Siết quản lý để người mua có thêm lớp bảo vệ
Quản lý mỹ phẩm là hệ thống quy định và thủ tục giám sát sản phẩm trước, trong và sau khi lưu thông nhằm bảo đảm chất lượng, an toàn và trách nhiệm của các bên kinh doanh. Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo sửa đổi Thông tư 06/2011/TT-BYT, với mục tiêu xử lý những bất cập trong thực tiễn và làm rõ cách quản lý thị trường mỹ phẩm. Ngày 22/10, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp với Tổ soạn thảo để rà soát tiến độ hoàn thiện dự thảo. Đây là hướng đi cần thiết: khi sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với cơ thể, việc công bố và lưu hành không thể chỉ là thủ tục giấy tờ; trách nhiệm về chất lượng phải theo sát sản phẩm đến tay người mua. Dự thảo đặt trọng tâm vào kiểm soát chất lượng, an toàn mỹ phẩm và bảo vệ sức khỏe, quyền lợi người tiêu dùng.
Trọng tâm sửa đổi: hồ sơ, trách nhiệm và ngoại lệ kỹ thuật
Dự thảo gồm bốn điều, tập trung sửa quy định về Giấy chứng nhận lưu hành (CFS), Giấy ủy quyền trong hồ sơ công bố sản phẩm và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đưa mỹ phẩm ra thị trường. Phạm vi này cho thấy cơ quan soạn thảo muốn làm rõ cả điều kiện hồ sơ lẫn trách nhiệm sau khi sản phẩm được đưa ra kinh doanh, thay vì chỉ thêm một lớp thủ tục. Dự thảo cũng quy định không cấp số tiếp nhận Phiếu công bố cho hồ sơ của tổ chức, cá nhân vi phạm thuộc các trường hợp được nêu trong văn bản. Đồng thời, nội dung về nguyên liệu có chất bảo quản, chất chống oxy hóa, chất ổn định hoặc hàm lượng vết của một số chất thuộc Phụ lục II do nguyên nhân kỹ thuật không thể tránh khỏi được đưa vào xem xét để tránh thu hồi sản phẩm trong trường hợp phù hợp. Điều kiện áp dụng cụ thể vẫn cần được quy định rõ để ngoại lệ không làm suy yếu mục tiêu an toàn.
Phân cấp theo lộ trình, nhưng phải tránh xáo trộn
Một thay đổi đáng chú ý là phân cấp dần một số thủ tục cho cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh. Theo lộ trình dự kiến, từ ngày 1/1/2028, cơ quan cấp tỉnh sẽ cấp và có thể thu hồi số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm nhập khẩu do mình cấp. Từ ngày 1/1/2029, thẩm quyền đánh giá hồ sơ đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn Thực hành tốt sản xuất mỹ phẩm ASEAN (CGMP-ASEAN) cũng được chuyển cho cấp tỉnh đối với hồ sơ nộp từ thời điểm đó. Phân cấp có thể giúp thủ tục gần doanh nghiệp hơn, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào năng lực chuyên môn, quy trình thống nhất và cách xử lý hồ sơ chuyển tiếp. Dự thảo vì vậy cần đồng bộ biểu mẫu, quy trình và hướng dẫn giữa các địa phương; nếu không, cùng một yêu cầu có thể được thực hiện khác nhau, làm tăng bất định cho doanh nghiệp thay vì giảm gánh nặng.
Cải cách chỉ có ý nghĩa khi đi cùng thực thi minh bạch
Việc sửa Thông tư 06/2011 còn nhằm bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật, cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Dự thảo cũng cập nhật nội dung phân cấp và bãi bỏ dẫn chiếu đến Nghị định 69/2018/NĐ-CP. Cục Quản lý Dược được giao tiếp thu ý kiến, phối hợp với Vụ Pháp chế rà soát nội dung phân quyền, thủ tục, danh mục, phụ lục và điều khoản chuyển tiếp. Đây là khâu quyết định: quy định tốt trên giấy chưa đủ nếu tiêu chí đánh giá, hướng dẫn xử lý hồ sơ và cơ chế giám sát không rõ ràng. Với người mua, lợi ích thiết thực phải là sản phẩm an toàn hơn và thông tin đáng tin cậy hơn; với doanh nghiệp, thủ tục cần dễ dự đoán và áp dụng nhất quán. Dự thảo chỉ đạt mục tiêu khi hai yêu cầu ấy được giữ cân bằng.
