Ba cửa ngõ hàng không Việt Nam bứt phá, đặt lại vị thế trong khu vực
Việc ba sân bay Việt Nam kết nối mạnh hơn – Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng – được xếp vào nhóm cải thiện nổi bật nhất trong chỉ số kết nối hàng không của ACI APAC & MID cho thấy năng lực kết nối quốc tế của hạ tầng hàng không Việt Nam đang bước sang một giai đoạn mới, trong đó các cửa ngõ trọng điểm ngày càng đóng vai trò trung tâm trong mạng lưới bay châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông về cả hành khách lẫn giao thương.
Theo báo cáo Chỉ số Kết nối hàng không (Air Connectivity Index), Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng nằm trong nhóm các sân bay có mức cải thiện kết nối nổi bật nhất khu vực. Nội Bài và Tân Sơn Nhất dẫn đầu phân khúc sân bay phục vụ 25 – 40 triệu hành khách/năm, còn Đà Nẵng nổi bật trong nhóm 5 – 15 triệu khách/năm. Đây không chỉ là một bảng xếp hạng mang tính kỹ thuật; nó là lời khẳng định rằng các cửa ngõ hàng không lớn nhất của Việt Nam đã bước ra khỏi quỹ đạo "phục hồi hậu COVID" để gia nhập nhóm sân bay có tiềm năng định hình dòng chảy hành khách và du lịch trong khu vực. Theo Chỉ số Kết nối hàng không, mức kết nối của châu Á - Thái Bình Dương tăng 10% năm 2025, thấp hơn mức 14% của năm 2024, phản ánh quá trình chuyển dịch từ giai đoạn phục hồi mạnh sang quỹ đạo tăng trưởng bền vững hơn.
Chỉ số kết nối hàng không: không chỉ là số chuyến bay
Điểm đáng nói của ghi nhận lần này là ba sân bay Việt Nam không được đánh giá dựa trên cảm nhận chủ quan của hành khách, mà trên một bộ chỉ số kết nối hàng không có cấu trúc rõ ràng. Chỉ số này xem xét quy mô, tần suất mạng lưới và tầm quan trọng kinh tế của các điểm đến, đồng thời tính tới chất lượng và hiệu quả kết nối qua loại tàu bay, tính chất đường bay nội địa hay quốc tế, số điểm dừng trung chuyển và mức độ tham gia liên minh hàng không. Nói cách khác, việc thăng hạng phản ánh sự dịch chuyển thực chất của mạng lưới bay, chứ không phải vài đường bay mới mang tính biểu tượng.
Trong tổng số 315 sân bay được đưa vào đánh giá, 74% sân bay ghi nhận tăng trưởng kết nối trong năm 2025. Các sân bay trung tâm (hub) tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt thị trường khi có từ 83% đến 97% các hub lớn tăng trưởng nhờ mở rộng mạng lưới đường bay và nhu cầu đi lại quốc tế duy trì ở mức cao. Trong bức tranh đó, việc Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng lọt vào nhóm cải thiện nổi bật nói lên rằng Việt Nam đang dịch chuyển dần từ vị thế "điểm đến cuối" sang mắt xích tích cực hơn trong mạng lưới hub khu vực. Đây là nền tảng để các sân bay này không chỉ đón khách mà còn trở thành điểm trung chuyển cho những dòng khách mới, nếu có chiến lược tiếp nối phù hợp.
Xu hướng cải thiện kết nối châu Á và vị thế mới của Việt Nam
Không thể hiểu câu chuyện ba sân bay Việt Nam kết nối tốt hơn nếu tách khỏi bối cảnh khu vực. Kết nối hàng không tại châu Á - Thái Bình Dương tăng 10% năm 2025, trong khi tổng khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông tăng 11%, riêng Trung Đông tăng tới 21%. Đây là tín hiệu rõ ràng rằng thị trường đã thoát khỏi trạng thái "bật nảy" sau đại dịch để bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, ổn định hơn. Ở mức tăng vừa phải, cuộc cạnh tranh dịch chuyển từ chăm chăm tăng sản lượng sang xây dựng kết nối hiệu quả và bền vững.
Về cơ cấu hành khách, lưu lượng khách nội vùng chiếm tới 91% tổng lượng hành khách khởi hành tại châu Á – Thái Bình Dương, tăng 5% so với năm 2024 và cao hơn 5% so với năm 2019. Đồng thời, lưu lượng khách liên lục địa xuất phát từ khu vực này tăng 7% và đã cao hơn 12% so với thời điểm trước đại dịch. Điều đó đặt ra một bài toán chiến lược cho Việt Nam: với Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng đang tăng tốc về chỉ số kết nối hàng không, Việt Nam có nắm bắt được cơ hội để trở thành điểm nối then chốt của dòng khách nội vùng và liên lục địa, hay sẽ dừng lại ở vai trò một điểm đến hấp dẫn nhưng phụ thuộc nhiều vào hub nước ngoài? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào cách chúng ta duy trì đà cải thiện này trong vài năm tới.
Tác động trực tiếp đến du lịch, thương mại và nhà đầu tư
Khi sân bay Việt Nam kết nối tốt hơn, người hưởng lợi đầu tiên là hành khách và doanh nghiệp. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam đánh giá sự cải thiện kết nối tại Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng góp phần nâng cao khả năng tiếp cận Việt Nam bằng đường hàng không, tạo thêm điều kiện thuận lợi cho giao thương, du lịch và phát triển kinh tế – xã hội. Ẩn sau nhận định này là những thay đổi rất cụ thể: thêm lựa chọn đường bay trực tiếp, giảm phụ thuộc vào trung chuyển xa, rút ngắn thời gian di chuyển, và rộng hơn là mở cửa cho các thị trường khách mới.
Với lưu lượng khách tới châu Âu, Trung Đông, Trung và Nam Mỹ, châu Phi đã vượt mức trước đại dịch, trong khi khách tới Bắc Mỹ vẫn thấp hơn 9% so với năm 2019, Việt Nam có cơ hội thiết kế lại chiến lược đường bay để bắt kịp những dòng khách đang gia tăng mạnh. Kết nối tốt hơn hỗ trợ du lịch, thương mại và thu hút đầu tư nước ngoài không chỉ trên giấy: doanh nghiệp dễ dàng gặp đối tác, nhà đầu tư có thêm lý do đặt nhà máy, trung tâm dịch vụ tại các thành phố gắn với những cửa ngõ như Nội Bài Tân Sơn Nhất Đà Nẵng. Câu hỏi cần đặt ra bây giờ không phải "có mở thêm đường bay hay không" mà là "mở đường bay nào để tối đa hóa lợi ích kinh tế dài hạn".
Từ Long Thành đến chiến lược tăng trưởng dài hạn
Bảng xếp hạng chỉ số kết nối hàng không là lời nhắc rằng sân bay không thể chỉ chạy theo tăng trưởng ngắn hạn. Với dự báo lượng hành khách tại châu Á – Thái Bình Dương và Trung Đông có thể đạt 11 tỷ lượt trong ba thập kỷ tới, ACI nhấn mạnh các sân bay cần tập trung vào giai đoạn tăng trưởng dài hạn, khai thác hiệu quả năng lực hạ tầng hiện hữu, nâng cao độ tin cậy khai thác, cải thiện trải nghiệm hành khách và liên tục đầu tư vào công nghệ. Nếu Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng muốn giữ vững nhịp cải thiện kết nối, bài toán không còn là mở thêm đường bay bằng mọi giá, mà là quản trị năng lực và chất lượng dịch vụ đủ sức đáp ứng tăng trưởng kéo dài.
Cuối năm 2026, mạng lưới sân bay của Việt Nam sẽ có thêm Cảng hàng không quốc tế Long Thành, một dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia được kỳ vọng gia nhập đường đua kết nối hàng không khu vực và mở thêm dư địa nâng tầm vị thế kết nối của Việt Nam tại châu Á – Thái Bình Dương và thế giới. Nếu Long Thành được quy hoạch như một hub gắn kết thông minh với Nội Bài Tân Sơn Nhất Đà Nẵng, Việt Nam có thể bước gần hơn tới việc hình thành một hệ sinh thái sân bay Việt Nam kết nối đa trung tâm. Khi đó, ba sân bay vừa được ghi nhận cải thiện nổi bật sẽ không chỉ là điểm sáng đơn lẻ, mà là những mắt xích quan trọng trong chiến lược quốc gia về hội nhập hàng không và phục hồi du lịch, thương mại trên nền tảng bền vững.
