Bắc Ninh tái định vị: từ công xưởng điện tử tới trung tâm công nghệ cao
Chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài của Bắc Ninh hiện là kế hoạch đa trục, tập trung vào công nghệ cao Trung Quốc và hợp tác Việt Israel, nhằm nâng tỉnh từ một công xưởng điện tử lên vị thế trung tâm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp thông minh của vùng. Bắc Ninh không còn tìm mọi dự án bằng mọi giá; tỉnh đang chọn lọc các ngành có giá trị gia tăng lớn, thân thiện môi trường và có khả năng định hình chuỗi giá trị mới trong khu công nghệ Bắc Ninh. Điều này phản ánh một bước chuyển tư duy: FDI không chỉ là vốn, mà là công nghệ, mô hình quản trị và thị trường toàn cầu, và tỉnh muốn chủ động thiết kế cấu trúc phát triển dài hạn của mình.
Tọa đàm tại Bắc Kinh: Bắc Ninh chủ động tìm vốn và công nghệ từ Trung Quốc
Điểm nhấn đầu tiên trong chiến lược Bắc Ninh đầu tư nước ngoài là việc tổ chức tọa đàm thúc đẩy hợp tác đầu tư Việt Nam–Trung Quốc ngay tại Đại sứ quán Việt Nam ở Bắc Kinh, thu hút gần 300 đại biểu từ các cơ quan quản lý, hiệp hội và tập đoàn hàng đầu Trung Quốc. Sự hiện diện của các tổ chức như Trung tâm Hợp tác Quốc tế thuộc Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc và nhiều hiệp hội ngành hàng lớn cho thấy Bắc Ninh không tìm kiếm các thương vụ riêng lẻ, mà muốn xây dựng kênh kết nối Chính phủ – Doanh nghiệp ở tầm thể chế. Trong bối cảnh quan hệ kinh tế – đầu tư Việt – Trung tăng tốc sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, lựa chọn “đem tỉnh ra thế giới” như vậy là bước đi đúng thời điểm.
Quan trọng hơn, cấu trúc doanh nghiệp tham dự cho thấy Bắc Ninh đang nhắm thẳng vào công nghệ cao Trung Quốc. Các tập đoàn như Huawei, ZTE, TCL, Jingdong, cùng những cái tên trong năng lượng mới và công nghiệp sáng tạo như ZGC Group, Thiên Năng, Goertek, Luxshare hay JA Solar đều nằm trong các chuỗi giá trị công nghệ cao toàn cầu. Việc mời đúng “người chơi” công nghệ cao vào bàn đàm phán chứng tỏ tỉnh hiểu rằng để trở thành trung tâm công nghệ cao khu vực, họ phải kéo được cả vốn lẫn công nghệ lẫn mạng lưới đối tác quốc tế về khu công nghệ Bắc Ninh, thay vì chỉ mở rộng thêm các nhà máy lắp ráp.
Chiến lược năm trụ cột và không gian FDI mới cho công nghệ cao
Bắc Ninh không giấu tham vọng khi đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và trung tâm công nghiệp bán dẫn, AI hàng đầu cả nước, với GRDP năm 2025 đạt 10,27% và 6 tháng 2026 đạt 10,56%. Tỉnh đang xây dựng nền tảng hạ tầng 39 khu công nghiệp, 94 cụm công nghiệp, cùng 1.622 dự án từ nhà đầu tư Trung Quốc, như một bệ phóng để bước sang giai đoạn FDI chất lượng cao. Tầm nhìn này thể hiện rõ qua kế hoạch nâng quỹ đất sạch lên khoảng 1.000 ha vào quý I/2027, sẵn sàng cho làn sóng công nghệ cao thế hệ mới.
Điểm đáng chú ý là chiến lược năm trụ cột: bán dẫn – vi mạch – vật liệu mới; hàng không – UAV – logistics thông minh; robot – AI – sản xuất thông minh; dược phẩm – y sinh – thiết bị y tế cao cấp; năng lượng xanh – thiết bị điện thông minh – công nghiệp bền vững. Đây không chỉ là danh sách mong muốn, mà là bộ lọc FDI: dự án nào phù hợp năm trụ cột sẽ được ưu tiên, ngược lại các ngành thâm dụng tài nguyên, ô nhiễm hoặc giá trị gia tăng thấp sẽ bị hạn chế. Cách tiếp cận này cho thấy Bắc Ninh đang chuyển từ “thu hút bằng mọi giá” sang “chọn lọc, thiết kế lại cấu trúc kinh tế”, một bước đi dũng cảm nhưng cần thiết nếu muốn khu công nghệ Bắc Ninh thực sự trở thành trung tâm khu vực.
Hợp tác Việt – Israel: thêm trục công nghệ mới cho Bắc Ninh
Nếu Trung Quốc là nguồn vốn và công nghệ sản xuất quy mô lớn, thì hợp tác Việt Israel lại mở ra một trục công nghệ khác cho Bắc Ninh: tư vấn, thiết kế, quản lý dự án và giải pháp hạ tầng thông minh. Làm việc với Công ty Baran International của Israel, một tập đoàn kỹ thuật và quản lý dự án hoạt động tại hơn 40 quốc gia, Bắc Ninh muốn đưa vào tỉnh những kinh nghiệm về cấp thoát nước, năng lượng, giao thông, công nghiệp, nông nghiệp và y tế ở chuẩn quốc tế. Đây là cách tiếp cận khôn ngoan: không chỉ mời nhà sản xuất, mà còn mời “kiến trúc sư” của các dự án công nghệ cao.
Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định mong muốn tăng cường hợp tác với Israel trong các lĩnh vực trung tâm dữ liệu, y tế, công nghệ cao và chế biến nông sản, dựa trên lợi thế hạ tầng công nghiệp, nguồn nhân lực trẻ và dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Việc Bắc Ninh cam kết tạo điều kiện thuận lợi về đất đai, thủ tục và ưu đãi, đồng thời giao các sở ngành làm đầu mối phối hợp với Baran để khảo sát, kết nối và cụ thể hóa cơ hội thành dự án thực tế, cho thấy hợp tác Việt Israel không chỉ dừng ở “ý định chính trị” mà đang được đẩy tới mức triển khai. Nếu thành công, đây sẽ là mảnh ghép quan trọng giúp Bắc Ninh đầu tư nước ngoài theo hướng đa dạng hóa đối tác, giảm lệ thuộc vào một nguồn vốn duy nhất.
Triển vọng và điều kiện để Bắc Ninh thực sự thành trung tâm công nghệ cao
Từ những bước đi với công nghệ cao Trung Quốc và hợp tác Việt Israel, có thể thấy Bắc Ninh đang chủ động tự viết lại câu chuyện phát triển của mình. Tuy nhiên, để tham vọng trở thành trung tâm công nghệ cao khu vực không dừng ở khẩu hiệu, tỉnh cần song hành ba điều kiện: kỷ luật chọn lọc FDI đúng năm trụ cột; cải cách môi trường kinh doanh đủ nhanh để theo kịp tốc độ của các tập đoàn công nghệ; và đầu tư mạnh cho nguồn nhân lực, để 52% lao động trẻ của tỉnh có thể bước vào các ngành bán dẫn, AI, dược phẩm và năng lượng xanh mà doanh nghiệp đang tìm kiếm.
Bắc Ninh đã chứng minh sức hút với các tập đoàn điện tử, chip và bán dẫn hàng đầu, từ Samsung đến Amkor, Luxshare. Tọa đàm tại Bắc Kinh và các cuộc làm việc với Baran International cho thấy tỉnh không chờ FDI gõ cửa, mà chủ động đi tìm đối tác chiến lược. Nếu tiếp tục giữ được định hướng chọn lọc, gắn kết chặt giữa khu công nghệ Bắc Ninh với chuỗi giá trị khu vực, tỉnh có cơ hội thực sự trở thành nút trung tâm trong bản đồ công nghệ cao mới của cả nước. Vấn đề còn lại không phải là Bắc Ninh có đủ tham vọng hay không, mà là tỉnh sẽ kiên trì với chiến lược dài hạn này đến mức nào.
