Hợp tác nghị viện – trụ cột mới trong hợp tác Việt Nam Thái Lan
Hợp tác nghị viện Việt Nam – Thái Lan là quá trình hai quốc hội hai nước tăng cường phối hợp chính thức, thông qua trao đổi đoàn, thỏa thuận hợp tác và cơ chế giám sát chung nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý phục vụ quan hệ song phương, đồng thời tạo động lực mới cho triển vọng hợp tác chính trị, kinh tế, xã hội và kết nối khu vực. Chiều 5/8, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã đón và hội đàm với Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Vương quốc Thái Lan Sophon Zaram cùng Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Thái Lan thăm chính thức Việt Nam. Ngay sau lễ đón, hai nhà lãnh đạo đã tiến hành hội đàm trong không khí hữu nghị và tin cậy, gửi đi thông điệp rõ ràng rằng kênh nghị viện đang được nâng lên thành một trụ cột chiến lược, không chỉ mang tính lễ nghi mà gắn trực tiếp với lợi ích thực chất của hai nền kinh tế và hai xã hội.
Ý nghĩa của chuyến thăm trong bối cảnh Đối tác Chiến lược toàn diện
Điều khiến chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Sophon Zaram quan trọng không phải ở nghi thức, mà ở thời điểm và cấp độ cam kết chính trị kèm theo. Chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan (6/8/1976 – 6/8/2026), trong bối cảnh quan hệ hai nước đang phát triển tốt sau khi được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 5/2025. Nói cách khác, hợp tác Việt Nam Thái Lan đang bước vào giai đoạn mà mọi kênh – từ chính phủ, doanh nghiệp đến quốc hội hai nước – buộc phải vận hành đồng bộ để xứng với danh xưng "đối tác chiến lược toàn diện". Hai bên bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực trên nhiều lĩnh vực kể từ khi thiết lập khuôn khổ đối tác mới và nhất trí phối hợp chặt chẽ triển khai các thỏa thuận cấp cao, duy trì trao đổi đoàn và phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương. Đây là nền chính trị thuận lợi hiếm có để nghị viện tăng tốc.
Quốc hội hai nước và nhiệm vụ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý song phương
Điểm nhấn mang tính chiến lược của cuộc hội đàm là việc hai bên thống nhất tăng cường vai trò của cơ quan lập pháp trong cải thiện khuôn khổ pháp lý phục vụ quan hệ song phương. Hai Chủ tịch Quốc hội nhất trí tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn cấp cao và các cấp; triển khai hiệu quả Thỏa thuận hợp tác giữa Quốc hội hai nước và Bản ghi nhớ hợp tác giữa Văn phòng Quốc hội Việt Nam với Ban Thư ký Hạ viện Thái Lan. Quan trọng hơn, hai bên cũng nhất trí tăng cường vai trò của Quốc hội trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, giám sát việc triển khai các thỏa thuận cấp cao và Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026–2031. Một câu trích dẫn đáng chú ý: hai bên thống nhất "phối hợp chặt chẽ triển khai các thỏa thuận cấp cao" và biến cam kết chính trị thành luật lệ cụ thể. Điều này cho thấy quốc hội hai nước không muốn chỉ là cơ quan phê chuẩn mà là người kiến tạo luật chơi chung, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, đầu tư, quốc phòng – an ninh, nơi yêu cầu về tính minh bạch và dự đoán được ngày càng cao.
Ưu tiên hợp tác: từ xây dựng pháp luật tới chuyển đổi số và tăng trưởng xanh
Nếu coi chuyến thăm là cú hích, thì nội dung hợp tác nghị viện mới là phần cốt lõi quyết định lợi ích của hợp tác Việt Nam Thái Lan. Hai Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao quan hệ hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước thời gian qua và nhất trí mở rộng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm giữa các Ủy ban chuyên môn, Nhóm Nghị sĩ hữu nghị, Nhóm Nghị sĩ trẻ, Nhóm nữ Nghị sĩ và cơ quan tham mưu trong các lĩnh vực xây dựng pháp luật, giám sát tối cao, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và ứng phó biến đổi khí hậu. Đây là danh mục ưu tiên phản ánh rất rõ nhận thức chung: khuôn khổ pháp lý muốn "chung" thì phải có nền tảng tư duy và kinh nghiệm chung ở cấp nghị sĩ. Hai bên cũng thống nhất thúc đẩy hợp tác quốc phòng – an ninh, kinh tế, thương mại, đầu tư theo hướng cân bằng, bền vững và phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương đạt mức mục tiêu đã đề ra, gắn với việc tăng cường kết nối hạ tầng, logistics, doanh nghiệp và địa phương. Hợp tác nghị viện vì thế không còn là những chuyến thăm xã giao, mà trở thành diễn đàn thiết kế thể chế cho tăng trưởng xanh, kinh tế số và chuỗi cung ứng khu vực.
Từ động lực mới tới lộ trình dài hạn cho quan hệ song phương
Điểm mạnh của lần tăng tốc hợp tác nghị viện này là nó gắn với một lộ trình dài hạn, thay vì các tuyên bố nhất thời. Hai bên nhất trí phối hợp chặt chẽ triển khai hiệu quả Chương trình hành động cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Thái Lan giai đoạn 2026–2031, đồng thời thúc đẩy triển khai Chiến lược "Ba kết nối" nhằm tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và địa phương giữa hai nước. Trên bình diện khu vực, hai Chủ tịch Quốc hội cũng nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, AIPA, IPU và các diễn đàn nghị viện đa phương; phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và đẩy mạnh hợp tác trong các cơ chế Tiểu vùng Mekong. Một lời mời mang tính biểu tượng – Chủ tịch Quốc hội Thái Lan trân trọng mời Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm chính thức Thái Lan và được chấp nhận về nguyên tắc – cho thấy hai bên muốn duy trì nhịp độ tiếp xúc ở mức cao. Nếu những cam kết pháp lý và giám sát nói trên được hiện thực hóa, hợp tác nghị viện sẽ trở thành "động cơ thể chế" cho quan hệ song phương, bảo đảm các thỏa thuận cấp cao không dừng lại ở văn bản mà đi vào cuộc sống.
