Khoảnh khắc Zaryadye: Khi người trẻ Việt bước ra Liên hoan Dàn nhạc Thế giới
Dàn nhạc Thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM là tập thể gồm 26 học sinh, sinh viên và nghệ sĩ trẻ của Nhạc viện, do TS.NSND Đỗ Quốc Hưng làm trưởng đoàn, từng biểu diễn tại Công viên Zaryadye (Moskva) trong khuôn khổ Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới lần thứ tư, đánh dấu lần đầu Việt Nam tham dự một liên hoan dàn nhạc trẻ có quy mô quốc tế lớn như vậy. Điều đáng nói ở Zaryadye không chỉ là việc một dàn nhạc sinh viên Việt xuất hiện bên cạnh các đoàn quốc tế, mà là cách họ chiếm trọn tình cảm khán giả bằng chính âm nhạc. Trước hàng nghìn người Nga và khách quốc tế, dàn nhạc trẻ VN bước ra sân khấu ngoài trời, đối mặt gió lạnh, nhưng lại chơi như thể đây là sân nhà. Thành công ấy cho thấy: khi được tin tưởng và trao cơ hội, người trẻ Việt hoàn toàn có thể trở thành gương mặt đại diện xứng đáng cho âm nhạc cổ điển tại Liên hoan Dàn nhạc Thế giới.
Chương trình bùng nổ: Từ Rossini, Vivaldi đến Trở về đất mẹ
Sự thuyết phục của dàn nhạc không đến từ một bản nhạc đơn lẻ, mà từ cả cấu trúc chương trình được tính toán kỹ: đan xen cổ điển châu Âu với màu sắc Việt Nam. Dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Nguyễn Phú Sơn – nghệ sĩ được đào tạo tại Đức và đang cộng tác với Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Việt Nam – dàn nhạc trình diễn Sonata số 1 cung Sol trưởng cho dàn nhạc dây của Rossini, Concerto Mùa đông trong Tứ mùa của Vivaldi, Concerto piano số 23 của Mozart và Concerto cho đàn hạc và dàn nhạc dây của Handel. Nhưng điểm khiến khán giả Nga phải tiến lại gần hơn chính là những tác phẩm Việt Nam: Trở về đất mẹ cho dàn nhạc dây và đàn hạc của Nguyễn Văn Thương, cùng hai làn điệu dân ca Đi cấy và Trống cơm được chuyển soạn cho nhạc thính phòng. Khi bản sắc Việt xuất hiện giữa lòng Moskva, âm nhạc cổ điển không còn là chuyện “Âu hay Á”, mà là câu chuyện về một nền văn hóa tự tin nói bằng tiếng đàn của mình.
Khán giả Nga và tiếng hô "Việt Nam vô địch": Tình cảm vượt ngoài mong đợi
Đêm Zaryadye sẽ chỉ là một buổi diễn đẹp nếu không có phản hồi dữ dội đến vậy từ khán giả. Dù chương trình diễn ra ngoài trời trong điều kiện thời tiết khá lạnh và gió mạnh, các nghệ sĩ trẻ vẫn giữ được sự tập trung và hoàn thành phần trình diễn trọn vẹn. Sau mỗi tiết mục, khán giả liên tục dành những tràng pháo tay kéo dài và tiếng “Bravo!”; nhiều người đứng dậy, tiến sát sân khấu để tán thưởng. Theo TS.NSND Đỗ Quốc Hưng, “Đó thực sự là một đêm diễn bùng nổ cảm xúc và thăng hoa của Dàn nhạc trẻ Nhạc viện TP.HCM”. Cao trào đến sau phần trình diễn của nghệ sĩ violin 15 tuổi Nguyễn Hiếu Doanh và khi chương trình kết thúc: đông đảo khán giả, trong đó có cộng đồng người Việt tại Nga, ùa xuống sân khấu, vây quanh các nghệ sĩ trẻ, hô vang “Việt Nam vô địch”. Khoảnh khắc ấy nói lên nhiều hơn mọi lời khen: âm nhạc của người trẻ Việt đã chạm được niềm tự hào chung của cả cộng đồng.
Cầu nối Nga – Việt bằng âm nhạc: Từ Zaryadye đến Sochi
Sự kiện tại Moskva không phải điểm dừng, mà là khởi đầu của một hành trình. Sau Zaryadye, Dàn nhạc Thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM tiếp tục biểu diễn tại Sochi vào tối 24/8 trước khi trở về Việt Nam. Từ sân khấu Zaryadye đến Sochi, chuyến lưu diễn này mở ra cơ hội để các nghệ sĩ trẻ Việt Nam cọ xát với môi trường nghệ thuật quốc tế, đồng thời góp thêm một nhịp cầu văn hóa giữa hai nước bằng ngôn ngữ đặc biệt của âm nhạc. Một khoảnh khắc giao hòa giàu biểu tượng là liên khúc Nước Nga tổ quốc tôi và Việt Nam quê hương tôi của nhạc sĩ Đỗ Nhuận, do giọng soprano Phạm Phương Khanh thể hiện bằng cả tiếng Nga và tiếng Việt. Trong vài phút, khán giả Nga nghe thấy chính tên đất nước mình vang lên từ giọng ca Việt, rồi lại lắng nghe Việt Nam được gọi bằng tiếng mẹ đẻ. Đó không chỉ là biểu diễn Nga Việt Nam, mà là lời khẳng định: âm nhạc cổ điển hoàn toàn có thể trở thành nhịp cầu ngoại giao mềm, nếu được những nghệ sĩ trẻ mang đi bằng sự nghiêm túc.
Nhạc viện TP.HCM trên đường quốc tế: Từ thành tích của người trẻ đến tầm nhìn dài hạn
Đằng sau ánh đèn sân khấu là một định hướng dài hơi: đưa Nhạc viện TP.HCM tiến gần hơn vị thế một trung tâm đào tạo âm nhạc cổ điển mang tầm quốc tế. Đây là lần đầu Việt Nam tham dự một liên hoan dàn nhạc trẻ có quy mô lớn như Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới, theo lời mời của NSND Yuri Bashmet – người khởi xướng và Giám đốc nghệ thuật của liên hoan. Chuyến lưu diễn còn hướng tới cột mốc 70 năm thành lập Nhạc viện TP.HCM vào tháng 11/2026, như NSND Quốc Hưng nhấn mạnh. Điều kiện thời tiết khắc nghiệt ở Zaryadye khiến đêm diễn khó khăn hơn với nghệ sĩ piano Tạ Quang Vũ và nghệ sĩ harp Nguyễn Đặng Bảo Trâm, nhưng cũng biến thành phép thử quý giá về bản lĩnh nghề nghiệp. Thành công của chương trình – từ kỹ thuật đến sự đón nhận của khán giả – cho thấy Nhạc viện TP.HCM quốc tế hóa không bằng khẩu hiệu, mà bằng những chuyến đi cụ thể, những buổi diễn nơi khán giả nước ngoài hô vang tên Việt Nam.
