Một vật thể nhỏ có thể làm đảo lộn lịch bay
Chống UAV sân bay là tập hợp biện pháp phát hiện, nhận diện, theo dõi và ngăn chặn thiết bị bay không người lái xâm nhập vùng cấm hoặc hạn chế bay quanh cảng hàng không, nhằm bảo vệ an toàn khai thác và tàu bay. Đây không phải mối lo xa: Bộ Xây dựng đánh giá hoạt động UAV gần sân bay diễn biến phức tạp, trong khi thiết bị điều khiển trái phép có thể đi vào khu vực tàu bay hoạt động, đe dọa an toàn khi cất, hạ cánh và buộc sân bay gián đoạn khai thác. Vì vậy, kiến nghị đầu tư thiết bị phát hiện và áp chế UAV là cần thiết, nhưng không thể xem khí tài là lời giải duy nhất. Một cảnh báo chưa được xác minh vẫn có thể khiến chuyến bay phải chờ; xử lý hiệu quả cần cả công nghệ lẫn quy trình phản ứng rõ ràng.
Tại Cát Bi, Nội Bài, Đà Nẵng và Tân Sơn Nhất, sự cố liên quan vật thể bay đã khiến chuyến bay phải bay chờ, bay lại, chuyển hướng đến sân bay dự bị hoặc tạm dừng khởi hành. Thời gian gián đoạn có trường hợp kéo dài tới 4 giờ. Hành khách chịu cảnh chờ đợi và thay đổi hành trình, còn hãng bay phát sinh thiệt hại. Ngay cả khi chưa xảy ra va chạm, một vật thể nghi là UAV cũng buộc các đơn vị xác minh nguy cơ trước khi tiếp tục khai thác. Đó là lý do an ninh hàng không cần ưu tiên cảnh báo sớm, nhưng đồng thời phải tránh để cảnh báo sai kéo dài gián đoạn.
Thiết bị phải phát hiện đúng trước khi áp chế
Bộ Xây dựng kiến nghị các cơ quan chức năng đầu tư thiết bị phát hiện, áp chế UAV và phương tiện bay khác xâm nhập khu vực cấm bay. Trình tự quan trọng: trước khi áp chế, lực lượng cần biết vật thể ở đâu, có phải UAV hay không, đang di chuyển thế nào và liệu có nguy cơ với hoạt động bay. Khả năng nhận diện vì thế không phải tính năng phụ; đó là mắt xích giúp chọn phản ứng phù hợp và giảm xử lý nhầm.
Đà Nẵng đã thử nghiệm hệ thống giám sát UAV từ ngày 23 đến 28/6/2026, tập trung đánh giá khả năng phát hiện, nhận dạng, theo dõi mục tiêu, độ chính xác và phạm vi giám sát. Đến tháng 8, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam cho biết hệ thống phát hiện và chế áp drone tại sân bay này có kết quả ban đầu tích cực; thử nghiệm chưa ghi nhận gây nhiễu hệ thống thông tin liên lạc phục vụ điều hành bay. Đây là điều kiện sống còn: chống UAV không được tạo thêm rủi ro cho dẫn đường, liên lạc hay điều hành bay. Năng lực kỹ thuật cần được kiểm chứng trong môi trường khai thác thực tế, không chỉ qua thông số thiết bị.
Cảnh báo chỉ có ích khi có người tiếp nhận và xử lý
Hệ thống có thể phát hiện mục tiêu, nhưng con người và quy trình quyết định cảnh báo ấy dẫn đến hành động nào. Cục Hàng không Việt Nam ban hành Quyết định 824 ngày 24/4/2026, hướng dẫn phối hợp tiếp nhận, xác minh thông tin và xử lý hoạt động bay tại khu vực cấm, hạn chế bay của sân bay. Đến ngày 29/8, các đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính cùng các đơn vị hàng không ban hành quy chế phối hợp phát hiện, xử lý, chế áp UAV và phương tiện bay khác tại cảng hàng không.
Bộ Xây dựng cũng đề xuất tiếp tục thực hiện quy định hiện hành, nghiên cứu sửa đổi quy trình phối hợp và xây dựng hướng dẫn riêng cho từng cảng, phù hợp địa hình, điều kiện tự nhiên và năng lực lực lượng tại chỗ. Đây là hướng đi đúng: một quy trình dùng chung cần đủ thống nhất để các bên phối hợp, nhưng phải tính đến đặc điểm từng sân bay. Việc phát hiện UAV trái phép cần nối liền cảnh báo, xác minh mục tiêu, đánh giá ảnh hưởng đến chuyến bay và phân công lực lượng xử lý; nếu một khâu chậm, thiết bị đắt hay hiện đại đến đâu cũng khó rút ngắn thời gian gián đoạn.
Đầu tư công nghệ phải đi cùng phòng ngừa vi phạm
Áp chế UAV là công cụ cần thiết khi phương tiện xâm nhập khu vực cấm, nhưng quyết định sử dụng phải gắn với xác minh và bảo đảm không ảnh hưởng đến hệ thống hàng không. Thách thức cũng không dừng ở drone: diều và diều sáo gắn đèn có thể gây khó phát hiện, xác định vị trí và xử lý. Vì thế, một hệ thống chống UAV chỉ giải quyết một phần bài toán; các sân bay vẫn cần phương án cho nhiều loại vật thể bay và mối nguy khác nhau.
Bên cạnh đầu tư thiết bị, Bộ Xây dựng đề nghị địa phương tuyên truyền thường xuyên quy định quản lý UAV và yêu cầu an toàn hàng không, nhất là tại trường học và khu dân cư quanh sân bay; đồng thời kiến nghị công an địa phương phối hợp điều tra, xử lý nghiêm vi phạm. Đầu tháng 11/2026, Đà Nẵng tiếp tục siết kiểm soát UAV, flycam quanh sân bay sau khi bổ sung khí tài chống UAV và tổ chức cao điểm tuyên truyền, kiểm soát trong tháng 10. Kết luận nên rõ: muốn bảo vệ sân bay, cần kết hợp phát hiện chính xác, quy trình phối hợp có trách nhiệm, áp chế an toàn và phòng ngừa từ cộng đồng. Thiếu một trong những phần đó, nguy cơ gián đoạn vẫn còn.
