TP.HCM tăng tốc giải ngân 15 dự án trọng điểm: về đích kế hoạch vốn?

Bức tranh tổng thể: 40% vốn đã giải ngân, chặng nước rút còn rất gắt

Tốc độ giải ngân các dự án TP.HCM 2026 là quá trình 15 doanh nghiệp và liên danh triển khai kế hoạch vốn hạ tầng thành phố với hơn 143.000 tỷ đồng, đã thực hiện khoảng 40% giá trị trong 8 tháng, qua đó phản ánh sức bật của khu vực tư nhân nhưng cũng đặt ra áp lực lớn cho giai đoạn nước rút còn lại của năm. Theo báo cáo trình tại phiên họp UBND TP.HCM ngày 4/9, 15 doanh nghiệp và liên danh đang nắm tổng kế hoạch vốn năm 2026 khoảng 143.133 tỷ đồng, lũy kế đến hết tháng 8 đã thực hiện 57.868 tỷ đồng, tương đương 40,4% kế hoạch. Con số này vừa là tín hiệu tích cực, vừa là lời nhắc nhở: hơn 85.000 tỷ đồng vẫn phải được giải ngân trong 4 tháng cuối năm. Trong bức tranh chung, vốn ngoài Nhà nước tại TP.HCM sau 8 tháng đạt khoảng 918.000 tỷ đồng, tương đương 74% kế hoạch cả năm hơn 1,24 triệu tỷ đồng, cho thấy khu vực tư nhân đang đóng vai trò lớn trong nhịp giải ngân đầu tư công mở rộng, dù khối lượng vốn còn lại vẫn rất nặng.

Sun Group, Vingroup tăng tốc, Masterise phân hóa giữa bất động sản và hạ tầng

Nhìn vào nhóm Vingroup Sun Group Masterise, có thể thấy cuộc đua giải ngân hạ tầng thành phố đang diễn ra với nhịp độ rất khác nhau giữa từng "ông lớn". Sun Group hiện là doanh nghiệp có quy mô kế hoạch vốn lớn nhất, khoảng 40.840 tỷ đồng, nhưng mới thực hiện 11.872 tỷ đồng, tương đương 29,1%. Điểm đáng chú ý là cú tăng tốc trong tháng 8: riêng tháng này giải ngân 7.054 tỷ đồng, chủ yếu nhờ Bình Quới – Thanh Đa bất ngờ ghi nhận gần 6.100 tỷ đồng sau nhiều tháng trống số liệu, đạt khoảng 20% trong kế hoạch hơn 30.000 tỷ đồng. Ở phía Vingroup, tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ do VinSpeed đầu tư có kế hoạch 27.059 tỷ đồng, đã thực hiện 7.223 tỷ đồng (26,7%), với 4.972 tỷ đồng chỉ trong tháng 8. Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ đạt 10.817 tỷ đồng trên kế hoạch 17.577 tỷ đồng, tương đương 61,5%. Đây là hai dự án đang kéo nhịp giải ngân lên rõ rệt. Masterise lại thể hiện bức tranh phân hóa: tổng kế hoạch 17.460 tỷ đồng ở 8 dự án, mới thực hiện 4.847 tỷ đồng (27,8%). Nhóm bất động sản đi trước với gần 4.700 tỷ đồng trên kế hoạch khoảng 7.300 tỷ đồng (khoảng 64%), trong đó The Global City đóng góp hơn 2.700 tỷ đồng, trong khi ba dự án hạ tầng PPP như cầu Cần Giờ, cao tốc Hồ Tràm – Long Thành và cầu Phú Mỹ 2 mới giải ngân 189 tỷ đồng trên hơn 10.000 tỷ đồng, chưa đến 2%.

Những dự án gần về đích và các điểm nghẽn tiến độ

Không phải tất cả các dự án TP.HCM 2026 đều đang ì ạch; một số công trình gần như đã hoàn thành kế hoạch vốn, tạo cảm giác thành phố đang chạy nước rút khá tốt ở vài mũi nhọn hạ tầng thành phố. Thủ Thiêm Eco Smart City do Lotte Properties HCMC đầu tư có kế hoạch vốn 19.717 tỷ đồng, đã thực hiện 19.169 tỷ đồng, đạt 97,2%, gần như chạm vạch đích. Nhà Bè Metrocity GS của Việt Nam GS Industry cũng giải ngân 2.310 tỷ đồng trên kế hoạch 2.506 tỷ đồng, tương đương 92,2%. Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ do liên danh VIMC – Cảng Sài Gòn – Terminal Investment Limited Holding S.A. đầu tư đã thực hiện 68 tỷ đồng trên kế hoạch 85 tỷ đồng (80%). Ngược lại, những điểm nghẽn lại tập trung ở các dự án chỉnh trang đô thị và một số cảng logistics. Hai dự án Mả Lạng và Chợ Gà – Gạo của Khang Điền có kế hoạch 9.635 tỷ đồng nhưng đến cuối tháng 8 vẫn chưa ghi nhận giá trị thực hiện nào. Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội và cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng với kế hoạch 432 tỷ đồng cũng trong tình trạng tương tự. Cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ mới thực hiện 68 tỷ đồng trên kế hoạch 1.118 tỷ (6,1%), trong khi cảng cạn ITC – Rạch Bắp đạt 50/375 tỷ (13,3%). Sự lệch pha này cho thấy, nếu chỉ nhìn vào tỷ lệ giải ngân chung hơn 40%, dễ bị lạc quan quá mức, trong khi một số phân khúc hạ tầng thiết yếu vẫn đang nằm trên giấy.

Sân vận động 70.000 chỗ và bước chuyển tài chính của Sun Group

Một điểm sáng khác trong bức tranh hạ tầng thành phố là Khu liên hợp Thể dục Thể thao Quốc gia Rạch Chiếc – nơi tập trung siêu sân vận động 70.000 chỗ, đồng thời cho thấy cách Sun Group chuẩn bị năng lực tài chính cho cuộc chơi dài hơi. Khu liên hợp này đã được UBND TP.HCM và Sun Group động thổ đầu năm 2026 tại phường Bình Trưng, diện tích 186,78 ha, tổng vốn đầu tư theo chủ trương khoảng 145.630 tỷ đồng. Điểm nhấn là sân vận động trung tâm rộng khoảng 24 ha, sức chứa 70.000 chỗ ngồi, vốn đầu tư dự kiến khoảng 35.000 tỷ đồng. Để đáp ứng yêu cầu Luật Kinh doanh bất động sản 2023 về vốn chủ sở hữu tối thiểu 15% với dự án trên 20 ha, Công ty TNHH Mặt Trời Vũng Tàu – thành viên Sun Group, nhà đầu tư dự án – đã nâng vốn chủ từ 249,8 tỷ đồng lên gần 22.913 tỷ đồng, tăng gần 92 lần. "Lợi nhuận trước thuế của Mặt Trời Vũng Tàu đã chuyển từ âm 14,6 tỷ đồng lên hơn 431 tỷ đồng trong nửa đầu năm, đánh dấu bước xoay chuyển tài chính đáng chú ý." Tổng nợ phải trả đến cuối tháng 6 ở mức hơn 1.451 tỷ đồng, trong đó có 330 tỷ đồng vay ngân hàng và 958,25 tỷ đồng trái phiếu, khiến hệ số nợ trên vốn chủ giảm mạnh từ 1,67 xuống 0,06 lần – cấu trúc mà ít doanh nghiệp hạ tầng tư nhân nào đạt được.

Khả năng hoàn thành kế hoạch vốn: lạc quan có điều kiện

Câu hỏi lớn nhất lúc này là: với hơn 85.000 tỷ đồng phải giải ngân trong 4 tháng, TP.HCM có thể hoàn thành kế hoạch vốn của các dự án TP.HCM 2026 hay không? Nếu nhìn vào cú bứt tốc tháng 8 của Sun Group và các dự án gần về đích như Thủ Thiêm Eco Smart City hay Nhà Bè Metrocity GS, có cơ sở để kỳ vọng vào một kịch bản tích cực. Tuy nhiên, những mảng chậm như hạ tầng PPP của Masterise hay các dự án chỉnh trang đô thị và cảng vẫn là ẩn số. Một số tuyến giao thông chiến lược – như đường sắt Bến Thành – Cần Giờ hay các tuyến kết nối Thủ Thiêm – Long Thành – dù đã giải ngân đáng kể, cũng còn quãng đường dài về kỹ thuật và pháp lý. Theo quyết định lựa chọn nhà đầu tư, Rạch Chiếc có thời gian thực hiện khoảng 8 năm kể từ khi ký hợp đồng BT, nhưng thành phố và nhà đầu tư đang hướng tới rút xuống khoảng 5 năm. Điều này cho thấy tư duy "nén tiến độ" đang được áp dụng cho nhiều dự án hạ tầng thành phố, nhưng để không biến thành áp lực quá tải, TP.HCM cần: đẩy nhanh giải ngân đầu tư công song song với vốn tư nhân, tháo gỡ chậm trễ thủ tục cho các dự án đứng bánh, và bám sát tiến độ thực, không chỉ tỷ lệ vốn giải ngân. Kết lại, mục tiêu hoàn thành kế hoạch vốn cả năm là khả thi nhưng không tự đến: nó phụ thuộc vào việc thành phố có biến được đà tăng tốc hiện tại thành nhịp ổn định, thay vì những cú bùng nổ ngắn hạn rồi chùng xuống ở các dự án trọng điểm.