Giải ngân gần 57.000 tỷ đồng: tín hiệu bản lề cho tăng trưởng khu vực
Giải ngân vốn đầu tư công TP.HCM là quá trình thành phố sử dụng nguồn vốn ngân sách đã được Thủ tướng và UBND giao để triển khai các dự án công trình trọng điểm, đặc biệt là hạ tầng giao thông Sài Gòn và các dự án môi trường – đô thị, nhằm tạo động lực tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển vùng. Theo báo cáo kinh tế – xã hội tháng 7, đến ngày 24/7, TP.HCM đã giải ngân 56.965 tỷ đồng, tương đương 39,2% kế hoạch thành phố giao và 38,6% kế hoạch Thủ tướng giao. Đây không chỉ là con số kỹ thuật mà là thước đo năng lực điều hành, bởi tổng kế hoạch vốn đầu tư công được giao trong năm lên tới 147.599 tỷ đồng, chiếm khoảng 14,7% tổng kế hoạch cả nước. Thành phố buộc phải tăng tốc, nếu không muốn cơ hội vàng về hạ tầng chiến lược trôi qua.
Chiến lược dịch chuyển vốn: ưu tiên dự án công trình trọng điểm
Điểm đáng chú ý là TP.HCM không chờ dự án chậm tiến độ tự cải thiện mà chủ động điều chuyển vốn sang các dự án công trình trọng điểm có khả năng giải ngân tốt hơn. Riêng quý II, thành phố đã thực hiện ba đợt điều chỉnh, dịch chuyển 22.261 tỷ đồng từ những dự án ì ạch sang các dự án đang “khát” vốn để kịp tiến độ và phát huy hiệu quả. Cách làm này cho thấy tư duy coi vốn đầu tư công là nguồn lực hữu hạn phải được sử dụng linh hoạt, thay vì bị trói cứng trong kế hoạch ban đầu. Song song, thành phố tổ chức giao ban chuyên đề, siết trách nhiệm từng chủ đầu tư đối với từng dự án trọng điểm. Đây là bước chuyển từ tư duy “xin – cho vốn” sang tư duy “ai làm được thì được vốn”, phù hợp với mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch trong đợt thi đua 150 ngày đêm.
Hạ tầng giao thông Sài Gòn: những dự án đang tăng tốc
Nếu chỉ nhìn tỷ lệ giải ngân, sẽ khó thấy hết chuyển động trên thực địa. Nguồn vốn đầu tư công đang trực tiếp nuôi dưỡng một loạt dự án hạ tầng giao thông Sài Gòn và cải thiện môi trường đô thị. Tuyến chính cao tốc TP.HCM – Mộc Bài đã khởi công, kèm theo đường gom dân sinh và cầu vượt, hướng tới mục tiêu thông xe cuối năm 2027. Dự án cải tạo kênh Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên đã thi công khoảng 80%, với hệ thống kè, cống và cửa xả gần như hoàn thành. Cùng lúc, dự án vệ sinh môi trường giai đoạn 2 và cải tạo rạch Xuyên Tâm đang được đẩy nhanh, từ lắp đặt thiết bị tại Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc – Thị Nghè đến các gói thầu xây lắp đạt tới 60% khối lượng. Chính những công trình này sẽ quyết định cảm nhận rõ ràng nhất của người dân về chất lượng sống và năng lực kết nối đô thị.
Vành đai 4 TP.HCM: trục động lực nối TP.HCM với Tây Ninh
Trong bức tranh hạ tầng vùng, Vành đai 4 TP.HCM nổi lên như tuyến động mạch mới. Ban quản lý dự án giao thông thành phố đang hoàn tất thủ tục để khởi công phần lõi cao tốc của Vành đai 4 vào dịp 2/9. Ở phía Tây Ninh, các cuộc họp điều hành kinh tế – xã hội tháng 7 cho thấy địa phương này cũng xem Vành đai 4 TP.HCM là công trình giao thông trọng điểm, cùng với tuyến tỉnh 827E và đường kết nối hành lang công nghiệp – đô thị Mộc Bài – Xuyên Á. Tỉnh đặt mục tiêu đến hết quý III giải ngân tối thiểu 75% kế hoạch vốn đầu tư công và hoàn thành 100% trong năm, với yêu cầu người đứng đầu phải trực tiếp chịu trách nhiệm kết quả. Về thực chất, bài toán Vành đai 4 không chỉ là chuyện một tuyến đường, mà là phép thử khả năng phối hợp vùng và chia sẻ lợi ích phát triển giữa TP.HCM và các tỉnh lân cận.
Tăng tốc giải ngân để chạm mục tiêu tăng trưởng hai con số
Đằng sau cuộc đua giải ngân là mục tiêu tăng trưởng hai con số mà TP.HCM đặt ra cho năm nay, với đợt thi đua 150 ngày đêm phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công, trong đó đến hết quý III đạt tối thiểu 70%. Tây Ninh cũng xây dựng kịch bản tăng trưởng GRDP rõ ràng, gắn với chỉ tiêu giải ngân tối thiểu 75% đến hết quý III và 100% cả năm. Có thể tranh luận về việc tỷ lệ giải ngân chưa cao so với kế hoạch, nhưng không thể phủ nhận rằng các dự án giao thông động lực đang trở thành trọng tâm của chiến lược phát triển kinh tế khu vực. Câu hỏi còn lại không phải “có nên tăng tốc” mà là “có giữ được kỷ luật thực thi đến cùng hay không”. Nếu TP.HCM và các địa phương vệ tinh duy trì được nhịp này, vùng kinh tế sẽ có cơ hội bước sang chu kỳ tăng trưởng mới dựa trên hạ tầng hiện đại, thay vì tiếp tục chấp nhận chi phí tắc nghẽn và ô nhiễm.
