Lễ hội Ẩm thực Chay TPHCM: không chỉ là ăn chay mà là chọn lối sống xanh
Lễ hội Ẩm thực Chay TPHCM là sự kiện ẩm thực quy mô lớn tập trung vào thực phẩm chay, tiêu dùng xanh và các mô hình nông nghiệp, du lịch, kinh tế thân thiện môi trường, tạo không gian để cộng đồng khám phá đồ ăn chay đường phố và món chay truyền thống trong bối cảnh sống bền vững đang lên ngôi. Diễn ra lần thứ ba từ ngày 24 đến 30-8 với chủ đề “Chọn ẩm thực xanh vì tương lai xanh”, lễ hội đặt thẳng vấn đề: đã đến lúc người Việt coi bữa ăn chay như một lựa chọn ý thức, không phải sự hy sinh. Điểm làm lễ hội ẩm thực chay này khác những năm trước là tham vọng trở thành điểm kết nối ẩm thực xanh, tiêu dùng xanh, nông nghiệp xanh, du lịch xanh và kinh tế xanh. Nói cách khác, ban tổ chức không chỉ mời chúng ta ăn chay một tuần, mà mời thử tưởng tượng một hệ sinh thái sống xanh bắt đầu từ quán ăn vỉa hè, từ chiếc hộp cơm văn phòng.
200 gian hàng chay: khi món truyền thống bắt tay sáng tạo hiện đại
Khoảng 200 gian hàng ẩm thực, thực phẩm xanh, nông sản, OCOP và sản phẩm tiêu dùng xanh tham gia lễ hội, với kỳ vọng thu hút hơn 350.000 lượt khách. Đó là con số cho thấy ẩm thực chay TPHCM đã vượt qua hình ảnh "quán cơm từ thiện" để tiến vào vùng đất của tò mò và trải nghiệm. Ở đây, bún Huế, bún mắm, gỏi cuốn chay, phở, bánh mì, bánh xèo chay… được “thực hiện lại” dưới bàn tay đầu bếp chuyên nghiệp, cạnh những món chay hiện đại, sáng tạo theo kiểu plant-based fast food. Sự kết hợp giữa các món chay truyền thống và các món chay hiện đại không chỉ chiều thực khách ăn chay lâu năm, mà còn lôi kéo cả những người vốn quen đồ mặn nhưng tò mò xem liệu phở chay, bánh xèo chay có đủ hấp dẫn để thay thế bữa ăn thường ngày hay không.
Từ gian hàng chay đến phong trào tiêu dùng xanh
Lễ hội ẩm thực chay năm nay không dừng ở chuyện món ăn. Từ Hội thi Đầu bếp chuyên nghiệp, Hội thi Ẩm thực Chay Sinh viên đến Ngày hội Môi trường Xanh, Ngày hội Tái chế Rác thải và workshop Gia đình Xanh, mọi hoạt động đều hướng người tham gia về một lối sống tiêu dùng xanh có hành động cụ thể. Ban tổ chức nhấn mạnh: “Từ mỗi căn bếp và mỗi bữa ăn, những thay đổi nhỏ trong lựa chọn thực phẩm và cách tiêu dùng có thể góp phần tạo nên phong trào xanh lớn hơn”. Quan trọng hơn, lễ hội chủ đích đề cao các thực hành không rác thải, giảm nhựa, tái chế thực phẩm và thanh toán không tiền mặt. Nói thẳng, đây là lời nhắc với giới kinh doanh đồ ăn chay đường phố: muốn đi dài với xu hướng, không thể chỉ bán món chay ngon; phải tính cả câu chuyện bao bì, rác thải, cách phục vụ để người tiêu dùng thấy mình đang ủng hộ một chuỗi giá trị xanh.
Người trẻ, gia đình và câu chuyện nhân văn của bữa ăn chay
Lễ hội ẩm thực chay năm nay hướng thẳng đến người trẻ và gia đình, chứ không chỉ cộng đồng thuần chay. Cuộc thi Ẩm thực Chay Sinh viên, ngày dành cho sinh viên 26-8 và các workshop Gia đình Xanh, trồng cây không cần chậu bằng xơ dừa, phân loại rác, tái chế và trồng rau sạch tại nhà đều nhắm đến việc đưa thói quen xanh vào đời sống thường ngày của các thế hệ. Sự xuất hiện của hoa hậu Phan Thị Mơ với vai trò đại sứ lễ hội càng làm rõ thông điệp: ăn chay không phải trào lưu ngắn hạn, mà là “một lối sống cân bằng, nhân văn” cô khuyến khích giới trẻ và các gia đình lựa chọn. Ở đây, bữa ăn chay được đặt trong câu chuyện đạo đức, sức khỏe và trách nhiệm môi trường – điều mà tháng 7 âm lịch, mùa Vu Lan, vẫn nhắc chúng ta mỗi năm, dù nguồn tin không nói rõ nhưng bối cảnh văn hoá đã quá quen thuộc.
Từ lễ hội đến phố xá: bước chuyển của ẩm thực chay TPHCM
Nếu coi lễ hội ẩm thực chay là bản đồ xu hướng, thì rõ ràng ẩm thực chay TPHCM đang dịch chuyển từ không gian tôn giáo, thiện nguyện sang không gian kinh doanh chuyên nghiệp và sáng tạo. Những cuộc quảng diễn phở, bánh mì, bánh xèo, bún Huế, bún mắm, gỏi cuốn chay cùng các cuộc thi chọn “Đại sứ phở chay”, “Đại sứ bún chay”, “Đại sứ bánh xèo chay” cho thấy tham vọng đưa món chay thành biểu tượng, không còn là lựa chọn phụ. Chương trình “Kết nối yêu thương – Gieo mầm hạnh phúc” với 200 phần quà, 500 suất ăn chay miễn phí và 30 suất học bổng nghề bếp chay cho người trẻ khó khăn chính là lời khẳng định: khi đồ ăn chay đường phố phát triển, nó phải mang theo trách nhiệm xã hội và môi trường, không chỉ doanh thu. Nếu giữ được tinh thần đó, những gian hàng chay tại lễ hội hôm nay hoàn toàn có thể trở thành quán quen trên mọi góc phố ngày mai.
