VIFC-HCMC là gì và vì sao phải khác Singapore, Hong Kong?
Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC) là sáng kiến xây dựng một hạ tầng thị trường tài chính mới, kết nối các định chế, công nghệ và nhân lực tài chính toàn cầu với nhu cầu vốn dài hạn của Việt Nam, vận hành trong một khung pháp lý linh hoạt theo chuẩn quốc tế và định vị riêng trong mạng lưới tài chính khu vực châu Á. Khác với tâm lý phổ biến muốn “bắt kịp” các trung tâm đi trước, VIFC-HCMC khởi đầu bằng một lựa chọn chiến lược: không sao chép Singapore hay Hong Kong, mà tìm một vị trí riêng trong mạng lưới tài chính khu vực. Đây không phải khẩu hiệu, mà là triết lý định vị: nếu chỉ trở thành bản sao, TP.HCM sẽ luôn đi sau về thể chế, chất lượng dòng vốn và nhân lực. Muốn bứt lên, trung tâm phải giải được bài toán Việt Nam – dẫn vốn cho nền kinh tế thực, thay vì đua xây tháp kính và khu tài chính hình thức.
Bối cảnh chính sách: từ nghị quyết đến hội nghị xúc tiến đầu tư
Việc VIFC-HCMC được đặt lên bàn là kết quả trực tiếp của chuỗi quyết sách chính trị và kinh tế mới. Trung tâm được triển khai trên cơ sở Nghị quyết 222/2025/QH15 của Quốc hội và 8 nghị định hướng dẫn về trung tâm tài chính quốc tế, đồng thời gắn với Nghị quyết 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới cùng Chương trình hành động 21-CTrHĐ/TU của Thành ủy. Điểm đáng chú ý là các quyết sách này đi ngay vào hành động. Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM phối hợp cơ quan điều hành VIFC-HCMC và một đơn vị tư vấn quốc tế tổ chức Hội nghị Xúc tiến đầu tư vào Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM, nhằm giới thiệu môi trường đầu tư, cơ chế chính sách và định hướng phát triển đến cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư. Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu dịch chuyển mạnh và cạnh tranh thu hút định chế tài chính giữa các quốc gia trong khu vực ngày càng gay gắt, việc vào cuộc sớm là lựa chọn đúng hơn là chờ hoàn hảo.
Định vị chiến lược: cửa ngõ vốn cho nền kinh tế thực
Điểm khác biệt quan trọng nhất trong cách VIFC-HCMC định vị là đặt nền kinh tế thực ở trung tâm. Phó Chủ tịch cơ quan điều hành VIFC-HCMC nhấn mạnh chủ đề “Kiến tạo cửa ngõ kết nối Việt Nam với dòng vốn toàn cầu” như một tuyên ngôn sứ mệnh: không chỉ xây thêm một khu tài chính, mà kiến tạo hạ tầng thị trường mới để kết nối vốn và định chế quốc tế với nhu cầu phát triển của Việt Nam. Theo ông, trung tâm không chọn con đường trở thành bản sao của Singapore, Hong Kong hay Thượng Hải, mà sẽ phục vụ trực tiếp nhu cầu vốn khổng lồ của nền kinh tế nội địa trong thập niên tới. Lựa chọn này mang tính phản biện với xu hướng xây trung tâm tài chính chủ yếu phục vụ quản lý tài sản và dịch vụ cao cấp. Nếu chỉ tập trung vào tầng tài sản, Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội dùng trung tâm tài chính quốc tế như một “bộ máy” dẫn vốn cho hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số – những lĩnh vực đang tạo ra tăng trưởng GDP trên 8% và GRDP TP.HCM trên 8,5% trong nửa đầu 2026.
Khung pháp lý tài chính linh hoạt: lợi thế cạnh tranh hiếm có
Nếu Singapore và Hong Kong thắng bằng việc đi trước về thể chế, thì VIFC-HCMC chọn cạnh tranh bằng khung pháp lý tài chính linh hoạt, tích hợp nhiều chuẩn mực quốc tế. Khung này được xây dựng dựa trên Nghị quyết 222 và hệ thống nghị định, cho phép các bên tự do thỏa thuận chọn luật áp dụng, ưu tiên thông luật (Common Law), đồng thời tích hợp tòa án chuyên biệt và trung tâm trọng tài quốc tế, kể cả sử dụng thẩm phán nước ngoài để giải quyết tranh chấp. Chính sách thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) tạo không gian cho fintech, tài sản số và các sản phẩm tài chính thế hệ mới được thử nghiệm mà không bị xử phạt hành chính nếu rủi ro phát sinh không do vi phạm cố ý. Đây là lợi thế mà nhiều nền kinh tế châu Á còn dè dặt. Song, lợi thế chỉ thành sức mạnh nếu được vận hành nhất quán, với niềm tin thể chế trở thành tài sản cạnh tranh cốt lõi, như cách cơ quan điều hành nhấn mạnh yêu cầu quản lý đáng tin cậy, quy định minh bạch và cơ chế giải quyết tranh chấp theo chuẩn quốc tế.
Từ khung pháp lý đến thị trường, và cuộc đua đến 2035
Năm 2026, cơ quan điều hành VIFC-HCMC đặt mục tiêu chuyển từ giai đoạn “khung pháp lý” sang “thị trường thực tế”, với tiêu chuẩn rõ ràng: một trung tâm tài chính chỉ tồn tại khi có định chế hoạt động, vốn được huy động, sản phẩm được giao dịch và có các giao dịch xuyên biên giới diễn ra thường xuyên. Tầm nhìn không dừng ở nội địa. Mục tiêu đến năm 2035 là đưa VIFC-HCMC lọt vào nhóm 75/120 trên bản đồ tài chính toàn cầu, đồng thời nỗ lực vượt qua Malaysia thông qua việc thu hút trực tiếp các định chế tài chính toàn cầu và dẫn dòng vốn thực vào vận hành nền kinh tế. Cùng lúc, thành phố chuẩn bị hạ tầng văn phòng hạng A, khi giai đoạn 2026–2028 dự kiến có tới 76% nguồn cung văn phòng mới nằm trong khu vực VIFC-HCMC – tín hiệu thị trường đang đặt cược vào câu chuyện này. Thách thức là rõ: nếu trung tâm không nhanh chóng chứng minh bằng những giao dịch cụ thể, những quỹ đặt vốn, những sản phẩm mới được triển khai, khẩu hiệu “cửa ngõ kết nối dòng vốn toàn cầu” sẽ bị thị trường bỏ qua. Nhưng nếu làm được, TP.HCM có cơ hội trở thành điểm đến tài chính tin cậy của khu vực, với một Trung tâm tài chính quốc tế được định vị đúng – khác, nhưng không thấp hơn Singapore hay Hong Kong.
