Hai hướng giải quyết một cuộc khủng hoảng
Chiến lược giảm ùn tắc giao thông của TP.HCM là kết hợp mở rộng mạng lưới metro, nâng cấp các trục đường và xử lý có trọng điểm những nút giao thường xuyên quá tải. Đây là hướng đi cần thiết, nhưng kết quả sẽ tùy thuộc vào việc các dự án có được triển khai đúng tiến độ và gắn kết thành một mạng lưới hay không. Tại họp báo kinh tế - xã hội chiều 22/10, đại diện các cơ quan cho biết thành phố dự kiến xử lý 15 điểm nóng trong giai đoạn 2026-2027, đồng thời thúc đẩy các dự án metro và hạ tầng giao thông lớn. Quy mô kế hoạch cho thấy chính quyền đang tiếp cận vấn đề từ cả giải pháp trước mắt lẫn dài hạn. Tuy vậy, công trường khởi động chưa đồng nghĩa với năng lực đi lại tăng ngay: người dân chỉ cảm nhận được thay đổi khi công trình hoàn thành, vận hành và kết nối thuận tiện.
Metro và công trình đường bộ: tham vọng lớn, nhiều nút thắt
Trong quý IV/2026, TP.HCM dự kiến khởi công khoảng 9 dự án hạ tầng trọng điểm, cấp bách và 5 dự án tuyến đường sắt đô thị; đồng thời đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 10 công trình để đưa vào khai thác. Đây là kế hoạch đáng chú ý, nhưng khối lượng chuẩn bị cùng lúc cũng tạo sức ép lớn lên khâu giải phóng mặt bằng, vật liệu, đấu thầu và giải ngân. Năm dự án metro gồm đoạn Tham Lương-An Hạ của tuyến số 2, tuyến Thủ Thiêm-Long Thành, hai tuyến số 1 và số 2 tại Bình Dương, cùng giai đoạn 1 tuyến số 6 từ Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu. Thành phố dự kiến huy động cả đầu tư công lẫn phương thức đối tác công tư. Riêng tuyến số 6 còn cần hoàn thiện thủ tục liên quan đến hướng tuyến qua khu vực đất quốc phòng; tuyến số 3 và số 6 đã có phương án tuyến. Vì thế, metro TP.HCM 2026 mới là bước mở đầu, chưa thể lập tức thay đổi thói quen đi lại.
Can thiệp tại 15 điểm nóng có thể tạo hiệu quả sớm
Trong năm 2026, thành phố dự kiến xử lý các nút giao An Phú, Tây Hòa, Nguyễn Thái Sơn-Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Oanh-Phan Văn Trị, Cộng Hòa-Hoàng Hoa Thám và Nguyễn Văn Linh-quốc lộ 50; các điểm còn lại trong kế hoạch 15 điểm sẽ triển khai năm 2027. Cách chia theo giai đoạn có lý: tập trung trước vào những vị trí gây gián đoạn lớn, thay vì dàn trải nguồn lực. Công an thành phố và Sở Xây dựng thống nhất trình lập các tổ công tác tại sân bay Tân Sơn Nhất, khu trung tâm gồm Tôn Đức Thắng, Nguyễn Tất Thành và khu vực Cát Lái. Các tổ dự kiến phối hợp công an, bộ đội, đoàn thanh niên, chính quyền địa phương và cảnh sát giao thông cấp phường để điều tiết, xử lý nguy cơ ùn tắc. Thành phố cũng điều chỉnh đèn tín hiệu bằng công nghệ, giúp năng lực thông hành ở khu trung tâm tăng khoảng 30% so với trước; lực lượng điều tiết sẽ được tăng cường vào giờ cao điểm sáng và chiều.
Tiến độ mới là thước đo, không phải số dự án
Kế hoạch xử lý rộng hơn gồm 98 dự án nhằm giải quyết 28 điểm có nguy cơ ùn tắc, với tổng mức đầu tư khoảng 360.841 tỷ đồng; mục tiêu được nêu là xử lý dứt điểm 28 điểm nghẽn vào năm 2030. Con số này cho thấy áp lực không thể giải quyết bằng điều tiết giao thông đơn thuần. Các dự án đường trục Bắc-Nam, Quốc lộ 22, đường liên cảng Cát Lái-Phú Hữu, cầu Thủ Thiêm 4 và cầu Cần Giờ nằm trong nhóm công trình dự kiến khởi công cuối năm 2026. Thành phố đặt mục tiêu giải ngân toàn bộ vốn đầu tư công năm 2026, nhưng chính các khâu chuẩn bị, bồi thường, mặt bằng và nguồn vật liệu có thể làm chậm tiến độ. Các công trình hoàn thành, trong đó có Vành đai 3 và nút giao An Phú, có thể giúp cải thiện khả năng lưu thông khi đưa vào sử dụng. Kết luận thận trọng là kế hoạch có hướng đi đúng, song chỉ tạo chuyển biến bền vững nếu metro, đường bộ và tổ chức giao thông được triển khai đồng bộ.
