Chuyến thăm mang thông điệp: Việt Nam đang bước vào trung tâm chuỗi cung ứng công nghệ cao
Chuyến thăm nhà máy Coherent Vietnam của Đại sứ Mỹ Jennifer Wicks là một hoạt động ngoại giao kinh tế trong lĩnh vực công nghệ cao, nơi hai bên cùng xem xét chuyển giao công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng công nghệ và đào tạo nhân lực kỹ thuật để phục vụ các ngành như trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, viễn thông và sản xuất công nghiệp. Ngày 1-10, Đại sứ Jennifer Wicks đã đến nhà máy Coherent Nhơn Trạch 1, làm việc với lãnh đạo doanh nghiệp phụ trách phát triển sản phẩm mới, sản xuất, kỹ thuật và nhân sự. Việc một đại sứ chọn thăm cơ sở sản xuất quang học, laser và vật liệu tiên tiến – thay vì chỉ gặp gỡ khu vực dịch vụ – là tín hiệu rõ ràng: hợp tác Mỹ – Việt đang dịch chuyển từ “công xưởng giá rẻ” sang đối tác công nghệ cao. Thay vì những tuyên bố chung chung, cuộc làm việc đặt thẳng lên bàn các chủ đề khó như chuyển giao công nghệ Mỹ, chuẩn chất lượng và yêu cầu nhân lực, cho thấy kỳ vọng lâu dài vào vị trí của Việt Nam trong bản đồ công nghệ toàn cầu.
Coherent Vietnam: nhà máy công nghệ cao như một điểm tựa mới cho chuỗi cung ứng khu vực
Coherent Vietnam nhà máy không chỉ là điểm đến mang tính nghi thức ngoại giao, mà là hạ tầng sản xuất thật sự đang được thiết kế để trở thành mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng công nghệ. Tập đoàn bắt đầu đầu tư tại Việt Nam từ năm 2005, rồi mở rộng liên tục với các nhà máy tại VSIP I, VSIP III ở TP.HCM và Nhơn Trạch 1, Nhơn Trạch 2 tại Đồng Nai. Cơ sở Nhơn Trạch 1 được thiết kế linh hoạt, có khả năng mở rộng để phục vụ nhu cầu về công nghệ silicon carbide và quang học – hai mảng gắn với hệ thống công nghiệp, truyền thông tốc độ cao và hạ tầng trung tâm dữ liệu. Đáng chú ý hơn, việc phát triển năng lực sản xuất tại Việt Nam giúp Coherent củng cố chuỗi cung ứng, rút ngắn thời gian giao hàng và tiếp cận tốt hơn các thị trường châu Á. Nói cách khác, Việt Nam không còn chỉ “lắp ráp” mà đang chứa trong mình các dây chuyền công nghệ gốc, nơi chuẩn kỹ thuật và khả năng tiếp nhận công nghệ của đội ngũ địa phương quyết định chất lượng của cả mạng lưới sản xuất toàn cầu.
Chuyển giao công nghệ Mỹ: bài kiểm tra thực tế cho năng lực quản trị và nhân lực Việt Nam
Điểm đáng chú ý nhất trong chuyến thăm này là việc hai bên trao đổi trực diện về chuyển giao công nghệ Mỹ, nâng cao năng lực chuỗi cung ứng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo Coherent, chuyển giao một dây chuyền không chỉ là di chuyển máy móc và tài liệu kỹ thuật; cơ sở tiếp nhận phải đáp ứng yêu cầu về nhân lực, chất lượng, an toàn và quản trị trước khi vận hành. Đây là thông điệp thẳng thắn: nếu muốn bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị, Việt Nam phải chứng minh mình làm chủ được quy trình, không chỉ nhận thiết bị. Một câu nói tiêu biểu của lãnh đạo Coherent Vietnam là: "Hiện tại doanh nghiệp có gần 5.000 nhân sự tại Việt Nam, trong đó lực lượng kỹ sư, kỹ thuật viên và nhân sự kỹ thuật chiếm khoảng 90%". Con số này không chỉ để tự hào; nó cho thấy cấu trúc nhân lực đã được điều chỉnh phù hợp với yêu cầu sản xuất thông minh, nơi kỹ năng kỹ thuật là điều kiện tiên quyết.
Nhân lực công nghệ cao: nền tảng thực sự của hợp tác Mỹ – Việt trong kỷ nguyên AI
Trong cuộc làm việc, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được đặt ngang hàng với chuyển giao công nghệ và kế hoạch tăng trưởng của Coherent tại Việt Nam. Theo chiến lược đầu tư, Coherent tập trung xây dựng đội ngũ cho sản xuất thông minh, với gần 5.000 nhân sự và khoảng 90% là kỹ sư, kỹ thuật viên, nhân sự kỹ thuật. Doanh nghiệp hợp tác với các trường đại học, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý, đưa yêu cầu kỹ năng, tiêu chuẩn chất lượng và bài toán sản xuất vào quá trình đào tạo. Sinh viên được khuyến khích tiếp cận môi trường công nghiệp qua thực tập, làm việc cùng chuyên gia và tìm hiểu quy trình thực tế, trong khi lao động hiện hữu liên tục được nâng cao, tái đào tạo để đáp ứng công nghệ thay đổi. Khi Đại sứ Mỹ dành thời gian tham quan quy trình kỹ thuật và hoạt động sản xuất tại chỗ, đó không phải chỉ là “tour nhà máy”, mà là cách thể hiện sự công nhận đối với năng lực nhân lực địa phương – yếu tố mà phía Mỹ cần tin tưởng nếu muốn chuỗi cung ứng công nghệ cao gắn dài hạn với Việt Nam.
Kết luận: Coherent Vietnam cho thấy hợp tác Mỹ – Việt đã bước qua giai đoạn thử nghiệm
Sau hơn hai thập kỷ đầu tư, Coherent Vietnam nhà máy đã trở thành ví dụ cụ thể cho cách hợp tác Mỹ Việt có thể đi vào chiều sâu: xây dựng chuỗi cung ứng công nghệ, chuyển giao công nghệ Mỹ gắn với điều kiện quản trị và chất lượng, song song với đầu tư mạnh vào đào tạo nhân lực kỹ thuật. Trong bối cảnh nhà máy tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1 dự kiến khánh thành năm 2025, chuyến thăm của Đại sứ Jennifer Wicks cho thấy phía Mỹ sẵn sàng đồng hành với các kế hoạch tăng trưởng dài hạn tại Việt Nam, chứ không dừng ở những dự án ngắn hạn. Phát biểu của ông Gan Yee Chun rằng chuyến thăm là sự ghi nhận cam kết lâu dài đối với sản xuất công nghệ cao, phát triển nhân tài và hợp tác Mỹ – Việt Nam đã tóm tắt đúng tinh thần mới của quan hệ song phương: từ chỗ tập trung vào thương mại truyền thống, hai bên đang coi công nghệ và nhân lực là trụ cột cho thế hệ hợp tác tiếp theo. Nếu Việt Nam tiếp tục cải thiện năng lực kỹ thuật và quản trị, những nhà máy như Coherent có thể trở thành “trường học” thực tế cho cả một thế hệ kỹ sư công nghệ cao.
