Từ cửa ngõ Khánh Bình đến tham vọng không gian kinh tế ASEAN
Chiến lược hội nhập khu vực của An Giang là cách tiếp cận nhiều mũi nhọn, kết hợp nâng cấp cửa khẩu quốc tế Khánh Bình, mở rộng không gian phát triển “biên giới-đồng bằng-biển-đảo”, và liên kết chuỗi giá trị để hình thành một không gian kinh tế thống nhất có sức cạnh tranh trong hội nhập kinh tế ASEAN, từ thương mại biên giới đến kinh tế biển xanh. Quan điểm này cho thấy tỉnh không chấp nhận vai trò một tỉnh biên giới thuần nông, mà muốn trở thành cực tăng trưởng mới của vùng. Ngày 7/8, Chính phủ ban hành Nghị quyết 219/NQ-CP phê duyệt nâng cấp cửa khẩu chính Khánh Bình lên cửa khẩu quốc tế đường bộ Khánh Bình. Đây là bước đi mang tính cấu trúc, biến một cửa khẩu vùng biên thành điểm kết nối trực tiếp với hành lang kinh tế Tiểu vùng Mekong mở rộng và thị trường Campuchia. Khu kinh tế cửa khẩu Khánh Bình rộng khoảng 8.140ha, cách thủ đô Phnom Penh khoảng 75km, cho thấy biên giới An Giang thực chất là tuyến đầu hội nhập chứ không phải vùng xa.
Nâng cấp cửa khẩu quốc tế Khánh Bình: Biên giới thành hành lang thương mại
Việc nâng cấp cửa khẩu Khánh Bình lên cửa khẩu quốc tế đường bộ không chỉ là thay biển tên, mà là định nghĩa lại chức năng của cả một không gian biên giới. Chính phủ giao UBND tỉnh An Giang tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, bố trí lực lượng và trang thiết bị phù hợp, để cửa khẩu quốc tế Khánh Bình vận hành đúng tầm cửa ngõ giao thương giữa Việt Nam và Campuchia. Nếu làm nửa vời, cửa khẩu sẽ chỉ là điểm qua lại; nếu làm tới nơi, nó sẽ trở thành hành lang logistics và mậu dịch chủ lực. Ở góc độ người dân và doanh nghiệp, tác động rất trực tiếp: lưu thông hàng hóa, xuất nhập cảnh và giao lưu nhân dân hai nước được thuận lợi hơn, xuất nhập khẩu, thương mại biên giới, logistics và các dịch vụ hỗ trợ giao thương được mở rộng. Đáng nói hơn, Khánh Bình cùng với Vĩnh Xương và Tịnh Biên được quy hoạch là các khu vực trọng yếu về giao thông, thương mại, dịch vụ, gắn với nhiệm vụ quốc phòng – an ninh và đối ngoại. Biên giới An Giang, vì vậy, không thể tiếp tục bị nhìn như vùng trũng phát triển.
Liên kết vùng và liên kết chuỗi giá trị: Công thức cạnh tranh mới
Sau hợp nhất, An Giang chủ động chọn con đường phát triển dựa trên liên kết vùng và liên kết chuỗi giá trị, thay vì phát triển theo địa giới hành chính. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là lấy liên kết vùng làm nền tảng, kết nối hạ tầng làm điều kiện và liên kết chuỗi giá trị làm động lực để tạo không gian kinh tế thống nhất, đủ sức cạnh tranh trên bản đồ kinh tế biển ASEAN. Đây là lựa chọn mang tính tư duy chiến lược: tự mình không đủ quy mô, nhưng nếu biết kết nối, tỉnh có thể đứng ở trung tâm mạng lưới. Theo lãnh đạo tỉnh, An Giang hiện có không gian phát triển đa dạng từ biên giới, đồng bằng đến ven biển, biển và hải đảo, là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển, năng lượng tái tạo và logistics. Trên trục liên kết nội vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tỉnh thúc đẩy chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất – chế biến – logistics đến xuất khẩu, dựa trên lợi thế là trung tâm nông nghiệp, thủy sản, kết nối vùng nguyên liệu với hệ thống cảng biển và cảng hàng không quốc tế Phú Quốc để giảm chi phí và nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Không gian “biên giới-đồng bằng-biển-đảo” và kinh tế biển xanh
An Giang sau hợp nhất không còn là một tỉnh đầu nguồn đơn lẻ, mà trở thành thực thể kinh tế tổng hợp “biên giới-đồng bằng-biển-đảo”. Điều này mở ra một bài toán mới: phải gắn phát triển biên giới với kinh tế biển, nông nghiệp với năng lượng tái tạo, mậu dịch biên mậu với logistics và dịch vụ biển. Chiến lược giai đoạn 2026–2030, tỉnh đã được phê duyệt 8 dự án điện gió với tổng công suất 456 MW và 3 dự án điện mặt trời tập trung với tổng công suất 520 MW, đồng thời định hướng nuôi biển công nghiệp công nghệ cao kết hợp năng lượng tái tạo. Theo lãnh đạo tỉnh, nghị quyết 20-NQ/TW là “kim chỉ nam” và “đòn bẩy” để An Giang hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của khu vực, trong đó tỉnh đang đề xuất đưa vào quy hoạch thêm 1.195 MW điện gió ngoài danh mục 8 dự án đã được phê duyệt. Nếu các quy hoạch này đi vào vận hành, kinh tế biển xanh sẽ không chỉ là khẩu hiệu mà là trụ cột trong cấu trúc phát triển, bổ trợ cho thương mại mậu dịch qua hệ thống cửa khẩu và cảng biển.
Hội nhập kinh tế ASEAN: Cửa ngõ Khánh Bình và vai trò mới của An Giang
Hội nhập kinh tế ASEAN với An Giang không bắt đầu từ những diễn đàn quốc tế, mà từ những bước đi rất cụ thể: nâng cấp cửa khẩu quốc tế Khánh Bình, định hình các cực tăng trưởng biên giới – đô thị – biển, và tham gia sâu vào chuỗi giá trị khu vực. Tỉnh tận dụng tối đa hệ thống cửa khẩu với Campuchia để kết nối hành lang kinh tế Tiểu vùng Mekong mở rộng, đồng thời phát huy vai trò “cửa ngõ quốc tế” của Phú Quốc trong mở rộng hợp tác với ASEAN về logistics biển, kinh tế số, nuôi biển công nghiệp và dịch vụ hàng hải. Tầm nhìn đến năm 2045, An Giang kỳ vọng xác lập vị thế mới: từ một tỉnh nông nghiệp đầu nguồn thành thực thể kinh tế tổng hợp “biên giới-đồng bằng-biển-đảo” hàng đầu trong khu vực ASEAN. Để tham vọng này không dừng ở khẩu hiệu, tỉnh buộc phải tiếp tục phát triển biên giới An Giang như một cực kinh tế, xây dựng nền hành chính phục vụ, cải cách thủ tục, khơi thông nguồn lực và đồng hành cùng doanh nghiệp để chuỗi giá trị được vận hành trọn vẹn. Cửa khẩu quốc tế Khánh Bình, vì thế, không chỉ là hạ tầng biên giới, mà là biểu tượng cho một hướng hội nhập mới.
