Cao tốc xuyên rừng giữa mùa mưa: cuộc đua với đồng hồ và thời tiết
Cao tốc xuyên rừng là các tuyến đường cao tốc đi qua khu vực rừng núi, địa hình dốc, vực sâu và hệ sinh thái nhạy cảm, nơi thi công phải cùng lúc giải bài toán tiến độ thi công, an toàn lao động, bảo vệ môi trường và thích ứng với thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt là những đợt mưa rừng Tây Nguyên kéo dài. Mấu chốt của câu chuyện cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột là ở chỗ: dự án đã đạt khoảng 78% khối lượng, nhưng 22% còn lại lại rơi đúng vào giai đoạn mưa nhiều nhất, khiến rủi ro chậm tiến độ phình to hơn bao giờ hết. Đây không chỉ là trận chiến kỹ thuật mà là phép thử quản trị dự án, điều phối nguồn lực và kỷ luật công trường. Nếu chậm, chuỗi lợi ích “rừng – biển” mà tuyến đường mang lại sẽ tiếp tục chỉ nằm trên bản vẽ.
Mưa rừng, vực sâu và bài toán tiến độ thi công 22% còn lại
Dự án thành phần 2 của cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột dài gần 37 km, tổng mức đầu tư hơn 10.436 tỷ đồng, là đoạn then chốt của trục cao tốc nối gần 117,5 km giữa Khánh Hòa và Đắk Lắk. Vấn đề là 22% khối lượng còn lại lại tập trung ở những hạng mục khó nhất: hầm Phượng Hoàng, các cầu Cư San 7, 8, 9, cầu Km44+875, cầu Km62+525 – đều nằm trong khu vực đồi núi dốc cao, vực sâu, lõi rừng tự nhiên. Mùa mưa Tây Nguyên đã bắt đầu, đường công vụ trơn trượt, xe tải phải hạ tải và trung chuyển bằng xe công nông, xe kéo gỗ của người dân. Những khó khăn này cộng với khan hiếm vật liệu đá, tỷ lệ giải ngân thấp và thiếu nhân công khiến mỗi ngày trôi qua trong mùa mưa là một bước lùi của tiến độ thi công nếu không có chiến lược nước rút đủ quyết liệt.
Chỉ đạo nóng và chiến lược nước rút cao tốc giữa mưa rừng Tây Nguyên
Nhìn từ bên ngoài, nhiều người dễ cho rằng 78% khối lượng đã xong thì không có gì phải lo. Nhưng với hạ tầng xuyên núi, phần “đuôi” mới là phần nguy hiểm nhất. Cục Đường bộ Việt Nam, thuộc Bộ Xây dựng, đã phải phát đi chỉ đạo nóng: yêu cầu Ban Quản lý dự án lập lại kế hoạch chi tiết cho từng hạng mục, ấn định mốc huy động máy móc, vật liệu, nhân lực và bắt buộc dự phòng thời gian cho thời tiết xấu. Đây là động thái bắt buộc, không phải hình thức. Không siết lại kỷ luật tiến độ lúc này, dự án khó có thể đưa toàn tuyến vào khai thác trước ngày 31/12/2026 như mục tiêu đã đặt ra. Trên thực địa, hơn 500 thiết bị cùng gần 1.400 cán bộ, kỹ sư, công nhân chia thành hơn 70 mũi thi công, áp dụng phương châm “mưa làm việc mưa, nắng làm việc nắng”, tăng ca ngày đêm để bù lại thời gian bị thời tiết “nuốt mất”.
Từ hầm Phượng Hoàng tới cầu Km62+525: những “nút thắt cổ chai” của dự án
Muốn tuyến cao tốc xuyên rừng này về đích đúng hạn, không thể coi mọi hạng mục như nhau. Hầm Phượng Hoàng – hầm xuyên núi dài 1,7 km gồm hai ống song song – chính là đường găng của toàn dự án. Địa chất thay đổi liên tục, kèm tới 8 vị trí mạch nước ngầm lưu lượng lớn buộc nhà thầu phải khoan cắm ống thoát nước, dẫn về cống trung tâm để giảm áp lực lên vỏ hầm và duy trì thi công an toàn 24/24 giờ với hơn 600 nhân sự chia 3 ca 4 kíp. Cầu Km62+525 ở “lõi rừng” lại là một câu chuyện khác: trụ cao 35 m, khối lượng đào đắp hàng chục nghìn mét khối, đường vào kẹt giữa hai đơn vị bạn, mở lối tiếp cận muộn và vật liệu phải trung chuyển hai, ba lần. Nếu không ưu tiên dồn lực cho những “nút thắt cổ chai” này, mọi cam kết tiến độ thi công chỉ là khẩu hiệu trên giấy.
Không chỉ là tiến độ: cao tốc rừng – biển và trách nhiệm với tương lai
Sau khi hoàn thành, cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột sẽ rút ngắn hành trình từ gần 200 km xuống còn khoảng 117,5 km, mở ra trục kết nối “rừng – biển” đầu tiên của Việt Nam. Tuyến cao tốc xuyên rừng này không chỉ giúp giảm thời gian đi lại giữa Khánh Hòa và Đắk Lắk mà còn tạo động lực mới cho giao thương, du lịch, logistics, giảm chi phí vận chuyển và tăng sức cạnh tranh cho cả Tây Nguyên lẫn duyên hải Nam Trung Bộ. Nhưng lợi ích đó chỉ thành hiện thực nếu kỷ luật tiến độ đi cùng kỷ luật chất lượng. Việc Bộ Xây dựng yêu cầu siết chặt quản lý chất lượng, an toàn thi công, bảo vệ môi trường tại taluy, cầu trên cao cho thấy thông điệp rõ ràng: chạy đua với thời tiết không đồng nghĩa với đánh cược an toàn và hệ sinh thái. Nói cách khác, hoàn thành đúng hạn chỉ là điều kiện cần; hoàn thành một cách an toàn, bền vững mới là thước đo cuối cùng của dự án.
