Đại hội nhiếp ảnh Việt Nam lần thứ X: hơn một cuộc kiện toàn nhân sự
Đại hội nhiếp ảnh Việt Nam lần thứ X của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh là sự kiện chính trị – nghề nghiệp quan trọng, không chỉ tổng kết một nhiệm kỳ hoạt động mà còn định hình chiến lược phát triển, giữ bản sắc và mở rộng hội nhập của nhiếp ảnh Việt Nam trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang thay đổi căn bản cách sáng tác và phổ biến hình ảnh. Sáng 18/9, tại Nhà khách La Thành (Hà Nội), Đại hội đại biểu Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh lần thứ X diễn ra phiên trọng thể và bế mạc, quy tụ lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương và 429 nghệ sĩ nhiếp ảnh đến từ 34 đơn vị, địa phương, đại diện cho trên 1.100 hội viên cả nước. Sự tham dự và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc và ngành văn hóa cho thấy nhiếp ảnh đang được nhìn nhận như một mặt trận văn hóa – nghệ thuật có vai trò chiến lược trong quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.
Tái đắc cử Chủ tịch: Trần Thị Thu Đông và thông điệp bản sắc trong thời đại số
Việc nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Thị Thu Đông tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2026–2031 không chỉ là kết quả tín nhiệm cá nhân mà còn là lựa chọn tiếp tục một đường lối đã được thử thách. Trong phát biểu khai mạc, bà khẳng định trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, người cầm máy phải “vững vàng giữ lấy sự chân thực, giá trị cốt lõi làm nên sức sống của nhiếp ảnh; đồng thời không ngừng đổi mới, sáng tạo để nhiếp ảnh Việt Nam đồng hành cùng đất nước và vươn ra thế giới”. Đây là thông điệp mang tính định hướng: công nghệ phải phục vụ bản sắc, chứ không thay thế bản sắc. Ban Chấp hành khóa X được bầu theo hướng kế thừa, trẻ hóa, với 10 thành viên và cơ cấu hợp lý, cho thấy Hội muốn kết hợp kinh nghiệm của thế hệ đi trước với năng lượng sáng tạo của lực lượng trẻ.
Thành tựu nhiệm kỳ IX: từ quyền lợi pháp lý đến chuyển đổi số
Nhìn lại nhiệm kỳ IX (2020–2026), hoạt động của Hội diễn ra trong bối cảnh vừa có thuận lợi, vừa có không ít khó khăn và thách thức. Tuy nhiên, Ban Chấp hành đã tinh gọn tổ chức, trẻ hóa lực lượng, làm chủ công nghệ và giữ vững vai trò kết nối nghệ sĩ cả nước, đồng thời mở rộng hội nhập quốc tế. Điểm nhấn có tính bước ngoặt là nỗ lực bảo vệ và thúc đẩy quyền lợi chính đáng của giới nhiếp ảnh, góp phần quan trọng để Chính phủ ban hành Nghị định 61/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 22/7/2024, chính thức bổ sung "nhà nhiếp ảnh" vào diện xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ Nhân dân", "Nghệ sĩ Ưu tú". Thành tựu này đặt nhiếp ảnh ngang hàng với các loại hình nghệ thuật khác về địa vị pháp lý và là cơ sở để nghệ sĩ nâng cao trách nhiệm xã hội, nuôi dưỡng những dự án dài hơi gắn với di sản, cộng đồng và bản sắc địa phương, thay vì chỉ chạy theo thị hiếu tức thời.
Tinh thần “Đoàn kết – Bản sắc – Sáng tạo – Hội nhập” và tầm nhìn nhiếp ảnh Việt Nam 2026
Đại hội lần thứ X lựa chọn khẩu hiệu “Đoàn kết – Bản sắc – Sáng tạo – Hội nhập” không phải để trang trí báo cáo, mà để định vị lại vai trò của nhiếp ảnh Việt Nam 2026 trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh quốc gia. Đại hội xác định tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sáng tác và thẩm định, tăng cường lý luận – phê bình, mở rộng hợp tác quốc tế và xã hội hóa hoạt động nhiếp ảnh. Các cuộc thi và liên hoan ảnh khu vực, toàn quốc được coi là kênh truyền thông trực quan, hiệu quả nhất để giới thiệu tiềm năng du lịch, văn hóa bản địa của từng địa phương đến với du khách trong và ngoài nước. Yêu cầu làm chủ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo nhưng vẫn “giữ vững bản chất chân thật của nhiếp ảnh” cho thấy Hội đang đặt ra chuẩn mực nghề nghiệp mới, buộc nghệ sĩ phải vừa hiện đại, vừa trung thành với sự thật đời sống.
Kết luận: Giữ linh hồn Việt trong từng khuôn hình, hướng tới công chúng thế giới
Đại hội Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh lần thứ X cho thấy một quyết tâm rõ ràng: nhiếp ảnh Việt Nam phải bước ra thế giới bằng chính bản sắc của mình, chứ không bằng những bản sao của trào lưu quốc tế. Cam kết của Ban Chấp hành khóa X là tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao tính chuyên nghiệp, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của hội viên, quan tâm phát triển đội ngũ trẻ, tạo điều kiện để nghệ sĩ sáng tạo những tác phẩm có giá trị, chủ động hội nhập quốc tế, đưa nhiếp ảnh Việt Nam đến gần hơn với công chúng thế giới. Đoàn kết trong tổ chức, vững vàng về định hướng chính trị, tỉnh táo trước sức ép công nghệ và kiên định với sự chân thực của đời sống – đó là con đường để từng khuôn hình Việt Nam không chỉ đẹp, mà còn nói được câu chuyện đáng tin về một đất nước đang đổi mới và hội nhập.
