Cầu Hai Bà Trưng Phú Thọ: không chỉ là cây cầu mới qua sông Lô
Dự án cầu Hai Bà Trưng Phú Thọ và tuyến kết nối nút giao IC6 cao tốc Nội Bài - Lào Cai là chương trình đầu tư nhóm A nhằm hình thành một trục kết nối giao thông mới từ khu vực trung tâm tỉnh tại phường Việt Trì, vượt sông Lô, đến hệ thống cao tốc và mạng lưới giao thông quốc gia, với mục tiêu rút ngắn thời gian đi lại, giảm chi phí vận chuyển hàng hóa và mở rộng không gian đô thị hai bên sông Lô. Điểm quan trọng là tỉnh không còn nhìn cây cầu như một hạ tầng đơn lẻ, mà như trục động lực phát triển. Ngày 6-10, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quách Tất Liêm cùng lãnh đạo các sở, ngành đã trực tiếp kiểm tra thực địa phương án hướng tuyến cầu Hai Bà Trưng qua sông Lô và đường kết nối tới nút giao IC6 trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Trước đó, tỉnh đã bổ sung dự án vào danh mục kêu gọi đầu tư, cho thấy quyết tâm chính trị đã “đi trước” một bước so với hạ tầng. Việc hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và hồ sơ chuẩn bị đầu tư cho thấy dự án đã qua giai đoạn ý tưởng, bước sang giai đoạn phải trả lời các câu hỏi về hiệu quả kinh tế, tác động không gian đô thị và sự đồng bộ với các tuyến như đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Một trục kết nối giao thông Phú Thọ mới: từ Việt Trì thẳng ra cao tốc
Nếu được triển khai đúng tầm, trục cầu Hai Bà Trưng – IC6 sẽ thay đổi cách người và hàng hóa di chuyển trong và ra khỏi Phú Thọ. Dự án được quy hoạch trên địa bàn phường Việt Trì và các xã Sơn Đông, Tiên Lữ, với thời gian thực hiện dự kiến từ 2026 đến 2030. Điều này đặt người dân trung tâm tỉnh vào vị trí thuận lợi hơn khi tiếp cận cao tốc Nội Bài - Lào Cai, thay vì phụ thuộc vào những tuyến đường vòng, hẹp và thường xuyên quá tải. Theo hồ sơ nghiên cứu, trục đường mới được thiết kế như đường trục chính đô thị với mặt cắt ngang định hướng 90m, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật và phù hợp với phương án giao cắt tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đây là tham vọng lớn, bởi kết nối giao thông Phú Thọ sẽ không chỉ cải thiện ở cấp tỉnh, mà còn ăn khớp vào trục vận tải Bắc Bộ, nơi đường bộ cao tốc và đường sắt giữ vai trò xương sống. Ở góc nhìn người sử dụng, trục mới có nghĩa là giảm đáng kể thời gian đi Hà Nội, sân bay Nội Bài, các trung tâm logistics vùng; doanh nghiệp giảm chi phí vận chuyển, người lao động có thêm lựa chọn việc làm ngoài tỉnh mà vẫn có thể đi về trong ngày.
Dây văng qua sông Lô: chọn kiến trúc để gửi gắm tham vọng phát triển
Không phải ngẫu nhiên phương án cầu dây văng được đề xuất cho cầu Hai Bà Trưng Phú Thọ. Dù về kỹ thuật còn nhiều bước phải nghiên cứu, lựa chọn này thể hiện tham vọng biến cây cầu thành biểu tượng đô thị mới bên sông Lô, chứ không chỉ là một kết cấu bê tông vô danh. Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đã hoàn thành, đơn vị tư vấn đã so sánh ba phương án: cầu dây văng, cầu Extradosed và cầu vòm thép dây treo dạng mạng lưới, trước khi kiến nghị tiếp tục phát triển phương án dây văng. Quyết định thi tuyển kiến trúc là điểm cộng: nó mở đường cho những phương án thẩm mỹ gắn với bản sắc Hai Bà Trưng và không gian sông nước Việt Trì, đồng thời tạo điều kiện hình thành một "cổng chào" mới khi bước vào trung tâm tỉnh từ cao tốc. Tuy nhiên, để cây cầu không trở thành biểu tượng nửa vời, hồ sơ tiếp theo phải chứng minh rõ hiệu quả đầu tư, tránh chạy theo hình thức mà hi sinh sự an toàn, khai thác lâu dài và khả năng đồng bộ với hệ thống đường sắt, đường bộ hiện hữu.
Đòn bẩy kinh tế – đô thị: cơ hội và rủi ro cho Phú Thọ
Về kinh tế, trục cầu Hai Bà Trưng – nút giao IC6 cao tốc không chỉ rút ngắn thời gian, chi phí đi lại và vận chuyển hàng hóa, mà còn mở cánh cửa cho một chuỗi giá trị mới quanh sông Lô. Theo báo cáo nghiên cứu, dự án được kỳ vọng tạo điều kiện khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ, logistics và thu hút đầu tư, đồng thời hoàn thiện mạng lưới giao thông theo quy hoạch. Đây là cơ hội vàng để Phú Thọ chuyển từ thế "tỉnh trung chuyển" thành điểm đến sản xuất – dịch vụ trong vùng Bắc Bộ. Một câu nói đáng chú ý là nhận định dự án “góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Thọ”, trong đó nhấn mạnh vai trò rút ngắn chi phí đi lại và vận chuyển hàng hóa. Nhưng cơ hội đi cùng rủi ro: quỹ đất hai bên sông Lô nếu không được quy hoạch kỹ sẽ bị phân lô nhỏ lẻ, thay vì hình thành các khu công nghiệp, dịch vụ logistics có sức hút nhà đầu tư. Thêm vào đó, áp lực lên hạ tầng xã hội (trường học, bệnh viện, không gian xanh) ở Việt Trì sẽ tăng nếu đô thị hóa chỉ chạy theo tốc độ của đường và cầu.
Từ hồ sơ đến hiện thực: cần một chiến lược vùng, không chỉ của riêng Phú Thọ
Hiện nay, đơn vị tư vấn đã hoàn thành báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đủ điều kiện trình thẩm định, và Sở Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ theo trình tự chuẩn bị đầu tư. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026–2030, một khung thời gian vừa đủ dài để xử lý giải phóng mặt bằng, đồng bộ với các dự án hạ tầng liên quan, nhưng cũng dễ trượt nếu thiếu quyết tâm hoặc phối hợp vùng. Trục cầu Hai Bà Trưng – IC6 sẽ chỉ phát huy hết tác dụng khi được đặt trong chiến lược liên kết vùng Bắc Bộ, gắn với đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cao tốc Nội Bài - Lào Cai và mạng lưới giao thông quốc gia. Nếu coi đây là một mảnh ghép của hành lang kinh tế từ cửa khẩu Lào Cai về trung tâm vùng, Phú Thọ có thể trở thành mắt xích logistics, công nghiệp phụ trợ và dịch vụ du lịch – văn hóa. Kết luận lại, cây cầu và tuyến kết nối không phải là cứu cánh tự động; chúng là "đường ray" cho phát triển, nhưng tàu có chạy đúng hướng hay không phụ thuộc vào quy hoạch, quản trị đất đai và khả năng hợp tác vùng của Phú Thọ trong vài năm tới.
