Việt Nam nổi lên như điểm đến mới cho hạ tầng xanh Ấn Độ
Chiến lược đầu tư Ấn Độ Việt Nam trong lĩnh vực hạ tầng xanh là xu hướng các tập đoàn Ấn Độ lớn như ACME và GMR đẩy mạnh tìm kiếm cơ hội hợp tác về năng lượng sạch, hạ tầng sân bay và chuyển giao công nghệ, nhằm biến Việt Nam thành cứ điểm sản xuất, vận hành và tiêu thụ các sản phẩm, dịch vụ xanh tại khu vực."ACME đã triển khai các dự án năng lượng tái tạo với tổng công suất hơn 8 GW tại Ấn Độ", cho thấy quy mô và tham vọng khi tập đoàn này ngỏ ý mở rộng sang năng lượng sạch Việt Nam. Bối cảnh cuộc tiếp xúc giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng với lãnh đạo ACME và GMR diễn ra ngày 12-9 tại New Delhi, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh BRICS lần thứ 18, không chỉ là hoạt động ngoại giao thường lệ mà còn là tín hiệu chính trị rằng Việt Nam muốn nâng hợp tác kinh tế song phương với Ấn Độ lên một tầng cao mới, đặt trọng tâm vào hạ tầng xanh và công nghệ sạch.
ACME: Năng lượng sạch và chuỗi giá trị công nghiệp xanh cho Việt Nam
Tập đoàn ACME bước vào câu chuyện năng lượng sạch Việt Nam với góc nhìn chuỗi giá trị dài hơi hơn là vài dự án lẻ tẻ. Dù chưa có dự án đầu tư trực tiếp quy mô lớn, ACME đã ký thỏa thuận nguyên tắc với doanh nghiệp trong nước về cung cấp dài hạn nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất thép xanh. Việc họ chủ động đề xuất hợp tác chiến lược trong cung ứng và phát triển chuỗi nguyên liệu, kết hợp chuyển giao công nghệ, cho thấy mục tiêu rõ ràng: biến Việt Nam từ thị trường tiêu thụ thành mắt xích công nghiệp trong mạng lưới sản xuất xanh. Chính phủ Việt Nam đáp lại bằng cách khẳng định hoan nghênh các tập đoàn Ấn Độ có năng lực công nghệ đầu tư vào năng lượng sạch, công nghiệp xanh, vật liệu mới và hạ tầng số, phù hợp định hướng chuyển đổi xanh quốc gia. Với kế hoạch ưu tiên năng lượng tái tạo, hydrogen xanh, lưu trữ năng lượng và giảm phát thải, Việt Nam đang mở cửa nhưng có chọn lọc, chờ những nhà đầu tư đủ tầm tạo giá trị gia tăng thay vì chỉ xây thêm công suất điện.
GMR và bài toán hiện đại hóa hạ tầng hàng không Việt Nam
Nếu ACME nhắm tới mặt đất và các nhà máy, GMR lại nhìn lên bầu trời với tham vọng tham gia sâu vào phát triển hạ tầng sân bay và ngành hàng không Việt Nam. Chủ tịch GMR khẳng định tập đoàn quan tâm đầu tư vào hạ tầng sân bay và hàng không, và đã ký biên bản hợp tác với một số doanh nghiệp Việt Nam từ tháng 5/2026 để nghiên cứu khả năng phát triển, vận hành sân bay, dịch vụ tư vấn và công nghệ sân bay. Đây không phải động thái thăm dò nhất thời, mà là bước chuẩn bị để đón quy hoạch hệ thống 36 cảng hàng không đến năm 2030 và mở rộng đến 2050 mà Việt Nam đã đặt ra. Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao kinh nghiệm của GMR, đồng thời đề nghị tập đoàn nghiên cứu tham gia vào các dự án đô thị sân bay, hệ sinh thái dịch vụ hàng không, chuyển đổi số và công nghệ sân bay. Nếu các cam kết này đi vào thực chất, hạ tầng sân bay sẽ không chỉ mở rộng mà còn có cơ hội “xanh hóa” về công nghệ và vận hành, dù khái niệm hạ tầng sân bay xanh vẫn còn cần được cụ thể hóa trong chính sách và thiết kế dự án.
Chính sách chọn lọc: Việt Nam muốn gì từ làn sóng đầu tư Ấn Độ?
Điểm đáng chú ý trong động thái tiếp cận tập đoàn Ấn Độ không phải là lời mời chung chung, mà là tín hiệu chính sách rõ ràng: Việt Nam đang chuẩn bị sửa đổi Luật Đầu tư theo hướng chuyển từ thu hút theo chiều rộng sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên dự án dùng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và hỗ trợ chuyển đổi xanh. Điều này đặt kỳ vọng cao lên ACME và GMR: họ không chỉ mang vốn, mà phải mang mô hình quản trị, công nghệ và đào tạo nhân lực. Thủ tướng đề nghị ACME triển khai dự án quy mô, kết nối thị trường khu vực để đưa Việt Nam trở thành cứ điểm sản xuất và mắt xích chuỗi giá trị công nghiệp xanh; với GMR, yêu cầu là chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm và góp phần đào tạo nhân lực hàng không. Hợp tác kinh tế song phương Việt Nam–Ấn Độ vì thế đang được tái thiết kế quanh trục giá trị dài hạn thay vì những hợp đồng rời rạc, giúp Việt Nam tránh rơi vào bẫy hạ tầng nhưng không có năng lực nội sinh.
Cơ hội và thách thức: từ BRICS tới thực tiễn dự án
Việc các tập đoàn Ấn Độ như ACME và GMR tìm kiếm cơ hội đầu tư Ấn Độ Việt Nam bên lề Hội nghị BRICS không chỉ mang tính biểu tượng ngoại giao, mà là dấu mốc cho một giai đoạn mới của hợp tác kinh tế song phương. Nhưng từ tuyên bố tới dự án cụ thể còn cả quãng đường dài, với những câu hỏi khó về khung pháp lý, năng lực hấp thụ công nghệ và sự hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp trong nước và tập đoàn ngoại. Chính phủ Việt Nam khẳng định sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp nước ngoài có năng lực, kinh nghiệm hợp tác lâu dài trên cơ sở tuân thủ pháp luật, hài hòa lợi ích và mang lại hiệu quả thiết thực cho các bên. Cơ hội là rõ ràng: tiếp cận công nghệ năng lượng sạch, hiện đại hóa hạ tầng hàng không, tăng sức cạnh tranh của chuỗi giá trị công nghiệp xanh. Thách thức là phải giữ được quyền chủ động, tránh lệ thuộc vào nhà đầu tư ngoại trong các ngành hạ tầng cốt lõi. Nếu xử lý tốt, làn sóng đầu tư Ấn Độ có thể trở thành đòn bẩy giúp Việt Nam bước nhanh hơn trên con đường chuyển đổi xanh và nâng cấp vị thế trong khu vực.
