Nhánh cầu N4: Lối ra mới cho điểm nóng ùn tắc TP.HCM
Nhánh cầu N4 tại nút giao An Phú là cầu vượt dài khoảng 468 m, rộng 9 m, gồm hai làn ôtô với tốc độ thiết kế tối đa 50 km/h, đóng vai trò tách dòng phương tiện từ đường Đồng Văn Cống xuống đại lộ Mai Chí Thọ và kết nối trực tiếp với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây cũng như tuyến Võ Nguyên Giáp.
Từ ngày 21–22/8, nhánh cầu N4 chính thức thông xe tại nút giao An Phú, nút giao lớn nhất khu Đông và cũng là một trong những điểm nóng ùn tắc TP.HCM hiện nay. Đây không chỉ là một hạng mục kỹ thuật mới được hoàn thành mà còn là lời đáp muộn màng cho bài toán kẹt xe kéo dài quanh cảng Cát Lái, cao tốc và trục Mai Chí Thọ. Khi ôtô từ Đồng Văn Cống có thể rẽ phải theo cầu xuống Mai Chí Thọ để đi cao tốc hoặc xa lộ Hà Nội, những pha xung đột hỗn loạn giữa dòng xe container, xe con và xe máy ở mặt đất sẽ bớt gay gắt thấy rõ.
Giảm xung đột giao thông: Vì sao N4 là mảnh ghép then chốt?
Nhánh cầu N4 được xây dựng với mục tiêu thẳng thắn: giảm xung đột giao thông tại nút giao An Phú và tạo thuận lợi cho phương tiện ra vào cảng Cát Lái. Khác với những điều chỉnh nhỏ lẻ như thêm đèn tín hiệu hay kẻ vạch, N4 tách hẳn một dòng xe container và ôtô ra khỏi mặt bằng nút giao, đưa chúng lên cao để không còn cắt ngang dòng phương tiện trên Mai Chí Thọ. Cùng với nhánh N3 khai thác từ tháng 5, tổng mức đầu tư khoảng 236 tỉ đồng cho hai cầu này là khoản chi rất có lý, vì nó đánh trúng điểm nghẽn thay vì dàn trải.
Khi các xe từ Đồng Văn Cống rẽ phải xuống Mai Chí Thọ qua N4, tài xế không còn phải nín thở chờ khe hở giữa luồng xe hỗn tạp trên mặt đất. Đó là thay đổi rất thực tế với những người chạy cảng mỗi ngày. Quan trọng hơn, khi các hạng mục chính quanh giao lộ Mai Chí Thọ – Đồng Văn Cống cơ bản hoàn thành, nút giao An Phú bước sang giai đoạn tinh chỉnh luồng chạy thay vì loay hoay ở khâu giải tỏa ùn tắc tức thời.
Nút giao An Phú trong bức tranh 4 dự án giao thông lớn
Nút giao An Phú được khởi công cuối năm 2022 với tổng mức đầu tư hơn 3.400 tỉ đồng, thiết kế ba tầng gồm hầm chui, cầu vượt và các nhánh kết nối. Tiến độ toàn dự án hiện đạt khoảng 75%, nhưng thời gian hoàn thành đã bị điều chỉnh nhiều lần, từ cuối 2025 sang quý III/2026 và hiện là quý III/2027. Đằng sau sự chậm trễ là những vướng mắc mặt bằng khoảng 2,2 ha phía đường Lương Định Của và áp lực giá vật liệu, nhựa đường tăng do xung đột tại Trung Đông.
Điều đáng nói là nút giao An Phú không đứng một mình. Nó là một trong bốn dự án giao thông thành phố đang được thúc đẩy về đích, cùng với nút giao Mỹ Thủy, tuyến Vành đai 3 và dự án mở rộng Quốc lộ 50. Mỹ Thủy tập trung giải bài toán tắc đường ra vào cảng Cát Lái từ hướng Võ Chí Công – cầu Phú Mỹ; Vành đai 3 dài hơn 76 km bao quanh vùng, còn Quốc lộ 50 mở rộng cửa ngõ phía Nam, nối TP.HCM với Tây Ninh và miền Tây. Nếu chỉ nhìn N4 trong phạm vi vài trăm mét cầu, ta sẽ bỏ sót chiến lược đang được thành phố âm thầm lắp ghép để tái cấu trúc giao thông thành phố.
Tác động đến kết nối khu Đông và giao thông thành phố
Khi hoàn thành toàn bộ, nút giao An Phú được kỳ vọng tăng cường kết nối khu Đông với cao tốc đi sân bay Long Thành và cảng Cát Lái, đồng thời giảm ùn tắc tại khu vực có lưu lượng xe lớn nhất thành phố. Ngay từ bây giờ, với các hạng mục đã đưa vào khai thác như cầu vượt rẽ phải từ cao tốc xuống Mai Chí Thọ, hầm chui nối Mai Chí Thọ với cao tốc, các nhánh N3, N4, cầu Bà Dạt và Giồng Ông Tố, diện mạo giao thông thành phố ở trục này đã khác hẳn.
Câu chuyện không chỉ là đi nhanh hơn vài phút. Nút giao An Phú nhẹ tải sẽ chia sẻ gánh nặng cho các tuyến khác, làm cho ùn tắc TP.HCM ở khu Đông bớt căng hơn, giảm rủi ro tai nạn và chi phí logistics. “Khi hoàn thành, nút giao An Phú sẽ tăng kết nối khu Đông với cao tốc, sân bay Long Thành và cảng Cát Lái, góp phần giảm ùn tắc tại khu vực có mật độ phương tiện cao.” Ở phía Nam, Quốc lộ 50 mở rộng lên 6 làn sẽ kết nối thuận lợi với cao tốc Bến Lức – Long Thành, Vành đai 3 và 4, giảm áp lực cho cửa ngõ miền Tây và tăng khả năng chia sẻ lưu lượng cho toàn mạng giao thông thành phố.
Nhìn về phía trước: Từ N4 đến một mạng lưới hoàn chỉnh
Thông xe nhánh cầu N4 là bước tiến đáng mừng, nhưng đó mới là nửa chặng đường. Một nhánh cầu khác cho ôtô từ Mai Chí Thọ theo hướng Võ Nguyên Giáp rẽ trái lên cao tốc đang thi công và dự kiến thông xe vào tháng 10 tới. Hạng mục cuối cùng là tuyến kết nối giữa đường Lương Định Của và cao tốc, cho phép phương tiện đi thẳng không phải qua nút giao, dự kiến hoàn thành quý II/2027. Đến khi ấy, An Phú mới thực sự trở thành nút giao ba tầng hoàn chỉnh, cho phép các dòng xe cắt nhau trên nhiều cao độ thay vì chen chúc ở mặt đất.
Tuy nhiên, nếu thành phố không tiếp tục siết kỷ luật tiến độ, xử lý dứt điểm mặt bằng và bài toán vật liệu cho Vành đai 3, Mỹ Thủy, Quốc lộ 50, lợi ích mà N4 mang lại sẽ bị triệt tiêu bởi các điểm nghẽn khác. Giao thông thành phố không thể trông chờ vào một nút giao “thần thánh”; nó cần một mạng lưới hoàn chỉnh và đồng bộ. Nhánh cầu N4 cho thấy khi thành phố đi đúng “điểm đau” – tách xung đột, ưu tiên luồng chính, bảo vệ logistics – thì người dân cảm nhận được hiệu quả ngay. Điều cần làm tiếp theo là biến cách tiếp cận đó thành chuẩn mực cho mọi dự án hạ tầng lớn trong tương lai.
