ đồng. Cấu trúc tuyến gồm khoảng 18km từ đường Lý Thái Tổ đến khu vực giáp ranh phường Phước Hội – xã Sơn Mỹ và khoảng 16km kéo dài đến nút giao Quốc lộ 55. Đáng chú ý là đề xuất bổ sung khoảng 5km tuyến mới đi qua Khu công nghiệp Sơn Mỹ, phần hiện chưa có trong quy hoạch tỉnh.
Vì sao Lâm Đồng chọn thời điểm này để mở trục ven biển?
Ý tưởng xây dựng một trục đường ven biển quy mô lớn xuất hiện đúng lúc Lâm Đồng cần “vẽ lại” bản đồ phát triển, nhất là khi địa giới hành chính thay đổi và lợi thế biển vốn chưa được khai thác tương xứng. Trong bối cảnh đó, đường ven biển Lâm Đồng phía Nam được xem như trục xương sống mới để tổ chức lại không gian đô thị, công nghiệp và du lịch ven biển, thay vì chỉ nối dài những tuyến hiện hữu.
Theo nguồn tin chính thức, "tuyến đường có chiều dài khoảng 34km, mặt cắt ngang 6–8 làn xe, vận tốc thiết kế 60–80km/h, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 20.000 tỷ đồng". Lựa chọn quy mô lớn ngay từ đầu cho thấy địa phương không muốn bị mắc kẹt trong vòng lặp nâng cấp chắp vá, vốn làm mất cơ hội cạnh tranh với các tỉnh ven biển khác. Một trục đường cảnh quan ven biển hoàn chỉnh được kỳ vọng tạo thêm dư địa khai thác kinh tế biển, cải thiện kết nối và nâng sức cạnh tranh của địa phương.
Tuy nhiên, đây mới là đề xuất nghiên cứu, chưa phải quyết định đầu tư. UBND tỉnh đã thống nhất cho liên danh nhà đầu tư lập đề xuất nghiên cứu chủ trương trong 4 tháng, đồng thời yêu cầu rà soát kỹ quy hoạch, pháp luật và các đoạn tuyến có khả năng trùng với dự án đầu tư công đang chuẩn bị triển khai. Điều này cho thấy tỉnh ý thức rõ nguy cơ đầu tư trùng lặp, lãng phí nguồn lực nếu không phân định ranh giới chức năng từng tuyến.
Kết nối vùng ven biển: Cơ hội phát triển kinh tế địa phương hay rủi ro chồng lấn?
Nếu được triển khai, đường ven biển Lâm Đồng sẽ mở thêm một trục kết nối xuyên suốt cho đô thị, khu công nghiệp và du lịch ven biển phía Nam, tạo nền tảng mới cho phát triển kinh tế địa phương. Khoảng 16,4km tuyến đề xuất trùng với hai dự án đầu tư công đang chuẩn bị, gồm 11km trùng đường ven biển Tân Thắng – Thắng Hải và 5,4km trùng tuyến ven biển La Gi – Tân Hải. Phần còn lại 17,6km, trong đó có 5km mới qua Khu công nghiệp Sơn Mỹ, chính là “phần giá trị gia tăng” về kết nối mà tỉnh cần cân nhắc kỹ.
Một trục đường ven biển được đầu tư đồng bộ có thể tạo điều kiện kết nối các khu vực đô thị, khu công nghiệp và điểm đến du lịch, đồng thời mở rộng không gian phát triển về phía biển. Nói cách khác, kết nối vùng ven biển không chỉ là chuyện đi lại nhanh hơn, mà là cách Lâm Đồng định nghĩa lại trật tự ưu tiên trong quy hoạch: đẩy mạnh đô thị ven biển, gắn với khu công nghiệp và các cực du lịch mới. Dự án được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông ven biển, khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh sau sáp nhập.
Ở chiều ngược lại, tỷ lệ trùng lặp lớn với các tuyến đầu tư công đặt ra rủi ro: nếu tỉnh không phân định rạch ròi đâu là phần đầu tư mới, đâu là phần đồng bộ hóa, đường ven biển Lâm Đồng có thể trở thành ví dụ điển hình cho tình trạng chồng lấn quy hoạch. Thách thức là biến dự án thành “cầu nối” giữa các tuyến hiện hữu và quy hoạch mới, thay vì biến nó thành một lớp hạ tầng thứ hai khó khai thác hiệu quả.
Tài chính, thời gian và bài kiểm tra năng lực thực thi
Về tài chính, liên danh nhà đầu tư dự kiến tổng mức đầu tư khoảng 20.000 tỷ đồng, trong đó vốn vay ngân hàng khoảng 17.000 tỷ đồng, tương đương 85% tổng vốn. Quy mô vốn vay lớn biến dự án đường ven biển Lâm Đồng thành bài kiểm tra năng lực xây dựng phương án tài chính, cơ chế hoàn vốn và mô hình chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước – nhà đầu tư. Nếu không có chiến lược rõ ràng, sức ép trả nợ có thể khiến dự án buộc phải “tăng thu” bằng mọi giá, tạo gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp.
Theo kế hoạch sơ bộ, liên danh dự kiến hoàn tất hồ sơ pháp lý từ tháng 10/2026 đến tháng 12/2027, khởi công vào tháng 1/2028 và thi công trong khoảng 24 tháng. Mốc thời gian này cho thấy tỉnh chấp nhận một lộ trình dài hơi, chú trọng giai đoạn chuẩn bị thay vì lao nhanh vào thi công. Đây là cách tiếp cận hợp lý, vì các nút thắt về quy hoạch, tài chính, giải phóng mặt bằng nếu không được xử lý sớm sẽ bào mòn hiệu quả của mọi kế hoạch lễ khởi công hoành tráng.
Tuy nhiên, kéo dài giai đoạn chuẩn bị cũng mang nghĩa Lâm Đồng phải cạnh tranh trong một “đường đua hạ tầng” ngày càng gay gắt giữa các địa phương ven biển. Chậm trễ quá mức có thể khiến cơ hội thu hút vốn, du lịch và công nghiệp trôi sang những tỉnh đã nhanh tay hoàn thiện hạ tầng giao thông. Dự án vì vậy không chỉ cần hồ sơ đẹp trên giấy, mà còn đòi hỏi một bộ máy đủ quyết đoán để giữ tiến độ nhưng vẫn tôn trọng kỷ luật ngân sách.
Kết luận: Cần một chiến lược ven biển thay vì một công trình biểu tượng
Đường ven biển Lâm Đồng phía Nam, với chiều dài 34km và vốn đầu tư dự kiến khoảng 20.000 tỷ đồng, là dự án có tiềm năng định hình lại không gian ven biển và nâng tầm kết nối vùng. Nó có thể trở thành động lực lớn cho phát triển kinh tế địa phương, nếu được gắn với chiến lược rõ ràng về đô thị ven biển, khu công nghiệp, du lịch và bảo vệ không gian cảnh quan.
Nhưng để làm được điều đó, tỉnh phải giải ba bài toán cùng lúc: tránh đầu tư trùng lặp với các tuyến đang chuẩn bị, đảm bảo phương án tài chính an toàn với tỷ lệ vốn vay cao, và giữ kỷ luật tiến độ từ nay đến mốc khởi công đầu năm 2028. Đường ven biển sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó là “xương sống” của một chiến lược phát triển ven biển nhất quán, chứ không phải một công trình biểu tượng tốn kém được dựng lên để tô màu bản đồ.
