‘Ba kết nối’ là gì và vì sao cuộc gặp ngày 6/8 quan trọng?
Chiến lược ‘Ba kết nối’ giữa Việt Nam và Thái Lan là định hướng hợp tác nhằm tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, liên kết doanh nghiệp – địa phương và thúc đẩy các chiến lược phát triển bền vững, qua đó nâng cao sức cạnh tranh kinh tế của khu vực Đông Nam Á trong bối cảnh cạnh tranh chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng gay gắt. Trục phát triển mới này được nhấn mạnh tại cuộc hội kiến giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram ngày 6/8/2026, đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan (6/8/1976-6/8/2026). Thông điệp nổi bật không chỉ là tình hữu nghị, mà là quyết tâm đưa Việt Nam Thái Lan hợp tác sang một giai đoạn “kết nối thực chất”, nơi chính sách phải chuyển thành hạ tầng, hợp đồng và lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp.
Chuỗi cung ứng Đông Nam Á: từ khẩu hiệu ‘kết nối’ đến đường hàng hóa thực tế
Khi hai nhà lãnh đạo nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất chiến lược ba kết nối, ưu tiên đầu tiên là tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và địa phương. Đây không còn là câu chuyện ngoại giao trừu tượng: nó quyết định việc hàng hóa đi nhanh hay chậm, chi phí logistics cao hay thấp, doanh nghiệp nhỏ có chen chân vào chuỗi cung ứng Đông Nam Á hay không. Theo các phát biểu tại cuộc hội kiến, hai nước đặt trọng tâm khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông – Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, đồng thời mở rộng kết nối đường bộ, hàng không và đường biển để phục vụ kết nối kinh tế khu vực. Cách tiếp cận này nếu làm đến nơi đến chốn sẽ biến Việt Nam – Thái Lan thành trục vận tải và sản xuất song hành, chia sẻ lợi thế cảng biển, trung tâm logistics và các khu công nghiệp biên giới.
Những lĩnh vực hợp tác kinh tế cụ thể: từ nông sản đến công nghệ
Điểm đáng chú ý của chiến lược ba kết nối là nó không giới hạn ở một ngành, mà mở rộng toàn bộ hệ sinh thái hợp tác: kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân đều được hai bên xác định là trụ cột mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Đối với nông sản – thực phẩm, kết nối chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp hai nước chuẩn hóa chất lượng, chia sẻ kho lạnh, trung tâm phân phối và kênh bán lẻ trong khu vực. Trong công nghiệp chế biến – chế tạo, Việt Nam có thể trở thành mắt xích sản xuất, còn Thái Lan đóng vai trò trung tâm phân phối hoặc ngược lại, tùy từng ngành. Còn ở mảng khoa học – công nghệ, kết nối doanh nghiệp và địa phương mở ra cơ hội cho start-up, khu công nghệ cao hai nước cùng phát triển sản phẩm số, giải pháp logistics thông minh, năng lượng sạch phục vụ phát triển bền vững.
Tác động đến doanh nghiệp và người dân: lợi ích không chỉ trên giấy
Nếu chỉ nhìn ở cấp quan hệ song phương, nhiều người dễ xem đây là một tuyên bố chính trị, nhưng các cam kết hiện nay đã rõ ràng gắn với lợi ích kinh tế cụ thể. Hai bên ghi nhận hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân đang được mở rộng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp logistics sẽ có thêm tuyến vận chuyển, doanh nghiệp sản xuất tiếp cận thị trường rộng hơn, còn người lao động hưởng thêm cơ hội việc làm và nâng thu nhập nhờ dòng đầu tư và lưu chuyển hàng hóa tăng. Một câu có thể trích dẫn là: “Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện được triển khai mạnh mẽ với tin cậy chính trị ngày càng được củng cố thông qua các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao và các cơ chế hợp tác song phương”. Tin cậy chính trị ở đây là “hạ tầng mềm” để doanh nghiệp mạnh dạn ký hợp đồng dài hạn.
Từ chương trình 2026-2031 đến tương lai kết nối kinh tế khu vực
Tương lai của chiến lược ba kết nối không dừng ở cuộc gặp ngày 6/8. Hai nước đã thống nhất phối hợp triển khai Chương trình hành động thực thi quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031, với các kết quả cụ thể trong quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân. Nghĩa là doanh nghiệp có thể kỳ vọng một khung hợp tác ổn định tối thiểu trong 5 năm tới, thay vì các cam kết ngắn hạn dễ thay đổi. Quan trọng hơn, khi Việt Nam – Thái Lan cùng phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và thúc đẩy hợp tác tiểu vùng Mekong, chiến lược ba kết nối sẽ vượt khỏi biên giới hai nước để trở thành một phần của kiến trúc kết nối kinh tế khu vực. Vấn đề còn lại là mức độ chủ động của địa phương và doanh nghiệp: ai chậm chân sẽ bỏ lỡ làn sóng kết nối chuỗi cung ứng Đông Nam Á đang hình thành.
