Điểm đáng chú ý: nợ xấu đã bán cho VAMC vẫn có thể được xem xét vay
Chính sách ngân hàng tháng 11 là tập hợp quy định tài chính mới có hiệu lực trong tháng, gồm cơ chế xử lý nợ xấu và yêu cầu an toàn đối với quỹ tín dụng nhân dân, với tác động khác nhau đến người vay và tổ chức tín dụng.
Từ ngày 6/11/2026, Thông tư 54/2026/TT-NHNN quy định việc mua, bán và xử lý nợ xấu của VAMC bắt đầu có hiệu lực. Điểm người vay cần chú ý là khách hàng có khoản nợ xấu đã bán cho VAMC, nếu có phương án sản xuất, kinh doanh hoặc dự án đầu tư khả thi, vẫn có thể được tổ chức tín dụng xem xét cấp tín dụng theo thỏa thuận và quy định pháp luật. Đây là một lối mở có điều kiện, không phải quyền đương nhiên được vay lại.
Cần phân biệt rõ phạm vi này với cách hiểu rằng bất kỳ ai có nợ xấu ngân hàng đều có thể vay tiếp. Quy định được nêu áp dụng cho khoản nợ xấu đã bán cho VAMC; khoản nợ chưa thuộc trường hợp đó không tự động được hưởng cơ chế tương tự. Ngay cả khi đúng đối tượng, ngân hàng vẫn đánh giá hồ sơ và khả năng thực hiện phương án.
Điều kiện vay lại và hỗ trợ từ VAMC
Với người đang tìm hiểu vay khi nợ xấu, điều quan trọng không phải chỉ là khoản nợ đã được bán cho VAMC, mà còn là chất lượng kế hoạch sử dụng vốn. Thông tư nêu rõ khách hàng phải có phương án sản xuất, kinh doanh hoặc dự án đầu tư khả thi; quyết định cấp tín dụng còn tùy thuộc thỏa thuận, các quy định liên quan và đánh giá của tổ chức cho vay.
VAMC cũng có thể xem xét hỗ trợ tài chính bằng cách bảo lãnh khoản vay tại tổ chức tín dụng, cho vay hoặc mua trái phiếu doanh nghiệp do khách hàng phát hành. Tuy nhiên, hỗ trợ không mặc nhiên được cấp. Khách hàng cần có khả năng phục hồi tốt hoặc phương án hiệu quả, biện pháp phù hợp để bảo đảm thu hồi vốn, đồng thời phương án tài chính phải an toàn và khả thi.
Vì vậy, người vay nên chuẩn bị hồ sơ chứng minh dòng tiền, hiệu quả dự án, nguồn trả nợ và biện pháp bảo đảm vốn. Đây là cách tiếp cận thực tế hơn việc coi quy định tín dụng mới như một cam kết rằng ngân hàng sẽ chấp thuận hồ sơ.
Các thay đổi ngân hàng khác cũng có hiệu lực trong tháng
Thông tư 40/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, đặt ra các giới hạn an toàn cho quỹ tín dụng nhân dân. Quỹ phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8% và khả năng chi trả tối thiểu 100% cho ngày tiếp theo lẫn bảy ngày làm việc tiếp theo; tỷ lệ vốn ngắn hạn dùng cho vay trung, dài hạn không được vượt 30%, còn tiền gửi nhận vào không quá 20 lần vốn chủ sở hữu.
Nếu giá trị thực của vốn điều lệ thấp hơn mức vốn pháp định, quỹ phải lập phương án xử lý và báo cáo Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực. Những giới hạn này không trực tiếp mở rộng cơ hội vay cho từng cá nhân, nhưng góp phần siết kỷ luật thanh khoản và vốn tại các quỹ tín dụng địa phương.
Cùng ngày 6/11, Nghị định 359/2026/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của VAMC cũng có hiệu lực. VAMC là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ toàn bộ vốn điều lệ, chịu giám sát trực tiếp của Ngân hàng Nhà nước và có vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng. Công ty có thể mua nợ xấu theo giá thị trường hoặc bằng trái phiếu đặc biệt, cơ cấu nợ, bán nợ và xử lý tài sản bảo đảm.
Ý nghĩa thực tế: có cơ hội, nhưng không có bảo đảm vay được
Các quy định mới đặt trọng tâm vào hai việc song song: xử lý nợ xấu để khơi thông nguồn vốn và giữ an toàn cho hệ thống. Cơ chế xem xét cấp tín dụng cho một số khách hàng có nợ đã bán cho VAMC tạo cơ hội phục hồi hoạt động kinh doanh; các giới hạn với quỹ tín dụng nhằm kiểm soát rủi ro thanh khoản và vốn.
Người vay không nên diễn giải cơ hội ấy thành quyền vay tiếp. Nợ phải thuộc phạm vi đã bán cho VAMC, phương án hoặc dự án phải khả thi, còn tổ chức tín dụng có quyền thẩm định theo quy định và thỏa thuận. VAMC cũng chỉ xem xét hỗ trợ khi đáp ứng điều kiện về khả năng phục hồi, hiệu quả và an toàn thu hồi vốn.
Kết luận: thay đổi tháng 11 mở ra con đường có điều kiện cho một nhóm khách hàng, chứ không xóa bỏ hệ quả của nợ xấu. Trước khi nộp hồ sơ, người vay cần xác định khoản nợ đã được bán cho VAMC hay chưa và chuẩn bị phương án có thể kiểm chứng; đó mới là cơ sở để ngân hàng xem xét cấp tín dụng.
