Một hành lang riêng cho xe hàng
Đường liên cảng TP.HCM là tuyến giao thông chuyên dụng nhằm đưa xe chở hàng từ cụm cảng Cát Lái – Phú Hữu ra mạng lưới liên vùng, hạn chế xe container đi chung các trục đường đô thị và khu dân cư. Đây là hướng tiếp cận đáng làm: thay vì chỉ xử lý từng điểm nghẽn, thành phố tổ chức lại luồng hàng hóa ngay từ cửa ngõ cảng. UBND phường Cát Lái đã công khai hồ sơ điều chỉnh quy hoạch để lấy ý kiến tổ chức, cá nhân và cộng đồng về tuyến đường cùng khu đất liên quan. Việc góp ý diễn ra trong 20 ngày, từ 25/10 đến hết 13/11/2026. Đây là bước quy hoạch, chưa phải con đường đã sẵn sàng giải quyết ùn tắc; nhưng nó mở đầu cho một dự án có thể thay đổi cách xe hàng đi qua khu Đông.
Nút thắt hiện hữu không chỉ là thiếu đường
Tuyến Cát Lái – Phú Hữu dự kiến dài khoảng 5,9 km, rộng 60 m, từ đường Nguyễn Thị Định đến nút giao HLD; tổng vốn đầu tư dự kiến là 8.782 tỷ đồng từ ngân sách thành phố. Quy mô này phản ánh áp lực tại cụm cảng: xe ra vào hiện phải dựa vào các trục Nguyễn Duy Trinh, Nguyễn Thị Định, Võ Chí Công, Đồng Văn Cống và Mai Chí Thọ để tiếp cận các tuyến lớn. Khi xe container, xe tải nặng và phương tiện cá nhân cùng chia sẻ hạ tầng, ùn tắc giao thông kéo dài không chỉ làm chậm vận chuyển mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hành trình thường nhật và làm tăng nguy cơ va chạm. Vì vậy, bổ sung một tuyến riêng có ý nghĩa hơn việc chỉ mở rộng mặt đường ở các điểm đang quá tải.
Giá trị nằm ở kết nối cao tốc và Vành đai 3
Điểm cuối tại nút giao HLD sẽ đưa tuyến mới kết nối trực tiếp với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và Vành đai 3. Đây là mắt xích quan trọng: hàng hóa có thêm đường ra mạng lưới liên vùng, thay vì tiếp tục dồn lên những trục đô thị đang gánh cả xe cảng lẫn nhu cầu đi lại địa phương. Dự án cũng được xác định là tuyến chuyên biệt đầu tiên tại thành phố phục vụ vận tải hàng hóa; mô hình hành lang tương tự được các cảng lớn như Rotterdam, Singapore và Thượng Hải áp dụng để tách luồng container khỏi khu dân cư. Với cụm cảng Cát Lái – Phú Hữu giữ vai trò lớn trong xuất nhập khẩu của thành phố và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, kết nối tốt hơn có thể nâng hiệu quả logistics, lưu thông hàng xuất nhập khẩu và khai thác hạ tầng cảng.
Hạ tầng mới cần đi cùng tổ chức giao thông
Theo kế hoạch, công trình dự kiến khởi công trong năm 2026 và hoàn thành năm 2029. Khi tuyến đường vận hành, một phần xe hàng có thể chuyển sang hành lang mới, giảm áp lực lên các tuyến hiện hữu và hạn chế xe container đan xen với phương tiện của người dân. Tuy nhiên, đường mới không tự động xóa ùn tắc: tác dụng thực tế phụ thuộc vào khả năng kết nối thông suốt với cao tốc, Vành đai 3 và việc tổ chức luồng xe tại các đầu tuyến. Đây là bài toán cần được tính từ khâu quy hoạch, không nên để một hành lang chuyên dụng kết thúc trong tình trạng dồn xe ở nút giao kế tiếp. Nếu hoàn thành đúng tiến độ và vận hành như một mắt xích liên vùng, dự án có thể cải thiện đáng kể cửa ngõ cảng; nếu không, thành phố chỉ chuyển điểm nghẽn từ con đường này sang con đường khác.
