Sân bay Đà Nẵng mở rộng: Từ quyết định đầu tư đến tham vọng 14 triệu khách
Dự án sân bay Đà Nẵng mở rộng là kế hoạch cải tạo và nâng cấp nhà ga T1 cùng sân đỗ máy bay, nhằm tăng công suất lên 14 triệu hành khách mỗi năm, cải thiện trải nghiệm hành khách, đồng thời nâng cao vai trò của Đà Nẵng như một cửa ngõ giao thương, du lịch và kết nối kinh tế trung tâm miền Trung trong mạng lưới hạ tầng hàng không Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Điểm khởi đầu của bước ngoặt này là quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án cải tạo, mở rộng Nhà ga hành khách T1 Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng do Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng trao cho doanh nghiệp khai thác cảng. Cùng với đó, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam và chính quyền thành phố đã công bố triển khai đồng thời hai hạng mục: dự án nâng cấp, mở rộng nhà ga T1 và giai đoạn 1 mở rộng sân đỗ máy bay. Vấn đề không chỉ là thêm diện tích sàn hay thêm vài vị trí đỗ, mà là một tầm nhìn: biến Đà Nẵng thành điểm trung chuyển xứng tầm với đà tăng trưởng hàng không Đông Nam Á.
Quy mô 10.000 tỷ đồng và tham vọng công suất 14 triệu khách/năm
Nhìn vào con số đầu tư, có thể thấy đây không phải là một dự án nâng cấp mang tính chắp vá. Phần mở rộng nhà ga T1 có quy mô vốn hơn 9.936 tỷ đồng, sử dụng nguồn lực của doanh nghiệp quản lý cảng hàng không. Sau hoàn thành, nhà ga T1 được thiết kế để đạt công suất khoảng 14 triệu hành khách mỗi năm với tổng diện tích sàn khoảng 96.000 m², đi kèm hệ thống giao thông tiếp cận và hạ tầng kỹ thuật phụ trợ được đầu tư đồng bộ. Đây là mức công suất đưa Đà Nẵng bước sang một “trật tự” mới trên bản đồ hạ tầng hàng không Việt Nam, tiệm cận nhóm sân bay cửa ngõ lớn của cả nước. Theo chính quyền thành phố, việc nâng cấp hạ tầng hàng không đã trở thành yêu cầu cấp bách trong bối cảnh du lịch và thương mại tăng trưởng nhanh, không thể tiếp tục duy trì với năng lực khai thác cũ.
Đáng chú ý, dự án không chỉ nói về nhà ga. Giai đoạn 1 mở rộng sân đỗ máy bay được đầu tư hơn 170 tỷ đồng, bổ sung 6 vị trí đỗ máy bay Code C và dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác trong tháng 7/2027. Như Chủ tịch HĐQT doanh nghiệp khai thác cảng nhấn mạnh, việc đồng thời tăng năng lực nhà ga và sân đỗ, kết hợp thiết kế kiến trúc và dịch vụ số, nhằm tạo nên một môi trường cảng hàng không mới, hiện đại và tích hợp, tập trung vào nhu cầu của hành khách. Nếu triển khai đúng tiến độ, đây sẽ là một bước nhảy về chất cho công suất khai thác và chất lượng dịch vụ, thay vì chỉ tăng số chỗ ngồi chờ máy bay.
Vị trí chiến lược của Đà Nẵng trong mạng lưới hàng không Đông Nam Á
Không thể hiểu hết ý nghĩa của việc nhà ga T1 nâng cấp mà bỏ qua vị trí chiến lược của Đà Nẵng. Thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế – xã hội của Việt Nam và khu vực, đồng thời đóng vai trò cửa ngõ quan trọng cho thương mại, du lịch và hạ tầng kỹ thuật. Trong bức tranh đó, hạ tầng hàng không Việt Nam nói chung và sân bay Đà Nẵng nói riêng là “cổng vào” đầu tiên của hội nhập quốc tế, thu hút đầu tư, phát triển du lịch và kinh tế số. Với công suất 14 triệu khách/năm, Đà Nẵng có cơ sở để cạnh tranh trực tiếp hơn với các điểm đến trung chuyển trong khu vực, thu hút đường bay quốc tế mới, thay vì chỉ đóng vai trò sân bay vùng. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam, hai dự án tại sân bay là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực vận hành và dịch vụ hành khách, đáp ứng nhu cầu tăng cao về đi lại, du lịch và thương mại.
Điều đáng nói là cách Đà Nẵng định vị mình không chỉ như một điểm đến du lịch biển, mà là nút giao của mạng lưới giao thông hàng không Đông Nam Á. Từ đây, các doanh nghiệp có thể tiếp cận thị trường rộng lớn ở cả hai hướng: phía Bắc – Tây qua hành lang kinh tế, và phía Nam – Đông qua chuỗi đô thị biển. Dự án sân bay Đà Nẵng mở rộng vì thế mang tính chiến lược: nó cung cấp công cụ hạ tầng để hiện thực hóa tham vọng kết nối ấy, giảm phụ thuộc vào các cửa ngõ truyền thống và gia tăng quyền lực thương lượng trong mắt các hãng hàng không quốc tế.
Tác động đến du lịch, logistics và kinh tế miền Trung
Về tác động thực tế, câu hỏi lớn là người dân, doanh nghiệp sẽ được lợi gì từ việc nâng công suất lên 14 triệu khách. Trước hết, năng lực xử lý máy bay và hành khách trong giờ cao điểm sẽ được cải thiện nhờ sân đỗ bổ sung 6 vị trí Code C, giúp sân bay tăng khả năng khai thác trong những đợt cao điểm và tạo dư địa tăng trưởng dài hạn cho cửa ngõ miền Trung. Sự mở rộng này còn mở đường cho việc nâng chất dịch vụ hành khách, từ tổ chức luồng đi lại, bãi đỗ ô tô tầng cao cho đến hạ tầng kỹ thuật hiện đại trong nhà ga. Về du lịch, việc giảm tắc nghẽn, tăng chuyến bay và nâng trải nghiệm nhập cảnh sẽ là yếu tố quan trọng để Đà Nẵng tiếp tục giữ đà tăng trưởng nhanh đã thấy trong vài năm gần đây.
Với logistics và kết nối kinh tế phía Trung, hạ tầng hàng không được nâng cấp là điều kiện để hình thành chuỗi cung ứng ổn định, rút ngắn thời gian giao thương và tăng sức hút đầu tư. Khi sân bay không còn là điểm nghẽn, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn chọn Đà Nẵng làm đầu mối phân phối, trung tâm dịch vụ hoặc văn phòng khu vực. Tuy vậy, bài toán sẽ không tự giải: nếu tiến độ thi công chậm hoặc việc tổ chức thi công không khéo, hoạt động khai thác hiện hữu có thể bị ảnh hưởng – điều mà doanh nghiệp khai thác cảng đã cam kết sẽ hạn chế tối đa trong quá trình triển khai. Nói cách khác, lợi ích tiềm năng rất lớn, nhưng sẽ phụ thuộc vào khả năng biến thiết kế thành công trình vận hành trơn tru.
Lộ trình triển khai và thông điệp cho tương lai hạ tầng hàng không
Lộ trình triển khai cho thấy Đà Nẵng và doanh nghiệp khai thác cảng chấp nhận một cuộc “đại phẫu” kéo dài nhiều năm, đổi lại năng lực khai thác mới. Dự án mở rộng nhà ga T1 dự kiến khởi công vào tháng 8/2027, hoàn thành và đưa vào khai thác từ tháng 1/2029; phần cải tạo nhà ga hiện hữu dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2029. Trong khi đó, dự án sân đỗ giai đoạn 1 sẽ được triển khai trước, với mục tiêu đưa 6 vị trí đỗ mới vào hoạt động trong tháng 7/2027. Chính quyền thành phố yêu cầu tổ chức thi công khoa học, an toàn, hiệu quả và có phương án hợp lý để hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động khai thác hiện tại.
Ở tầng sâu hơn, dự án sân bay Đà Nẵng mở rộng là thông điệp về cách Việt Nam muốn nâng cấp hạ tầng hàng không: không chỉ tăng số chuyến, mà coi đây là nền tảng cho hội nhập, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế số. Nếu Đà Nẵng thành công với công suất 14 triệu khách, thiết kế hiện đại và dịch vụ tập trung vào hành khách, mô hình này hoàn toàn có thể trở thành tham chiếu cho các sân bay khác. Tuy nhiên, thành công không đo bằng số mét vuông, mà bằng cảm nhận của hành khách và khả năng tạo ra cơ hội kinh tế mới. Kết luận ở thời điểm này có lẽ rõ ràng: với quyết định chi hàng chục nghìn tỷ cho nhà ga T1 nâng cấp, Đà Nẵng đã chọn con đường trở thành cửa ngõ khu vực, chứ không chỉ là điểm dừng chân ngắn ngủi trên bản đồ du lịch.
