Mở rộng sân bay Đà Nẵng: bước xoay chiến lược hơn là nâng cấp hạ tầng
Việc sân bay Đà Nẵng mở rộng thông qua hai dự án cải tạo nhà ga hành khách T1 và mở rộng sân đỗ máy bay là một bước xoay chiến lược nhằm nâng công suất tiếp nhận hành khách, giảm áp lực hạ tầng hiện hữu và đưa Cảng hàng không quốc tế này tiến gần hơn vị thế cửa ngõ trung tâm trong mạng lưới hàng không khu vực Đông Nam Á, chứ không chỉ là một dự án hạ tầng giao thông thuần túy. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) phối hợp với UBND TP Đà Nẵng tổ chức lễ công bố triển khai Dự án Cải tạo, mở rộng nhà ga hành khách T1 và Dự án Mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1. Điều đáng chú ý không nằm ở nghi thức có đủ lãnh đạo bộ, ngành trung ương, mà ở thông điệp: Đà Nẵng không chấp nhận chỉ là điểm trung chuyển miền Trung, mà muốn nâng tầm thành cảng hàng không quốc tế có sức cạnh tranh trực tiếp với các sân bay trong khu vực.
Nhà ga hành khách T1: từ điểm nghẽn thành lợi thế cạnh tranh
Trọng tâm của sân bay Đà Nẵng mở rộng chính là dự án cải tạo, mở rộng nhà ga hành khách T1, nơi lâu nay được xem là điểm nghẽn công suất. UBND TP Đà Nẵng đã chấp thuận điều chỉnh dự án, giao ACV làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 9.936 tỷ đồng từ nguồn vốn của ACV. Khi hoàn thành, nhà ga T1 sẽ nâng công suất lên 14 triệu hành khách/năm, gồm khoảng 10 triệu khách quốc nội và 4 triệu khách quốc tế. Đây là con số cho thấy Đà Nẵng đặt cược lớn vào tăng trưởng du lịch và giao thương, thay vì giữ tâm thế "đủ dùng". Việc xây dựng chuẩn "cảng hàng không hiện đại – thông minh – thân thiện" cùng nhà để xe cao tầng, hệ thống giao thông, bãi đỗ, trạm xử lý nước thải và chiếu sáng đồng bộ biến nhà ga hành khách T1 từ một công trình đơn lẻ thành trung tâm trải nghiệm toàn diện cho hành khách.
Mở rộng sân đỗ máy bay: lời đáp cho bài toán giờ cao điểm
Nếu nhà ga hành khách T1 là mặt tiền của Cảng hàng không quốc tế, thì sân đỗ máy bay lại là năng lực thực chiến: bao nhiêu chuyến bay có thể đến và đi trong một khung giờ. Dự án Mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1 được thiết kế để bổ sung 6 vị trí đỗ máy bay Code C, mở rộng đáng kể khả năng tiếp nhận tàu bay vào giờ cao điểm. Lãnh đạo ACV đánh giá hai dự án hỗ trợ chặt chẽ cho nhau, cùng nâng năng lực phục vụ hành khách, tiếp nhận thêm tàu bay, tạo dư địa mở thêm đường bay và giữ vai trò cửa ngõ hàng không quốc tế hàng đầu miền Trung – Tây Nguyên. Nói cách khác, Đà Nẵng không chỉ muốn đón thêm khách mà còn muốn trở thành điểm tập kết, nơi các hãng hàng không dễ sắp xếp lịch bay, giảm tình trạng "xếp hàng" trên bầu trời và dưới mặt đất – yếu tố không kém phần quan trọng trong cuộc đua cạnh tranh với các sân bay khu vực.
Sân bay gắn với đô thị thông minh: lợi thế mà không phải thành phố nào cũng có
Điểm khác biệt trong chiến lược của Đà Nẵng là không coi cảng hàng không quốc tế như một phạm vi tách rời đô thị, mà tích hợp vào hệ sinh thái thành phố thông minh. ACV cùng TP đã kết nối hệ thống cơ sở dữ liệu sân bay AODB với nền tảng đô thị thông minh, đưa dịch vụ thông tin chuyến bay lên ứng dụng Danang Smart City. Về phía người dùng, điều này nghe có vẻ nhỏ, nhưng là thay đổi đáng kể: người dân và du khách có thể tra cứu, cập nhật thông tin chuyến bay trên một nền tảng số thống nhất, quen thuộc, thay vì mỗi bên một ứng dụng rời rạc. Về mặt chiến lược, đây là bước đặt nền tảng dữ liệu chung cho các dịch vụ số về du lịch, giao thông và hoạt động liên quan, giúp Đà Nẵng định hình hình ảnh một thành phố – sân bay gắn kết, thuận tiện, ít ma sát nhất có thể trên hành trình của du khách.
Hợp tác ACV – Đà Nẵng và câu hỏi cạnh tranh khu vực
Hai dự án hạ tầng giao thông này không thể vận hành nếu thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp và chính quyền đô thị. ACV khẳng định sẽ phối hợp với TP Đà Nẵng và các cơ quan liên quan để bảo đảm chất lượng, an toàn, tiến độ và hiệu quả đầu tư; trong khi UBND TP cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất trên cơ sở tuân thủ pháp luật. Lễ công bố có mặt lãnh đạo các bộ tài chính, xây dựng, hàng không cho thấy mức độ ưu tiên của trung ương đối với vai trò cửa ngõ của Cảng HKQT Đà Nẵng. Theo kế hoạch, dự án nhà ga hành khách T1 sẽ khởi công tháng 8/2027, phần mở rộng đưa vào khai thác tháng 1/2029, và hoàn tất cải tạo toàn bộ tháng 8/2029. Khoảng thời gian vài năm tới sẽ là bài kiểm tra năng lực triển khai của cả ACV lẫn Đà Nẵng. Nếu làm tốt, thành phố có thể bước vào nhóm sân bay cạnh tranh trực tiếp trong khu vực; nếu chậm trễ, cơ hội đường bay và thị phần hành khách rất dễ bị các điểm đến khác giành mất.
