Ba tuyến đường chiến lược đang mở lối cho sân bay Long Thành
Đồng Nai đang tăng tốc giải phóng mặt bằng và thi công ba tuyến đường tỉnh 773, 769 và 770B, cùng với đoạn Vành đai 4 TP.HCM đi qua địa bàn, nhằm hình thành mạng lưới tuyến đường kết nối trực tiếp và gián tiếp với sân bay Long Thành, phục vụ vận chuyển hành khách, hàng hóa và liên kết vùng Đông Nam Bộ trong giai đoạn sân bay bước vào vận hành quy mô lớn. Việc phê duyệt phương án bồi thường trên 90% cho ba dự án này cho thấy địa phương đã bước qua giai đoạn chuẩn bị và đang chuyển sang trạng thái tăng tốc thi công. Điểm đáng chú ý là Đồng Nai không coi đây chỉ là các dự án hạ tầng giao thông Đồng Nai đơn lẻ, mà là bộ khung xương sống cho toàn hệ sinh thái kinh tế xoay quanh sân bay Long Thành. Khi sân bay mang cấp 4F và được định hướng công suất rất lớn, nếu tuyến đường kết nối không đi trước một bước, toàn bộ tiềm năng sẽ bị kìm hãm bởi ách tắc, chi phí logistics cao và sự đứt gãy chuỗi cung ứng.
Tiến độ bồi thường trên 90%: bước ngoặt nhưng chưa đủ
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Đồng Nai, đến cuối tháng 9, phương án bồi thường của ba dự án đường tỉnh 773, 769 và 770B đều đã được phê duyệt trên 90%. Đây là ngưỡng cho thấy sự đồng thuận tương đối cao giữa chính quyền và người dân, tạo nền tảng pháp lý để chi trả và thu hồi đất. Tuy nhiên, việc phê duyệt trên giấy không đồng nghĩa với mặt bằng sạch ngoài thực địa. Thực tế, tiến độ giải phóng mặt bằng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu so với kế hoạch bàn giao 100% trong năm 2026 mà UBND TP Đồng Nai đặt ra. Mặt bằng “da beo”, không liền khoảnh khiến nhà thầu chỉ có thể thi công cầm chừng, chủ yếu dọn dẹp, cào bóc lớp hữu cơ, đắp nền từng đoạn rời rạc. Nếu không xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về xác nhận nguồn gốc đất, nhân sự chuyên môn và thủ tục thu hồi, lợi thế “đi sớm” của Đồng Nai trong cuộc đua hạ tầng quanh sân bay Long Thành có nguy cơ bị bào mòn.
Chi tiết ba tuyến 773, 769, 770B: khung giao thông mới của Long Thành
Ba tuyến đường này không chỉ là những con số về chiều dài hay mức đầu tư, mà là những trục giao thông định hình lại bản đồ kinh tế quanh sân bay Long Thành. Đường tỉnh 769 dài gần 30km, kết nối từ ngã tư Dầu Giây đến quốc lộ 51, được nâng cấp mở rộng lên 6–8 làn xe, giữ vai trò trục vận chuyển hàng hóa từ các tỉnh phía Bắc, Tây Nguyên về Long Thành, Nhơn Trạch và ngược lại. Đường tỉnh 770B dài hơn 42km, quy mô 6 làn xe, nối từ đường 763 (Xuân Bắc) đến quốc lộ 51 (Phước Thái), tạo thêm một hành lang logistics song song, giảm phụ thuộc vào các tuyến hiện hữu. Đường tỉnh 773 dài khoảng 36km, điểm đầu giao quốc lộ 1 tại Xuân Hòa, điểm cuối tại Hương lộ 10, kết nối với Vành đai 4 TP.HCM ở xã Xuân Đường. Đây là tuyến đường kết nối mang tính “xuyên tâm”, vừa đưa dòng khách và hàng hóa từ sân bay Long Thành ra mạng lưới quốc lộ, vừa gắn sân bay với trục Vành đai 4 TP.HCM – tuyến vành đai được kỳ vọng phân bổ lại lưu lượng giao thông vùng Đông Nam Bộ.
Vành đai 4 TP.HCM và mạng lưới hạ tầng giao thông Đồng Nai
Đoạn Vành đai 4 TP.HCM đi qua Đồng Nai đang được đẩy nhanh giải phóng mặt bằng song song với ba tuyến đường tỉnh, cho thấy chiến lược rõ ràng: sân bay Long Thành phải gắn với một vành đai liên vùng chứ không chỉ với vài tuyến tỉnh lộ. Đến cuối tháng 9, Ban Quản lý dự án giao thông Đồng Nai đã tiếp nhận gần 279,9ha mặt bằng phục vụ thi công giai đoạn 1, đạt khoảng 92,56%, trong khi công tác kiểm đếm đã hoàn thành 100%. Đây là một trong những con số hiếm hoi cho thấy dự án vành đai đang đi đúng nhịp. Song, thách thức không nhỏ đến từ khoảng 200ha đất trồng cao su thuộc Công ty TNHH MTV Tổng công ty Cao su Đồng Nai nằm trong phạm vi ba dự án. Việc thanh lý, cưa cắt cây và bàn giao đất diễn ra chậm đã từng kéo lùi tiến độ thi công. Dù đến cuối tháng 9, doanh nghiệp đã bàn giao gần 92ha và hoàn tất thủ tục thanh lý phần còn lại, bài học ở đây là: nếu không có cơ chế phối hợp mạnh mẽ giữa nhà nước và doanh nghiệp, mọi kế hoạch hạ tầng giao thông Đồng Nai sẽ dễ bị chậm nhịp so với nhu cầu phát triển của sân bay Long Thành.
Người dân, chính quyền và bài toán đồng thuận để kịp nhịp sân bay Long Thành
Điểm tích cực trong bức tranh giải phóng mặt bằng là nhiều xã đã chủ động vận động người dân, xử lý từng trường hợp vướng mắc để bàn giao đất sớm hơn yêu cầu. Tại xã Bình An, đoạn tuyến đường 769 dài khoảng 6,7km đã bàn giao hơn 94% diện tích, phần còn lại đang được tập trung xử lý. Xã Xuân Phú trên tuyến 773 thậm chí hoàn thành giải phóng mặt bằng từ tháng 9, sớm hơn kế hoạch của thành phố, sau khi trực tiếp gặp gỡ, giải thích và bảo đảm quyền lợi cho 154 hộ dân bị ảnh hưởng. Những điểm sáng này cho thấy khi thông tin minh bạch, phương án bồi thường rõ ràng và chính quyền xuống tận cơ sở, người dân sẵn sàng chia sẻ để tuyến đường kết nối được triển khai. Ngược lại, nơi nào còn chậm xác nhận nguồn gốc đất, thiếu nhân sự chuyên môn, chậm ban hành quyết định thu hồi, tiến độ sẽ bị kéo lùi. Nếu Đồng Nai muốn sân bay Long Thành thực sự trở thành động lực mới của vùng Đông Nam Bộ, thì sự đồng thuận xã hội trong từng mét vuông giải phóng mặt bằng phải được coi là “hạ tầng mềm” quan trọng không kém bê tông và nhựa nóng.
