Hai điểm tựa để bước vào giảng đường
Học bổng tân sinh viên và chính sách hỗ trợ của Nhà nước là hai nguồn lực bổ sung, giúp người học khó khăn trang trải chi phí ban đầu và duy trì việc học khi gia đình không đủ khả năng chu cấp. Năm 2026, chương trình Tiếp sức đến trường cùng các nhà hảo tâm trao hơn 24 tỉ đồng cho 1.247 tân sinh viên tại 34 tỉnh thành. Con số ấy có ý nghĩa vượt xa khoản tiền nhận được: nó cho thấy cánh cửa đại học không nên chỉ mở ra với những người có điều kiện kinh tế. Gần 4.000 hồ sơ đăng ký, được chọn lọc thành hơn 140 câu chuyện đăng tải trong gần ba tháng, đã khơi dậy sự chung tay của cộng đồng. Nhưng học bổng không thể thay thế chính sách an sinh dài hạn. Muốn sinh viên bám giảng đường, cần cả sự tiếp sức kịp thời lẫn cơ chế hỗ trợ ổn định, dễ tiếp cận.
Sức lan tỏa của học bổng cộng đồng
Điểm đáng chú ý của Tiếp sức đến trường là sự hỗ trợ không dừng ở lễ trao học bổng. Tính đến ngày 27-10, bạn đọc, các trường và cơ quan đã tiếp sức cho những tân sinh viên xuất hiện trong các bài viết với tổng giá trị hơn 2,2 tỉ đồng. Trong đó có hơn 950 triệu đồng được gửi qua tài khoản của báo; phần còn lại đến từ những người gặp gỡ, giúp đỡ trực tiếp, cùng các trường và cơ quan. Chương trình còn trao 34 suất học bổng đặc biệt, mỗi suất 50 triệu đồng cho bốn năm học. Những khoản hỗ trợ ấy có thể tháo gỡ một tình thế cấp bách, nhưng điều đáng quý không kém là chúng nối sinh viên với một mạng lưới đồng hành. Dẫu vậy, sự giúp đỡ tự nguyện có thể không đến đồng đều; vì thế, nó nên là phần bổ sung cho chính sách công chứ không phải phương án thay thế.
Chính sách giúp sinh viên trụ lại với việc học
Với sinh viên dân tộc thiểu số ở Học viện Dân tộc, áp lực không kết thúc sau ngày nhập học. Sùng A Cha, sinh viên từ Điện Biên, vừa học vừa làm cuối tuần để trả tiền trọ và ăn uống; có lúc em phải hoãn mua giáo trình, còn thời gian tự học bị ảnh hưởng vì làm về muộn. Khoản hỗ trợ chi phí học tập 7.020.000 đồng em nhận vào tháng 6-2026 giúp thanh toán học liệu, giáo trình và nhu cầu thiết yếu, tránh phải xoay xở vay mượn. Cha đồng thời được miễn 100% học phí theo quy định. Trong học kỳ II năm học 2025-2026, Học viện có 76 sinh viên hưởng chế độ miễn giảm học phí, trong đó 32 em được hỗ trợ chi phí học tập. Đây là điểm tựa có tính hệ thống: giảm khoản phải trả và bớt sức ép mưu sinh để sinh viên dành thời gian cho việc học.
Muốn hỗ trợ đến đúng lúc, cần gỡ nút thủ tục
Chính sách chỉ phát huy trọn vẹn tác dụng khi sinh viên biết mình đủ điều kiện, hồ sơ được xử lý thống nhất và tiền hỗ trợ đến trước lúc các khoản đầu kỳ trở thành gánh nặng. Học viện Dân tộc kiến nghị đơn giản hóa thủ tục, thống nhất cách xác thực đối tượng giữa địa phương và trường học, đồng thời cấp kinh phí sớm ngay từ đầu học kỳ để tránh sinh viên bị động mua sách vở, đồ dùng. Học viện cũng đề xuất xem xét mức hỗ trợ phù hợp hơn với biến động giá cả và chi phí sinh hoạt tại đô thị lớn. Đây không phải chi tiết hành chính nhỏ: chậm chi trả có thể buộc người học vay mượn hoặc đi làm thêm, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học. Học bổng cộng đồng có thể cứu nguy cho từng hoàn cảnh; chính sách được thực hiện đúng lúc mới tạo nền đỡ bền vững. Hai nguồn lực cần song hành để cơ hội nhập học không dừng lại ở tấm giấy báo trúng tuyển.
