Tập huấn phải biến kiến thức thành năng lực thực hành
Tập huấn công đoàn là hoạt động bồi dưỡng kiến thức pháp luật, quy định và kỹ năng thực hành để cán bộ đại diện, chăm lo, giám sát và bảo vệ quyền lợi người lao động. Giá trị của chương trình không nằm ở số chuyên đề được trình bày, mà ở khả năng giúp cán bộ xử lý đúng việc, đúng quy định và kịp thời lắng nghe đoàn viên.
Ngày 02/11/2026, Công đoàn Công ty Điện lực Bắc Ninh tổ chức hội nghị nghiệp vụ với 185 cán bộ công đoàn tham dự. Chương trình cập nhật Luật Công đoàn, Điều lệ Công đoàn Việt Nam, các quy định liên quan đến quyền lợi người lao động, cùng nội dung về kiểm tra, giám sát, nữ công và tài chính. Đây là nền tảng cần thiết trong một doanh nghiệp ngành điện, nơi kỷ luật lao động và an toàn sản xuất gắn trực tiếp với công việc hằng ngày.
Nhưng học quy định thôi chưa đủ. Hội nghị còn dành thời gian trao đổi khó khăn tại cơ sở, từ duy trì sinh hoạt, thu hút đoàn viên đến giám sát chế độ và tổ chức phong trào. Cách tiếp cận này đáng chú ý: nghiệp vụ công đoàn chỉ có ý nghĩa khi giúp cán bộ giải quyết vấn đề cụ thể, thay vì dừng ở việc ghi nhớ văn bản.
Doanh nghiệp đặt trọng tâm vào công nghệ và nhịp độ công việc
Ở Điện lực Bắc Ninh, đổi mới hoạt động công đoàn gắn với yêu cầu chuyển đổi số, đổi mới quản trị và nâng cao năng suất. Hội nghị thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI), nối tiếp một lớp đào tạo riêng về công nghệ số, AI trong nghiệp vụ công đoàn. Hướng đi này phù hợp với khối lượng công việc lớn, nhưng cần được xem là công cụ hỗ trợ chứ không phải giải pháp thay thế sự gần gũi với người lao động.
Công nghệ có thể hỗ trợ soạn văn bản, lập kế hoạch, tổng hợp báo cáo, thiết kế nội dung tuyên truyền, quản lý thông tin đoàn viên và chuyển tải chính sách; nhờ đó giảm việc hành chính, tiết kiệm thời gian cho những nhiệm vụ cần trao đổi trực tiếp. Tuy nhiên, dữ liệu phải được bảo vệ và kết quả do AI tạo ra cần được kiểm soát. Máy móc không thể thay cán bộ nhận biết tâm tư, đối thoại hay đứng ra bảo vệ quyền lợi chính đáng.
Phần thảo luận về sinh hoạt tổ công đoàn, quy chế dân chủ và phong trào thi đua cũng nhấn mạnh một yêu cầu thực tế: hoạt động phải linh hoạt, thiết thực, tránh hình thức, nhất là với bộ phận làm việc trực tiếp trong vận hành và cung ứng điện. Đó là thước đo đúng hơn cho hiệu quả của một khóa tập huấn.
Môi trường đại học cần cập nhật luật và thống nhất cách làm
Tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nội dung tập huấn nghiêng về cập nhật thay đổi pháp lý và hướng dẫn thực thi trong đơn vị sự nghiệp công lập. Báo cáo viên Phan Thị Huệ, Phó Chủ tịch Công đoàn Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, giới thiệu Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIV gồm 9 chương, 31 điều, có hiệu lực từ ngày ký.
Các chuyên đề phân tích thay đổi về vị trí và hệ thống tổ chức công đoàn, đối tượng đoàn viên, chuyển đổi số, tài chính, cũng như nhiệm vụ và quyền hạn của công đoàn cơ sở. Khóa học còn hướng dẫn phối hợp tổ chức hội nghị viên chức, người lao động và giám sát việc thực hiện chính sách. Trong bối cảnh văn bản và tổ chức có thay đổi, cập nhật luật và thống nhất cách làm là nhu cầu cấp thiết, không phải phần việc có thể để sau.
Nội dung giám sát đem lại tác động thiết thân: tại đơn vị sự nghiệp công lập, các vấn đề được khuyến nghị ưu tiên gồm tiền lương, bảo hiểm, thu nhập tăng thêm và hợp đồng làm việc. Khi cán bộ nắm rõ căn cứ pháp lý và quy trình, quyền lợi của viên chức, người lao động có cơ hội được theo dõi và bảo vệ bằng những bước cụ thể hơn.
Khác bối cảnh, chung trách nhiệm với đoàn viên
Hai chương trình khác nhau ở trọng tâm: doanh nghiệp điện lực nhấn mạnh kỹ năng ứng dụng công nghệ và xử lý nghiệp vụ gắn với sản xuất; môi trường đại học chú trọng cập nhật Điều lệ, quy định mới, dân chủ cơ sở và giám sát chế độ. Nhưng điểm chung quan trọng hơn là cùng nâng năng lực để cán bộ làm tròn vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ người lao động.
Điều đó đòi hỏi tập huấn không dừng ở truyền đạt kiến thức. Cán bộ cần biết vận dụng quy định, quản lý công việc minh bạch, tiếp nhận kiến nghị và chủ động đối thoại. Tại Điện lực Bắc Ninh, các nội dung nghị quyết công đoàn nhiệm kỳ 2025–2030 và nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội XIV được định hướng cụ thể hóa thành chương trình hành động phù hợp từng đơn vị, lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm. Học viện cũng xác định kiến thức và kỹ năng mới là nền tảng nâng chất lượng chăm lo, bảo vệ quyền lợi trong thời gian tới.
Bài học chung khá rõ: đổi mới hoạt động công đoàn cần cả năng lực nghiệp vụ lẫn trách nhiệm cá nhân. Công nghệ, văn bản và quy trình đều có ích, nhưng kết quả cuối cùng phải được nhìn từ việc người lao động có được lắng nghe, quyền lợi có được giám sát và vướng mắc có được xử lý hay không.
