Giải ngân vốn đầu tư công: từ con số 85.000 tỷ đến mục tiêu 70%
Giải ngân vốn đầu tư công tại TP.HCM là quá trình thành phố đưa nguồn vốn ngân sách đã được phân bổ vào thực tế thi công các dự án hạ tầng, từ giao thông liên vùng đến cải tạo môi trường đô thị, với mục tiêu vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thành phố, vừa giải quyết các điểm nghẽn về kết nối, ngập nước và không gian phát triển trong trung và dài hạn. Sau 8 tháng, TP.HCM đã giải ngân hơn 85.141 tỷ đồng vốn đầu tư công, tương đương 57,7% kế hoạch năm, tăng 13,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ và cao hơn mức bình quân cả nước. Thành phố không giấu tham vọng khi đặt mục tiêu giải ngân tối thiểu 70% kế hoạch, tức khoảng 103.320 tỷ đồng, ngay khi kết thúc quý III. Đây không chỉ là chỉ tiêu kỹ thuật mà là thước đo quyết tâm “TP.HCM tăng tốc đầu tư” để bứt phá tăng trưởng hai con số.
Hạ tầng giao thông liên vùng: trục xương sống của xung lực tăng trưởng mới
Nếu muốn tăng trưởng kinh tế thành phố bền vững, TP.HCM không có lựa chọn nào khác ngoài việc dồn vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm mang tính liên vùng. Theo số liệu thống kê, tổng vốn đầu tư xây dựng cơ bản và sửa chữa lớn từ ngân sách do thành phố quản lý trong 8 tháng ước đạt 81.320 tỷ đồng, tăng 23,8% so với cùng kỳ. Phần lớn dòng vốn này đang chảy vào các công trình giao thông: cao tốc TP.HCM – Mộc Bài đã khởi công tuyến chính và tăng tốc giải phóng mặt bằng, hướng đến thông xe cuối năm 2027; các dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành và tuyến TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành đều ghi nhận tỷ lệ bàn giao mặt bằng rất cao, có dự án đạt đến gần 90% hoặc hoàn tất 100%. Đây là những “trục xương sống” sẽ quyết định sức hấp thụ đầu tư và năng lực cạnh tranh vùng đô thị siêu lớn phía Nam.
Hạ tầng đô thị và chống ngập: nâng chất không gian sống để giữ đà tăng trưởng
Một sai lầm từng lặp lại là chỉ lo đường cao tốc mà bỏ quên chất lượng sống trong đô thị. Lần này, nguồn vốn giải ngân vốn đầu tư công đang phân bổ mạnh cho các dự án chỉnh trang đô thị, chống ngập và đường sắt đô thị, nhằm tạo nền tảng lâu dài cho tăng trưởng kinh tế thành phố. Dự án Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) đang triển khai đồng loạt các ga, đẩy nhanh di dời hạ tầng kỹ thuật để hoàn thành phần này trong quý III. Song song, dự án giải quyết ngập do triều giai đoạn 1 thi công xuyên kỳ nghỉ, với nhiều hạng mục cống đạt tiến độ trên 95% và nhà đầu tư đang hiệu chỉnh hệ thống điều khiển tự động để bàn giao vận hành trong tháng 11. Khi hạ tầng giao thông khung đi cùng hạ tầng thoát nước và đường sắt đô thị, TP.HCM mới có thể giảm chi phí logistics, tăng năng suất lao động và kéo dài chu kỳ tăng trưởng.
“150 ngày đêm” và sức ép giải ngân: vì sao TP.HCM phải chạy đua với thời gian?
Lãnh đạo TP.HCM xác định rõ giải ngân vốn đầu tư công là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Sau giai đoạn đầu năm giải ngân thấp, tiến độ từ tháng 6 đến tháng 8 đã cải thiện rõ rệt và được yêu cầu phải duy trì, thậm chí tăng tốc. Thành phố đang triển khai đợt thi đua “150 ngày đêm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số”, với hai mục tiêu cụ thể: giải ngân 70% trước cuối quý III và 100% kế hoạch vốn vào cuối năm. Nghĩa là trong tháng 9, TP.HCM phải giải ngân thêm khoảng 18.410 tỷ đồng để chạm mốc 103.320 tỷ. Áp lực này buộc các sở, ngành phải gắn trách nhiệm đến từng dự án, tăng cường kiểm tra hiện trường, tháo gỡ nhanh vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật. Nếu không kỷ luật tiến độ, mục tiêu tăng trưởng hai con số khó trở thành hiện thực.
Đồng Nai bứt phá vốn trong nước và tác động lan tỏa trở lại TP.HCM
TP.HCM không thể nhìn câu chuyện giải ngân vốn đầu tư công trong phạm vi địa giới hành chính, bởi vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh thu hút vốn mới. Trong 8 tháng, tổng vốn đầu tư trong nước vào Đồng Nai đạt 860.856 tỷ đồng, bằng 538% kế hoạch năm và vượt 438% mục tiêu cả năm. Con số này cho thấy một xu hướng rõ ràng: hạ tầng kết nối liên vùng được đẩy nhanh sẽ kéo vốn dịch chuyển mạnh ra các cực công nghiệp mới. Nếu TP.HCM không giữ nhịp giải ngân, không sớm hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm, lợi thế “trung tâm vùng” có thể bị bào mòn. Ngược lại, khi cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, các đoạn kết nối với Biên Hòa – Vũng Tàu và trục TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành hoàn thành, cả TP.HCM lẫn Đồng Nai sẽ hưởng lợi từ chuỗi cung ứng liên vùng linh hoạt hơn. Đây là cuộc đua hạ tầng, không chỉ là cuộc đua con số giải ngân.
