Chiến lược ‘Ba kết nối’: từ biểu tượng 50 năm đến bước đi thực dụng
Chiến lược ba kết nối giữa Việt Nam và Thái Lan là sáng kiến hợp tác mới tập trung vào kết nối chuỗi cung ứng, liên kết doanh nghiệp và phối hợp giữa các địa phương, hướng tới tăng sức cạnh tranh khu vực, hỗ trợ phát triển bền vững và củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong kết nối kinh tế khu vực. Chiều 6/8, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hội kiến Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram đang thăm chính thức Việt Nam. Hai nhà lãnh đạo đã nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất Chiến lược "Ba kết nối" – lựa chọn mang tính biểu tượng khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu, việc gắn chiến lược này với một cột mốc 50 năm cho thấy Hà Nội và Bangkok muốn biến lễ kỷ niệm thành bàn đạp cho hợp tác kinh tế sâu hơn, không chỉ là các gói thương mại rời rạc mà là tái cấu trúc cách hai nền kinh tế gắn với nhau.
Kết nối chuỗi cung ứng khu vực: cơ hội vàng nhưng không tự đến
Tâm điểm của chiến lược ba kết nối là tăng cường kết nối chuỗi cung ứng giữa hai nước. Đây không chỉ là chuyện thêm vài tuyến vận tải hay kho bãi; nếu được triển khai đúng hướng, Việt Nam và Thái Lan có thể cùng chuyển từ vai trò điểm trung chuyển sang trụ cột tổ chức chuỗi cung ứng khu vực. Hai bên nhất trí khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông - Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, đồng thời mở rộng kết nối giao thông đường bộ, đường hàng không và đường biển. Về bản chất, đó là cách giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian lưu chuyển hàng hóa, và tăng sức chịu đựng trước các cú sốc toàn cầu. Với doanh nghiệp, chiến lược này là lời mời tái thiết kế mạng lưới sản xuất – ví dụ, đặt nhà máy ở Việt Nam nhưng dùng cảng và trung tâm phân phối ở Thái Lan để tiếp cận toàn bộ thị trường ASEAN. Nếu cơ quan quản lý hai nước xử lý tốt tiêu chuẩn, thủ tục, chuỗi cung ứng khu vực sẽ linh hoạt hơn, thay thế dần phụ thuộc vào các tuyến ngoài ASEAN.
Liên kết doanh nghiệp và địa phương: từ đối tác chiến lược đến cộng đồng lợi ích
Điểm khác biệt của hợp tác Việt Nam Thái Lan hiện nay là không dừng ở cấp chính phủ; chiến lược ba kết nối nhấn mạnh cả liên kết doanh nghiệp và địa phương. Hai nhà lãnh đạo khuyến khích doanh nghiệp hai nước mở rộng đầu tư, đồng thời tăng cường kết nối giữa các tỉnh, thành nằm trên các hành lang kinh tế. Đây là bước chuyển từ mô hình đối tác chiến lược chủ yếu do trung ương dẫn dắt sang mô hình “cộng đồng lợi ích” nơi địa phương và doanh nghiệp trở thành tác nhân chính. Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện đã được triển khai mạnh mẽ với hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân không ngừng được mở rộng, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, liên kết mới này là cơ hội tham gia chuỗi cung ứng khu vực thay vì chỉ làm gia công đơn lẻ; với địa phương, đây là cơ hội nâng cấp hạ tầng và thu hút đầu tư gắn với các tuyến hành lang.
Kết nối kinh tế ASEAN và mục tiêu phát triển bền vững
Chiến lược ba kết nối không tách rời bức tranh kết nối kinh tế ASEAN; cả Việt Nam và Thái Lan đều khẳng định phối hợp chặt chẽ để phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và thúc đẩy hợp tác tiểu vùng Mê Công. Việc tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương gắn với các chiến lược phát triển bền vững cho thấy hai nước không muốn tăng trưởng bằng mọi giá. Nếu các dự án trên Hành lang kinh tế Đông - Tây và phía Nam được thiết kế với tiêu chí xanh hơn, tiết kiệm năng lượng hơn, lợi ích sẽ không chỉ là GDP mà còn là chất lượng sống, chất lượng môi trường. Hai bên đã thống nhất phối hợp triển khai hiệu quả Chương trình hành động cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031 với những kết quả cụ thể trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân. Đây là khung chính trị cho phép các sáng kiến kinh tế gắn chặt hơn với mục tiêu phát triển bền vững, giảm khoảng cách giữa vùng lõi và vùng biên trong ASEAN.
Từ tin cậy chính trị đến lợi ích người dân: điều kiện để ‘Ba kết nối’ thành công
Không có tin cậy chính trị, mọi kế hoạch kết nối đều dễ bị treo, và Việt Nam – Thái Lan rõ ràng hiểu điều đó. Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước được triển khai mạnh mẽ với tin cậy chính trị ngày càng được củng cố thông qua các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao và các cơ chế hợp tác song phương. Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Thái Lan là nước láng giềng gần gũi, đối tác quan trọng và là người bạn đồng hành của Việt Nam. Từ nền tảng này, triển khai thực chất chiến lược ba kết nối mới có cơ hội đi tới cùng, thay vì dừng ở văn bản. Quan trọng hơn, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân đang mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước. Nếu trong vài năm tới, người dân cảm nhận rõ hơn việc đi lại thuận tiện hơn, hàng hóa rẻ hơn, việc làm trong các ngành gắn với chuỗi cung ứng khu vực nhiều hơn, đó sẽ là thước đo thành công thực sự của chiến lược này – chứ không phải số lượng thỏa thuận được ký kết.
