Giảm lãi suất để vốn đến đúng nơi cần
Giảm lãi suất cho vay có trọng tâm là cách hạ chi phí tín dụng có chọn lọc, ưu tiên doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực được xác định là cần vốn, thay vì giảm đồng loạt cho mọi khách hàng. Ngày 19/10/2026, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các ngân hàng thương mại, sau khi cơ quan này ban hành văn bản chỉ đạo ngày 18/10. Các ngân hàng thống nhất tập trung giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2%/năm cho sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên; đồng thời giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết ở kỳ hạn từ sáu tháng trở lên. Đây là lựa chọn có lý: khi nguồn lực tín dụng không vô hạn, ưu tiên dòng vốn tạo ra hàng hóa, việc làm và hoạt động kinh tế có thể đem lại tác động rộng hơn một đợt hạ lãi suất tràn lan.
Ai có cơ hội tiếp cận vốn ưu đãi?
Nhóm hưởng lợi trực tiếp là doanh nghiệp có nhu cầu bổ sung vốn lưu động, mua nguyên vật liệu, duy trì hoặc mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh; hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ cũng nằm trong một số chương trình. Các ngân hàng còn hướng vốn đến lĩnh vực ưu tiên, trong đó có nông nghiệp, nông thôn. Vì vậy, mức giảm không tự động áp dụng như nhau cho mọi khoản vay: mục đích sử dụng vốn, điều kiện chương trình và tiêu chí tín dụng của từng ngân hàng vẫn quyết định khả năng tiếp cận. Agribank triển khai từ ngày 19/10 mức giảm tới 2%/năm so với lãi suất thông thường cho khách hàng sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Với doanh nghiệp, điều đáng quan tâm không chỉ là con số lãi suất ngân hàng, mà còn là khoản vay có đúng kỳ hạn và quy mô phù hợp với chu kỳ thu tiền hay không.
Ngân hàng giảm chi phí để hạ lãi vay
Chủ trương chỉ có ý nghĩa nếu ngân hàng tạo được dư địa hạ lãi vay, thay vì chuyển chi phí sang khách hàng bằng điều kiện đi kèm. Tại cuộc họp, các ngân hàng thương mại đồng thuận giảm lãi suất huy động, tiết giảm chi phí và chia sẻ lợi nhuận để giảm mặt bằng cho vay. Đây là mắt xích quan trọng: lãi suất đầu vào thấp hơn có thể hỗ trợ giảm lãi suất đầu ra, nhưng việc kiểm soát cạnh tranh huy động thiếu lành mạnh cũng cần thiết để tránh gây bất ổn thị trường tiền tệ. Cách triển khai thực tế sẽ quyết định doanh nghiệp có nhận được lợi ích hay không. Vietcombank cho biết sẽ xây dựng tiêu chí thống nhất và có thể giảm lãi tự động theo chương trình, không yêu cầu khách hàng làm đơn hoặc đến chi nhánh đề nghị. Giảm lãi thực chất phải đi cùng thủ tục dễ hiểu, minh bạch.
Tác động có điều kiện, cần theo dõi
Với doanh nghiệp cần vốn sản xuất kinh doanh, giảm lãi vay có thể làm nhẹ chi phí tài chính và giúp duy trì kế hoạch nhập đầu vào, trả lương hoặc mở rộng hoạt động. Nhưng ưu tiên tín dụng không đồng nghĩa mọi hồ sơ đều được duyệt; ngân hàng vẫn phải bảo đảm an toàn và hiệu quả cho vay. Chính sách có trọng tâm vì thế hợp lý hơn giảm đại trà trong bối cảnh NHNN phải đồng thời hỗ trợ tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Chín tháng đầu năm, CPI ở mức 4,52%, trong khi các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới tiếp tục thắt chặt tiền tệ và tăng lãi suất. NHNN cho biết sẽ tiếp tục theo dõi lãi suất tiền gửi, cho vay và việc công bố lãi suất, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản khi cần. Kết quả cuối cùng phải được đánh giá bằng mức vốn thực sự đến được doanh nghiệp đủ năng lực tạo ra hoạt động kinh tế, không chỉ bằng cam kết hạ lãi.
