Hết thời hạn gia hạn, dự án vẫn chưa vận hành
Dự án Khu ẩm thực sinh thái Nghi Hải là dự án dịch vụ du lịch tại Cửa Lò, được quy hoạch nhằm phục vụ du khách bằng không gian ẩm thực và dịch vụ sinh thái. Việc tỉnh thu hồi đất sau khi doanh nghiệp không hoàn thành dự án trong thời hạn gia hạn cho thấy cơ hội điều chỉnh tiến độ không thể kéo dài vô hạn. UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 140/QĐ-UBND, thu hồi toàn bộ 9.005,4 m² đất của Công ty TNHH Đầu tư Thượng Hải tại phường Cửa Lò vì vi phạm pháp luật về đất đai. Khu đất được cho doanh nghiệp thuê từ năm 2016 để xây dựng dự án, nhưng hết thời hạn gia hạn, công trình vẫn chưa hoàn thành và chưa đi vào hoạt động theo quy hoạch. Đây là một dự án chậm tiến độ với hệ quả cụ thể: diện tích đất được giao không tiếp tục nằm trong tay chủ đầu tư.
Hai năm gia hạn không đủ để đưa dự án về đích
Diễn biến thời hạn là điểm mấu chốt của quyết định thu hồi đất Cửa Lò. Theo thông tin được công bố, doanh nghiệp được gia hạn tiến độ sử dụng đất 24 tháng, từ ngày 15/3/2022 đến ngày 15/3/2024. Tuy nhiên, khi thời gian này kết thúc, dự án vẫn chưa hoàn thành và chưa hoạt động theo quy hoạch được duyệt. Khoảng gia hạn là cơ hội để chủ đầu tư khắc phục chậm trễ, chứ không phải một cam kết có thể tiếp tục lùi mà không có kết quả. Tỉnh viện dẫn khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai năm 2024, xác định trường hợp này thuộc diện Nhà nước thu hồi đất do vi phạm đất đai. Với dự án được định hướng phục vụ khách du lịch, sự trì hoãn cũng đồng nghĩa dịch vụ dự kiến chưa được đưa vào khai thác; trách nhiệm thực hiện tiến độ vì vậy trước hết thuộc về Công ty TNHH Đầu tư Thượng Hải.
Thu hồi đất, giấy chứng nhận và nghĩa vụ còn lại
Khu đất bị thu hồi là toàn bộ thửa đất thương mại, dịch vụ rộng 9.005,4 m², thuộc thửa số 58, tờ bản đồ số 158 tại phường Cửa Lò. Nghệ An giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức thu hồi tại thực địa, sau đó bàn giao cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý. Cơ quan này cũng thực hiện thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất số CH 327399; nếu doanh nghiệp không nộp lại, hồ sơ được tham mưu hủy và chỉnh lý. Công ty phải bàn giao đất, nộp lại giấy chứng nhận và hoàn thành các nghĩa vụ tài chính liên quan. Cơ quan thuế được giao phối hợp xác định, xử lý nghĩa vụ phát sinh. UBND phường Cửa Lò có trách nhiệm công khai quyết định và tổ chức cưỡng chế nếu doanh nghiệp không chấp hành. Đây là bước xử lý cần thiết, nhưng kết quả cuối cùng còn phụ thuộc việc bàn giao được thực hiện ra sao.
Bài học về kỷ luật tiến độ và sử dụng đất
Vụ việc không chỉ là thủ tục thu hồi một khu đất; nó nhắc rằng quyền sử dụng đất gắn với nghĩa vụ triển khai dự án đúng cam kết và đúng quy hoạch. Khi doanh nghiệp đã có thêm 24 tháng mà vẫn không đưa khu ẩm thực sinh thái vào hoạt động, việc tiếp tục giữ đất sẽ khó thuyết phục, nhất là khi khu đất được định hướng phục vụ du khách tại một địa bàn du lịch. Tỉnh đã phân công đầu mối tiếp nhận, quản lý đất, xử lý giấy chứng nhận và xác định nghĩa vụ tài chính. Bước tiếp theo nên là bảo đảm việc bàn giao diễn ra đúng quy định, đồng thời làm rõ phương án sử dụng khu đất sau thu hồi để tránh tình trạng đất tiếp tục bỏ trống. Thông tin hiện có chưa nêu phương án đầu tư mới, vì vậy chưa thể kết luận dự án nào sẽ thay thế. Nhưng thông điệp đã rõ: gia hạn là cơ hội cuối cùng có điều kiện, không phải sự bảo đảm để một dự án chậm tiến độ kéo dài mãi.
