Từ món chay giản dị đến ẩm thực xanh bền vững
Lễ hội ẩm thực chay là không gian nơi các đầu bếp ẩm thực Việt dùng nguyên liệu thực vật như rau củ, ngũ cốc, đậu hạt và nông sản bản địa để tạo ra những món ăn không chỉ đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng mà còn thể hiện tư duy thẩm mỹ, sáng tạo và cam kết với ẩm thực xanh bền vững, hướng đến lối sống thân thiện với môi trường và tương lai có trách nhiệm cho cộng đồng.
Điểm đáng nói của làn sóng ẩm thực xanh bền vững là nó không còn dừng ở khẩu hiệu đạo đức, mà đã bước vào vùng đất của mỹ học, của trải nghiệm. Khi một đĩa gỏi làm từ củ hủ dừa được trình bày như tác phẩm nghệ thuật, hay một khay cơm chay được sắp xếp theo bảng màu tự nhiên, chúng ta thấy một điều: sang trọng trong ẩm thực Việt đang được định nghĩa lại bằng sự tiết chế, thân thiện và tôn trọng đất đai, mùa vụ.
Lễ hội Ẩm thực Chay TP.HCM: 355.000 lượt khách cho một tương lai xanh
Lễ hội Ẩm thực chay TP.HCM lần thứ 3 với chủ đề "Chọn ẩm thực xanh – Vì tương lai xanh" không chỉ đông mà còn cho thấy gu ẩm thực của người Việt đang thay đổi theo hướng có ý thức hơn. Sự kiện thu hút hơn 355.000 lượt khách cùng hơn 200 gian hàng món chay từ khắp cả nước, trở thành lễ hội ẩm thực chay có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. "Hơn 355.000 lượt khách tham quan trong 7 ngày là con số cho thấy sức hút của lối sống xanh qua ẩm thực".
Ở đây, đầu bếp ẩm thực Việt không còn là người nấu món chay theo kiểu “ăn kiêng” quen thuộc. Họ biến đậu hạt, ngũ cốc, rau bản địa thành những đĩa ăn có cấu trúc rõ ràng: lớp nền tinh bột nguyên cám, điểm nhấn là rau theo mùa, topping là sốt làm từ hạt, tất cả được trình bày tối giản nhưng tinh tế. Những giá trị truyền thống của ẩm thực Việt được làm mới bằng khoa học dinh dưỡng, công nghệ thực phẩm và sự sáng tạo của các đầu bếp, hướng đến phát triển bền vững.
“Tinh hoa ẩm thực xứ dừa”: mỹ học bản địa trên chiếc đĩa
Nếu TP.HCM là sân khấu của ẩm thực chay toàn quốc thì “Tinh hoa ẩm thực xứ dừa 2026” lại là lời khẳng định: muốn bền vững, ẩm thực phải trở về với bản địa. Chương trình kéo dài 3 ngày tại Khu đô thị Hưng Phú, phường Phú Tân, với chủ đề "Kết nối giá trị văn hóa - Lan tỏa tinh hoa miền Tây" đã tạo ra một không gian nơi cây dừa, sản vật quê hương và con người Vĩnh Long cùng xuất hiện trên bàn ăn, chứ không chỉ trong câu chuyện du lịch.
Việc quy tụ 40 gian hàng và 10 gánh hàng rong của doanh nghiệp, hộ kinh doanh, nghệ nhân và đầu bếp là tín hiệu đáng mừng: ẩm thực xanh bền vững không thể tách khỏi sinh kế địa phương. Điểm nhấn là màn trình diễn món gỏi củ hủ dừa tạo hình logo có kích thước lớn nhất Việt Nam, được xác lập Kỷ lục Việt Nam. Ở đó, cách trình bày món ăn nói nhiều hơn lời diễn thuyết: khi phần non nhất của cây dừa được tôn vinh trong một bố cục lớn, người xem buộc phải nghĩ về giá trị và trách nhiệm với từng cây dừa được chặt xuống.
Vietnam F&B Summit: hậu trường chiến lược cho ẩm thực xanh
Muốn ẩm thực xanh bền vững đi xa hơn phạm vi lễ hội, câu chuyện không chỉ nằm ở đĩa ăn mà còn ở mô hình kinh doanh. Vietnam F&B Summit 2026 diễn ra trong bối cảnh thị trường kinh doanh ẩm thực Việt Nam phân hóa mạnh: một số thương hiệu mở rộng, nhiều doanh nghiệp thu hẹp quy mô hoặc tái cấu trúc để thích ứng. Chủ đề "Lằn ranh khác biệt" đặt đúng câu hỏi mà ẩm thực xanh phải đối mặt: làm sao vừa khác biệt, vừa bền vững, lại vẫn sống được trên thị trường đầy cạnh tranh.
Các phiên thảo luận, báo cáo thị trường, khu vực triển lãm, networking và Master Class giúp cộng đồng F&B nhìn ẩm thực xanh không chỉ là trào lưu mà là chiến lược dài hạn. Khi những nhà sáng lập, chuyên gia bàn về năng lực cạnh tranh, tăng trưởng và các lựa chọn trong giai đoạn mới, ẩm thực xanh trở thành một hướng đi thực tế: giảm chi phí nguyên liệu động vật, tận dụng nông sản bản địa, đồng thời tạo câu chuyện thương hiệu gắn với môi trường. Đây là mảnh đất mà các đầu bếp ẩm thực Việt có thể bước lên vai trò đồng kiến tạo với doanh nhân, chứ không chỉ là người đứng sau bếp.
Từ lễ hội đến thói quen ăn uống: bước chuyển cần sự dũng cảm
Đặt Lễ hội Ẩm thực chay, “Tinh hoa ẩm thực xứ dừa” và Vietnam F&B Summit cạnh nhau, chúng ta thấy một hệ sinh thái đang hình thành: lễ hội tạo xúc cảm và thói quen, chương trình địa phương bảo vệ bản sắc, hội nghị ngành xây nền tảng kinh doanh. Cả ba sự kiện đều lan tỏa thông điệp sống xanh, kêu gọi cộng đồng cùng hành động vì một tương lai xanh, từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng và từ mỗi gia đình đến toàn xã hội.
Nhưng để món chay, món dừa và các nguyên liệu bản địa bước lên bàn ăn hàng ngày, không chỉ cần chiến dịch truyền thông mà còn cần sự dũng cảm: của đầu bếp khi bỏ bớt thịt khỏi thực đơn, của nhà hàng khi chống lại thói quen “món ngon phải nhiều đạm”, của người trẻ khi chọn lễ hội ẩm thực chay thay vì những bữa tiệc nướng. Khi ẩm thực xanh bền vững được xem là sang trọng chứ không phải “thiếu thốn”, đó sẽ là lúc các đầu bếp ẩm thực Việt hoàn thành vai trò mới: người thiết kế tương lai trên chính chiếc đĩa ăn.
