Giải phóng mặt bằng Tây Ninh: cuộc chạy đua trên ba mũi đường bộ
Giải phóng mặt bằng Tây Ninh trong giai đoạn hiện nay là quá trình bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất diễn ra đồng thời trên ba dự án đường bộ quy mô lớn, với các mốc hoàn thành dồn vào cuối năm 2026, tạo áp lực tài chính và hành chính lên chính quyền địa phương nhưng cũng định hình lại không gian phát triển vùng. Tỉnh không đi theo lối làm từng dự án rời rạc, mà lựa chọn cách đẩy ba công trình lên thành ưu tiên chiến lược: dự án Vành đai 4 đoạn qua địa bàn, cao tốc Gò Dầu Xa Mát giai đoạn 1 và đường Tân An Bình Hiệp. Cách làm này cho thấy quan điểm rõ ràng: nếu hạ tầng là động lực tăng trưởng, thì mặt bằng phải được xem là "điểm nghẽn phải phá" chứ không thể chờ đợi.
Dự án Vành đai 4: gần hoàn tất nhưng 48 ha còn lại là phép thử
Dự án Vành đai 4 đoạn qua Tây Ninh dài khoảng 76,64km với diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 680,02ha, gồm 6 khu tái định cư rộng 75,95ha và phần tuyến chính qua 15 xã chiếm 604,07ha. Sau đợt thi đua “90 ngày đêm”, tỉnh đã chi trả và thu hồi khoảng 633/680,59ha, đạt 93% diện tích. Một con số ấn tượng, nhưng phần khó nhất lại nằm ở gần 48ha chưa hoàn thành chi trả, vướng tranh chấp, thiếu giấy tờ, thủ tục thừa kế và một bộ phận người dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường đã phê duyệt. "Lũy kế đến nay, dự án Vành đai 4 đã chi trả hơn 10.718 tỷ đồng, đạt 88,89%". Mục tiêu tỉnh đặt ra là bàn giao 100% mặt bằng chậm nhất tháng 10/2026. Quan điểm cứng rắn này là cần thiết, vì Vành đai 4 không chỉ là một tuyến tránh mà là trục chiến lược kết nối TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh với các khu kinh tế trọng điểm, cảng biển, trung tâm logistics và sân bay Long Thành. Nếu chậm tiến độ mặt bằng, Tây Ninh không chỉ tự làm khó mình mà còn kéo lùi cả mạng lưới giao thông vùng.
Cao tốc Gò Dầu Xa Mát: yêu cầu bàn giao mặt bằng trước tháng 11 là lời nhắc về kỷ luật tiến độ
Ở tuyến cao tốc Gò Dầu Xa Mát, tỉnh chọn giọng điệu dứt khoát hơn: hoàn thành kiểm đếm và bàn giao mặt bằng trước tháng 11. Tuyến đường dài 28,04km, quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 120km/h, nối từ cao tốc TP.HCM – Mộc Bài (xã Phước Thạnh) đến phường Ninh Thạnh. Đây là mảnh ghép quan trọng trong mạng lưới cao tốc vùng, nhưng hiện trạng kiểm đếm cho thấy vẫn có độ chênh: Gia Lộc đã đạt 100%, Long Hoa 99,64%, Thạnh Đức 98,52%, trong khi Ninh Thạnh mới 85,2% và Phước Thạnh 63,77%. Khi Phó Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp chủ trì họp tháo gỡ, yêu cầu các xã, phường "tuyệt đối không chờ chỉ đạo từ cấp trên", đó là thông điệp rõ rằng kỷ luật tiến độ đang được đặt lên hàng đầu. Nếu cao tốc Gò Dầu Xa Mát bị chậm vì mặt bằng, chuỗi kết nối với cao tốc TP.HCM – Mộc Bài sẽ bị gãy nhịp, khiến chi phí cơ hội của tỉnh tăng lên từng ngày.
Đường Tân An Bình Hiệp: khởi công trong năm 2026 là tham vọng hay mục tiêu khả thi?
Đường Tân An Bình Hiệp là dự án dài nhất trong ba mũi hạ tầng, với khoảng 66,81km đi qua 9 xã, phường thuộc địa phận Long An cũ, diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 390ha. Tổng mức đầu tư 9.318 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng 1.770 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng Công trình giao thông tỉnh làm chủ đầu tư. Tuyến này có vai trò phá thế độc đạo Quốc lộ 62, khai mở dư địa phát triển Đồng Tháp Mười và thúc đẩy kinh tế biên mậu tại Cửa khẩu Quốc tế Bình Hiệp. Hiện 9/9 địa phương đã nhận ranh mốc, 6 địa phương hoàn thành kiểm đếm, nhưng phường Khánh Hậu chưa triển khai; nhiều vị trí vướng tranh chấp, thiếu sổ đỏ, mồ mả chưa xác định thân nhân. Trung tâm Phát triển quỹ đất đặt mục tiêu phê duyệt phương án bồi thường đất nông nghiệp trong tháng 9 và đất phi nông nghiệp trong tháng 11/2026, đồng thời tuyến chính phải hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong tháng 10/2026. Tây Ninh phấn đấu khởi công tuyến chính ngay trong năm 2026. Đây là tham vọng có cơ sở, nhưng chỉ khả thi nếu "nút thắt Khánh Hậu" được tháo kịp thời và các khu tái định cư được hoàn chỉnh hạ tầng đồng bộ với tiến độ giải phóng mặt bằng.
Ba dự án, một bài toán: Tây Ninh cần gì để không hụt hơi?
Nhìn tổng thể, Tây Ninh đang chạy đồng thời ba đường đua mặt bằng với các mốc dồn vào giai đoạn từ nay đến tháng 11 và tháng 10/2026: Vành đai 4 phải bàn giao 100% mặt bằng chậm nhất tháng 10/2026, cao tốc Gò Dầu Xa Mát yêu cầu bàn giao trước tháng 11, đường Tân An Bình Hiệp đặt mục tiêu hoàn thành bồi thường tuyến chính trong tháng 10/2026 và khởi công trong năm 2026. Áp lực tài chính, nhân lực hành chính và khả năng xử lý tranh chấp đất đai là thách thức hiển nhiên, nhưng tỉnh đã chọn cách công khai mốc thời gian, giao rõ trách nhiệm cho các xã, phường và trung tâm phát triển quỹ đất. Lợi ích cuối cùng phải được cân bằng: mặt bằng sạch cho nhà đầu tư, nhưng người dân phải có chỗ ở mới và sinh kế ổn định. Nếu Tây Ninh giữ được kỷ luật tiến độ mà vẫn bảo đảm quyền lợi chính đáng của người bị ảnh hưởng, ba dự án này không chỉ là công trình giao thông, mà sẽ trở thành bằng chứng cho năng lực điều hành hạ tầng của một địa phương đang muốn bước lên một nấc thang phát triển mới.
