Tạo nguồn phải bắt đầu từ đời sống
Tạo nguồn kết nạp đảng viên là quá trình phát hiện, bồi dưỡng và thử thách những quần chúng có triển vọng qua công việc, phong trào và trách nhiệm với cộng đồng, thay vì chỉ vận động họ bằng lời nói. Trên địa bàn vùng cao, cách làm này càng cần thiết: người trẻ có thể đi làm xa, điều kiện sinh hoạt khác nhau, còn việc củng cố tổ chức sau sắp xếp đòi hỏi cấp ủy hiểu rõ từng thôn bản. Trạm Tấu xác định phát triển đảng viên có ý nghĩa trực tiếp với năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng. Vì thế, trọng tâm không nên là chạy theo chỉ tiêu cho đủ, mà là tìm được người phù hợp và tạo điều kiện để họ rèn luyện. Kết quả của hai xã cho thấy việc bám sát đời sống, đồng thời giữ chuẩn chất lượng, là hướng đi thuyết phục hơn.
Sau khi sắp xếp, định danh lại tổ chức đảng theo Quy định số 208-QĐ/TW, Đảng bộ xã Trạm Tấu có 31 tổ chức trực thuộc, gồm 4 đảng bộ và 27 chi bộ. Các tổ chức đã ổn định bộ máy, điều chỉnh nghị quyết, quy chế làm việc, chương trình công tác và phân công nhiệm vụ; bước tiếp theo là rà soát nguồn phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Đây là khối lượng tổ chức đáng kể, nên phát triển đảng viên không thể giao khoán đồng loạt: mỗi chi bộ cần nhận diện lực lượng ngay trong cộng đồng mình phụ trách.
Trạm Tấu: rà soát rộng, theo sát người đi xa
Ở Trạm Tấu, các chi bộ lập danh sách quần chúng có triển vọng, chú ý đoàn viên, thanh niên, hội viên phụ nữ, người lao động tích cực, người làm kinh tế tốt và cá nhân có uy tín. Cách nhận diện ấy mở rộng nguồn ngoài nhóm cán bộ phong trào quen thuộc, đồng thời quan tâm đến đảng viên trẻ, phụ nữ và người dân tộc thiểu số, nhất là đồng bào Mông. Tuyên truyền theo cách gần gũi, dễ hiểu và gắn với việc thiết thực giúp việc phấn đấu không bị tách khỏi sinh hoạt thường ngày. Với phụ nữ, hoạt động được tính đến điều kiện lao động và chăm sóc gia đình, để họ có cơ hội tham gia và trưởng thành.
Lao động đi xa khiến việc duy trì gắn kết với địa phương trở thành phần không thể bỏ qua của tạo nguồn. Đoàn Thanh niên xã giữ liên hệ, theo dõi quá trình phấn đấu của người làm xa và tạo điều kiện để họ tham gia hoạt động phù hợp khi trở về. Kết quả cho thấy cách làm có tổ chức: trong 10 tháng năm 2026, Trạm Tấu kết nạp 22 đảng viên, vượt 2 người so với nghị quyết đại hội và vượt 1 người so với chỉ tiêu tỉnh giao. Trong số này có 6 nữ, 14 người ở khu vực nông thôn và 20 người dân tộc thiểu số.
Phong Quang: thử thách qua việc làm cụ thể
Phong Quang chọn cách gắn việc bồi dưỡng với sinh kế và phần việc cộng đồng. Ở thôn Nà Lồm, nơi toàn bộ cư dân là người Dao, chi bộ phân công đảng viên phụ trách từng hộ, hỗ trợ thanh niên tiếp cận vốn vay ưu đãi để phát triển chăn nuôi, trồng rừng kinh tế. Lợi ích không dừng ở nguồn ứng viên: thanh niên có thêm điều kiện làm ăn, ổn định cuộc sống rồi tham gia tích cực hơn vào hoạt động tại địa phương. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với cách rà soát nguồn rộng của Trạm Tấu: Phong Quang đặt sự đồng hành về kinh tế ở ngay bước thu hút người trẻ.
Tuy vậy, hỗ trợ sinh kế không thay thế yêu cầu rèn luyện. Phong Quang xác định chất lượng kết nạp là tiêu chí hàng đầu, không chạy theo số lượng; hằng năm, 100% quần chúng được xem xét đều trải qua phần việc cụ thể như xây dựng nông thôn mới, hiến đất làm đường liên bản hoặc tham gia Tổ công nghệ số cộng đồng. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, xã kết nạp 18 đảng viên mới, đạt 100% chỉ tiêu nghị quyết và kế hoạch phát triển đảng viên giai đoạn 2026–2030. Thử thách bằng việc thật giúp chi bộ đánh giá phẩm chất, năng lực và động cơ phấn đấu thay vì suy đoán qua hồ sơ.
Khác cách làm, cùng một thước đo
Hai địa phương không dùng một công thức duy nhất. Trạm Tấu tập trung lập danh sách, phát hiện nhiều nhóm tiềm năng và giữ liên hệ với thanh niên làm xa; Phong Quang gắn đồng hành sinh kế với việc giao nhiệm vụ để kiểm chứng sự trưởng thành. Một bên xử lý nguy cơ nguồn ứng viên bị đứt quãng, bên kia biến hoạt động địa phương thành môi trường thử thách. Cả hai đều cho thấy tạo nguồn kết nạp hiệu quả phải bắt đầu từ hiểu hoàn cảnh cụ thể, rồi mới xác định cách bồi dưỡng phù hợp.
Kết luận quan trọng không nằm ở việc địa phương nào kết nạp nhiều hơn, bởi thời điểm và chỉ tiêu khác nhau. Thước đo bền vững là tổ chức cơ sở có theo sát người trẻ, mở cơ hội tham gia thực chất và kiên trì đánh giá chất lượng hay không. Với địa bàn vùng cao, phát triển đảng viên trẻ sẽ khó bền nếu chỉ trông vào tuyên truyền hoặc chỉ tiêu; cần kết hợp sinh kế, trách nhiệm cộng đồng, cơ chế giữ liên hệ khi thanh niên đi xa và rà soát lại nguồn sau sắp xếp. Đó là cách bổ sung lực lượng mà vẫn giữ được sự gắn bó với dân bản.
