‘Những miền âm thanh’: Đêm hòa nhạc và lời tuyên bố của Hải Phòng
Hòa nhạc ‘Những miền âm thanh’ là chương trình hòa nhạc Hải Phòng do Hội Nhạc cổ điển Việt Nam phối hợp cùng thành phố tổ chức, quy tụ năm nghệ sĩ piano Việt Nam đạt nhiều giải thưởng quốc tế, với mục tiêu không chỉ giới thiệu âm nhạc cổ điển mà còn khởi động hành trình xây dựng Hải Phòng trở thành một thành phố âm nhạc có bản sắc riêng.
Điều đáng nói là đêm hòa nhạc này không dừng ở trải nghiệm nghệ thuật, mà được đặt vào vị thế một cột mốc chiến lược. Khi năm nghệ sĩ Đỗ Hiền An, Ngô Phương Vi, Nguyễn Việt Trung, Hoàng Mạnh Lâm và Trần Khánh Quang cùng đứng trên sân khấu, họ đại diện cho một thế hệ nghệ sĩ piano Việt Nam đã được quốc tế ghi nhận, nay quay về tham gia vào một dự án dài hơi của chính thành phố mình. Theo Chủ tịch Hội Nhạc cổ điển Việt Nam, ‘Những miền âm thanh’ là bước khởi đầu cho sự hợp tác với UBND TP Hải Phòng trong hành trình xây dựng Thành phố Âm nhạc.
Năm nghệ sĩ piano Việt Nam và bản đồ mới của âm nhạc cổ điển
Khi nói tới âm nhạc cổ điển ở Việt Nam, công chúng thường nghĩ tới Hà Nội hay TP.HCM. Hòa nhạc Hải Phòng lần này cho thấy bức tranh đang thay đổi: các nghệ sĩ piano Việt Nam từng giành nhiều giải thưởng quốc tế như Đỗ Hiền An, Ngô Phương Vi, Nguyễn Việt Trung, Hoàng Mạnh Lâm và Trần Khánh Quang cùng xuất hiện trong một chương trình duy nhất, tại thành phố cảng. Đây không phải một đêm biểu diễn “đi qua”, mà là lời cam kết nghệ thuật cho một kế hoạch dài hạn.
Hình ảnh nghệ sĩ trẻ tài năng Nguyễn Việt Trung biểu diễn trên sân khấu đã được nhắc đến như biểu tượng cho sự hội tụ giữa kinh nghiệm quốc tế và khát vọng đóng góp cho quê hương. Thay vì chỉ chinh phục các cuộc thi, họ đang góp phần thiết lập một không gian biểu diễn mới, nơi người Hải Phòng có thể tiếp cận âm nhạc cổ điển không phải như thứ xa xỉ, mà như một phần tự nhiên trong đời sống văn hóa đô thị.
Hành trình qua ‘những miền’ âm thanh và bản sắc thành phố cảng
Chương trình được thiết kế như một chuyến du hành âm thanh: từ ký ức dân gian Slav đến nhịp sống đô thị Mỹ, từ những điệu mazurka Ba Lan tới sắc màu sân khấu nhạc kịch. Khán giả được nghe Dumka in C minor, Op. 59 và June: Barcarolle của Tchaikovsky, Rhapsody in Blue của Gershwin, mazurka và valse của Chopin, La Campanella của Liszt, Morceau de salon của Kalliwoda và Carmen Rhapsody của Michael Webster.
Việc dựng nên “những miền âm thanh” khác nhau trên cùng một sân khấu là lựa chọn đầy chủ ý. Hải Phòng – một thành phố cảng vốn quen với giao lưu hàng hải – nay được đặt vào trung tâm của các luồng giao thoa văn hóa âm nhạc. Chính trong những bản nhạc đầy đối thoại giữa Âu – Mỹ đó, hình hài một thành phố âm nhạc bắt đầu hiện lên: cởi mở, quốc tế nhưng có nền tảng thẩm mỹ rõ ràng, không chạy theo giải trí dễ dãi.
Âm nhạc cổ điển như nền móng cho một Thành phố Âm nhạc
Tuyên bố quan trọng nhất trong đêm hòa nhạc không nằm ở tiếng vỗ tay, mà ở định hướng chính sách. Chủ tịch Hội Nhạc cổ điển Việt Nam nhấn mạnh rằng âm nhạc cổ điển là di sản văn hóa của nhân loại và là nền tảng để nâng cao đời sống tinh thần, bồi đắp giá trị thẩm mỹ, hình thành nguồn nhân lực sáng tạo cho xã hội. Nói cách khác, xây Hải Phòng thành thành phố âm nhạc không phải là “làm nhiều show hơn”, mà là xây nền tảng cho một hệ sinh thái.
Theo phát biểu tại chương trình, mục tiêu này còn gắn với tinh thần Nghị quyết 80 và mong muốn mỗi học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp đều biết một loại nhạc cụ. Đưa âm nhạc cổ điển vào trường học, đào tạo giáo viên, tổ chức biểu diễn định kỳ, quảng bá và giao lưu quốc tế – tất cả những hướng đi đó được nêu rõ như một chương trình hành động, chứ không chỉ là khẩu hiệu.
Từ một đêm hòa nhạc đến hệ sinh thái âm nhạc bền vững
Điểm đáng chú ý là Hội Nhạc cổ điển Việt Nam không giấu tham vọng dài hạn: họ đặt mục tiêu góp phần hình thành một hệ sinh thái âm nhạc bền vững tại Hải Phòng, để thành phố không chỉ được biết đến bởi cảng biển và công nghiệp, mà còn là đô thị của âm nhạc, sáng tạo và hội nhập. Đây là cách nhìn mới: coi âm nhạc như một trụ cột của kinh tế sáng tạo, thay vì “món phụ” cho lễ hội.
Hội là một tổ chức phi lợi nhuận, tập hợp các nghệ sĩ và người yêu nhạc hàn lâm, với sứ mệnh thúc đẩy âm nhạc cổ điển và nâng cao vị thế nghệ sĩ Việt Nam trên bản đồ âm nhạc thế giới. Năm 2026, hoạt động của Hội được ghi dấu bằng nhiều dự án mang ý nghĩa chính trị – văn hóa sâu sắc, từ hòa nhạc chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đến chương trình kỷ niệm 76 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ba Lan. Trong bức tranh đó, ‘Những miền âm thanh’ tại Hải Phòng không chỉ là một sự kiện, mà là lời mở đầu cho một chương mới.
