Những miền âm thanh: một đêm hòa nhạc, một lời tuyên bố về tương lai Hải Phòng
Hòa nhạc Những miền âm thanh là chương trình nhạc cổ điển quy tụ năm nghệ sĩ piano Việt Nam từng đoạt nhiều giải thưởng quốc tế, được tổ chức tại thành phố cảng Hải Phòng với mục tiêu không chỉ mang lại một đêm nghệ thuật hàn lâm, mà còn khởi động hành trình xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố Âm nhạc thông qua hợp tác dài hạn giữa Hội Nhạc cổ điển Việt Nam và chính quyền địa phương. Ở cấp độ bề mặt, đây là một sự kiện âm nhạc được chuẩn bị công phu, với chương trình và nghệ sĩ đều đạt chuẩn quốc tế. Nhưng nhìn sâu hơn, Những miền âm thanh là lời tuyên bố rõ ràng: Hải Phòng không chấp nhận đứng ngoài cuộc chơi của nhạc cổ điển và kinh tế sáng tạo, mà muốn dùng âm nhạc để tái định nghĩa hình ảnh một thành phố vốn gắn liền với cảng biển và công nghiệp. Điều đáng chú ý là sự lựa chọn nhạc cổ điển làm “ngôn ngữ” cho khởi đầu này. Trong phát biểu, Chủ tịch Hội Nhạc cổ điển Việt Nam nhấn mạnh: “Âm nhạc cổ điển là một di sản văn hóa của nhân loại, đồng thời cũng là nền tảng quan trọng để nâng cao đời sống tinh thần, bồi đắp và nuôi dưỡng những giá trị thẩm mỹ, hình thành nguồn nhân lực sáng tạo cho xã hội”. Khi một thành phố xác định nhạc cổ điển là chiến lược, đó không phải là quyết định mang tính trang trí, mà là lựa chọn con đường phát triển dài hạn cho văn hóa và giáo dục.
Năm nghệ sĩ piano Việt Nam và hành trình xuyên qua nhiều miền âm thanh
Hòa nhạc Những miền âm thanh quy tụ năm nghệ sĩ piano Việt Nam từng giành nhiều giải thưởng quốc tế: Đỗ Hiền An, Ngô Phương Vi, Nguyễn Việt Trung, Hoàng Mạnh Lâm và Trần Khánh Quang. Việc mời các nghệ sĩ này không chỉ là bảo chứng về chất lượng, mà còn khẳng định tham vọng đặt Hải Phòng vào mạng lưới nhạc cổ điển quốc tế, thay vì chỉ phục vụ nhu cầu giải trí địa phương. Chương trình được xây dựng như một hành trình qua nhiều không gian văn hóa và trạng thái cảm xúc: từ ký ức dân gian Slav, cảnh sắc mùa hè bên mặt nước, nhịp sống đô thị Mỹ đến những điệu múa Ba Lan, tiếng chuông từ phương xa và sắc màu của sân khấu nhạc kịch. Khán giả được dẫn dắt qua Dumka in C minor và June: Barcarolle của Tchaikovsky, Rhapsody in Blue của Gershwin, Mazurka và Waltz của Chopin, La Campanella của Liszt, Morceau de salon của Kalliwoda và Carmen Rhapsody của Michael Webster. Nghệ sĩ trẻ tài năng Nguyễn Việt Trung xuất hiện như một biểu tượng cho thế hệ kế tiếp của nhạc hàn lâm Việt Nam, cho thấy chiến lược Hải Phòng Thành phố Âm nhạc không chỉ đặt cược vào tên tuổi đã định hình, mà còn vào lớp nghệ sĩ trẻ sẽ đồng hành lâu dài với thành phố.
Hải Phòng Thành phố Âm nhạc: tầm nhìn chính trị – văn hóa, không phải khẩu hiệu quảng bá
Điểm đáng bàn nhất của Hòa nhạc Những miền âm thanh là việc nó được định vị rất rõ như bước khởi đầu cho chuỗi hoạt động hợp tác giữa Hội Nhạc cổ điển Việt Nam và UBND thành phố Hải Phòng, hướng tới mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố Âm nhạc. Đây là định hướng phát triển được gắn trực tiếp với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố, cho thấy âm nhạc không được nhìn như hoạt động bên lề mà là một cấu phần của chiến lược chính trị – văn hóa. Theo Chủ tịch Hội Nhạc cổ điển Việt Nam, hoạt động này đồng thời góp phần hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị và mong muốn “làm sao để mỗi học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường đều biết một loại nhạc cụ”. Câu nói này có ý nghĩa như một chuẩn mực mới mà Hải Phòng muốn hướng đến: thay vì coi năng lực âm nhạc là tài năng cá nhân, thành phố muốn biến đó thành kỹ năng phổ quát. Với bối cảnh đô thị công nghiệp, quyết định đẩy mạnh nhạc cổ điển Hải Phòng là bước đi táo bạo: nó yêu cầu đầu tư dài hạn vào giáo dục, hạ tầng biểu diễn, và đặc biệt là thay đổi thói quen thưởng thức nghệ thuật của cộng đồng. Chính vì vậy, nếu chiến lược Thành phố Âm nhạc thành công, Hải Phòng sẽ trở thành một trường hợp tiêu biểu cho cách một địa phương dùng văn hóa để tái cấu trúc bản sắc và vị thế.
Nhạc cổ điển Hải Phòng và hệ sinh thái âm nhạc bền vững đang được gieo hạt
Hội Nhạc cổ điển Việt Nam là tổ chức phi lợi nhuận, tập hợp các nghệ sĩ và người yêu nhạc hàn lâm, với sứ mệnh thúc đẩy sự phát triển của âm nhạc cổ điển và nâng cao vị thế nghệ sĩ Việt Nam trên bản đồ âm nhạc thế giới. Trong hợp tác với Hải Phòng, Hội không dừng lại ở việc tổ chức một vài đêm hòa nhạc, mà đặt mục tiêu hình thành một hệ sinh thái âm nhạc bền vững tại thành phố. Kế hoạch được nêu khá cụ thể: đồng hành cùng thành phố trong đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên âm nhạc; đưa các phương pháp giáo dục âm nhạc tiên tiến đến với nhà trường và cộng đồng; phối hợp tổ chức các chương trình biểu diễn định kỳ để đưa âm nhạc cổ điển đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ; đồng thời tăng cường giao lưu quốc tế, kết nối các nghệ sĩ và dàn nhạc trong và ngoài nước với Hải Phòng. Hội cũng khẳng định sẵn sàng đồng hành cùng thành phố trong việc xây dựng các festival âm nhạc, lễ hội âm nhạc và những sự kiện nghệ thuật quy mô, góp phần tạo nên các sản phẩm văn hóa đặc sắc, thúc đẩy du lịch, kinh tế sáng tạo và nâng cao vị thế của Hải Phòng trên bản đồ văn hóa trong nước và quốc tế. Nếu những kế hoạch này được thực thi đến nơi đến chốn, nhạc cổ điển Hải Phòng sẽ không còn là “sự kiện hiếm hoi”, mà trở thành một phần của đời sống hàng ngày, từ trường học đến không gian công cộng.
Từ cảng biển đến thành phố âm nhạc: ý nghĩa vượt ra ngoài một đêm hòa nhạc
Hòa nhạc Những miền âm thanh rõ ràng không chỉ là một đêm biểu diễn. Trong phát biểu tổng kết, Chủ tịch Hội Nhạc cổ điển Việt Nam nhấn mạnh rằng những hạt giống được gieo từ chương trình hôm nay sẽ phát triển thành một hệ sinh thái âm nhạc bền vững, để Hải Phòng không chỉ là thành phố của cảng biển và công nghiệp, mà còn được biết đến là một thành phố của âm nhạc, sáng tạo và hội nhập. Ở góc độ người viết, điều quan trọng nhất là sự đồng lòng giữa chính quyền, giới nghệ sĩ, các nhà giáo dục và cộng đồng – những chủ thể được nhắc đích danh như lực lượng nòng cốt của chiến lược này. Không có sự tham gia của họ, khái niệm Thành phố Âm nhạc sẽ bị rơi vào tình trạng khẩu hiệu đẹp trên giấy. Ngược lại, nếu mỗi bên thực sự coi âm nhạc là ưu tiên, Hải Phòng có cơ hội trở thành hình mẫu về phát triển văn hóa trong thời kỳ kinh tế sáng tạo. Năm 2026, hoạt động của Hội đã được ghi dấu bằng nhiều dự án âm nhạc mang ý nghĩa chính trị – văn hóa sâu sắc, như Hòa nhạc chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Hòa nhạc kỷ niệm 76 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ba Lan cùng nhiều chương trình khác. Việc thêm Hải Phòng vào danh sách những điểm đến chiến lược cho thấy Một điều: nhạc cổ điển Việt Nam không muốn ở trong phòng hòa nhạc khép kín, mà đang chủ động bước ra để đối thoại với các thành phố, với đời sống, và với tương lai.
