Khi dàn nhạc trẻ Việt Nam bước ra sân khấu thế giới
Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới tại Moskva là một sự kiện âm nhạc giao hưởng quốc tế, nơi các dàn nhạc trẻ từ nhiều quốc gia cùng trình diễn, giao lưu văn hóa âm nhạc và khẳng định bản sắc qua những chương trình kết hợp tinh hoa cổ điển với giai điệu truyền thống dân tộc. Điểm nhấn của kỳ liên hoan lần thứ tư là sự xuất hiện của Dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM – dàn nhạc trẻ Việt Nam lần đầu tiên góp mặt trong một liên hoan dàn nhạc quốc tế quy mô lớn như vậy. Việc một tập thể gồm 26 nhạc công trẻ bước lên sân khấu âm nhạc giao hưởng Moskva không chỉ là tin vui của riêng nhà trường, mà là bước tiến biểu tượng cho khả năng hội nhập nghệ thuật của thế hệ trẻ Việt Nam. Sự kiện này nói thẳng rằng: nếu được trao cơ hội, tuổi trẻ Việt Nam đủ tự tin đưa âm nhạc nước mình ra thế giới.
Moskva lắng nghe cả Rossini lẫn giai điệu quê hương Việt Nam
Sức thuyết phục của dàn nhạc trẻ Việt Nam nằm ở lựa chọn chương trình không thỏa hiệp: đặt kiệt tác châu Âu bên cạnh âm nhạc dân tộc, chứ không núp sau bất kỳ trường phái nào. Trong khuôn khổ Liên hoan Dàn nhạc Trẻ Thế giới lần thứ tư tại Moskva, dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM trình diễn Sonate số 1 cho dàn dây của Rossini, "Mùa đông" trong bộ Bốn mùa của Vivaldi, Concerto piano số 23 của Mozart, concerto cho đàn harp và dàn dây của Handel, rồi chuyển sang tác phẩm "Trở về đất mẹ" của Nguyễn Văn Thương và hai đoạn ngắn dựa trên dân ca "Đi cấy", "Trống cơm". Chính sự đối thoại giữa âm nhạc giao hưởng Moskva và giai điệu Việt Nam đã khiến phần trình diễn không phải bản sao của bất kỳ dàn nhạc châu Âu nào, mà là một tiếng nói riêng mang màu sắc Việt Nam rõ rệt.
Khán giả Zaryadye đứng dậy, còn người Việt cảm thấy được lắng nghe
Cảnh tượng khán giả tại công viên Zaryadye đồng loạt đứng dậy, tiến sát khán đài để vỗ tay và cảm ơn các nghệ sĩ trẻ Việt Nam cho thấy âm nhạc đã làm xong nhiệm vụ ngoại giao mềm tốt hơn nhiều bài diễn văn. Tràng pháo tay kéo dài, sự nán lại của công chúng Nga và quốc tế sau buổi diễn là minh chứng rằng khán giả không chỉ lịch sự, mà thực sự bị chạm đến bởi những giai điệu Việt Nam đổ xuống không gian giao hưởng Moskva. Khi một nghệ sĩ violin trẻ như Nguyễn Hiếu Doanh hay nghệ sĩ đàn harp Nguyễn Đặng Bảo Trâm gọi đây là "đêm diễn đáng nhớ", đó không phải lời nói xã giao mà là trải nghiệm được nhìn thấy, được tôn trọng trên sân khấu quốc tế. Khoảnh khắc khán giả và nghệ sĩ tiến lại gần nhau sau buổi diễn cho thấy sự hiếu kỳ ban đầu đã biến thành sự cảm thông và trân trọng.
Giao lưu văn hóa âm nhạc: từ Moskva đến Sóchi và trở lại Việt Nam
Liên hoan diễn ra từ ngày 21 đến 23 tháng 8 dưới sự bảo trợ của chính quyền và Sở Văn hóa Moskva, không chỉ là sân chơi nghệ thuật mà là diễn đàn giao lưu văn hóa âm nhạc dành cho thế hệ trẻ. Dàn nhạc thính phòng trẻ Nhạc viện TP.HCM tham dự theo lời mời của Nghệ sĩ Nhân dân Yuri Bashmet – người khởi xướng và là giám đốc nghệ thuật liên hoan. Sau buổi diễn ở công viên Zaryadye, đoàn tiếp tục gặp gỡ khán giả tại thành phố biển Sóchi tối 24 tháng 8 rồi mới trở về Việt Nam. Trong chuỗi hành trình đó, mỗi bản nhạc là một cuộc trò chuyện không lời về lịch sử, ký ức và nhịp sống Việt Nam. Theo nguồn tin từ chương trình, phần trình diễn "góp phần giới thiệu âm nhạc, văn hóa Việt Nam và thúc đẩy giao lưu, tăng cường hiểu biết giữa nhân dân Việt Nam và Liên bang Nga".
Từ niềm tự hào đến trách nhiệm nuôi dưỡng dàn nhạc trẻ Việt Nam
Niềm tự hào khi Nhạc viện TP.HCM lần đầu đưa dàn nhạc trẻ Việt Nam đến một liên hoan dàn nhạc quốc tế quy mô lớn không nên kết thúc bằng những tấm hình lưu niệm. Nó phải trở thành áp lực tích cực: hoặc chúng ta tiếp tục đầu tư nghiêm túc cho thế hệ nhạc công trẻ, hoặc chấp nhận để những cơ hội như Moskva và Sóchi chỉ là thành tích lẻ tẻ. Sự kiện lần này chứng minh rằng khi chương trình được xây dựng thông minh, đặt âm nhạc dân tộc ngang hàng với kinh điển châu Âu, dàn nhạc trẻ hoàn toàn có thể chinh phục khán giả quốc tế. Câu hỏi còn lại thuộc về chúng ta: có dám coi dàn nhạc trẻ là lực lượng văn hóa nòng cốt và tạo thêm nhiều hành trình giao lưu văn hóa âm nhạc như thế, để những giai điệu Việt Nam không chỉ vang lên một lần trên đất Nga rồi thôi?
