Cảng biển quý II 2026: Lợi nhuận kỷ lục không còn là ngoại lệ
Ngành cảng biển quý II 2026 là bức tranh thể hiện rõ sự phục hồi của giao thương quốc tế, khi nhiều doanh nghiệp cảng ghi nhận doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng mạnh nhờ sản lượng hàng hóa, đặc biệt là container, cải thiện đáng kể cùng hoạt động khai thác cảng và nguồn thu tài chính khởi sắc. Đây không chỉ là một chu kỳ tốt thông thường, mà là bước ngoặt cho thấy các cảng đang trở lại vị thế trung tâm trong chuỗi cung ứng toàn cầu sau giai đoạn chững lại vì biến động thương mại. Điểm nổi bật là lợi nhuận doanh nghiệp cảng không tăng đồng loạt theo kiểu “ăn may” mà phản ánh khả năng tận dụng làn sóng hàng hóa mới và tái cơ cấu tài chính. CTCP Tập đoàn Gemadept tiếp tục duy trì vai trò dẫn dắt khi báo kết quả kinh doanh quý II bứt phá, củng cố vị thế cảng biển đầu ngành trong khu vực. Sự bùng nổ lợi nhuận này đặt ra câu hỏi: đâu là động lực thực sự phía sau, và liệu đà tăng trưởng có bền vững.
Gemadept, VIMC, Cảng Hải Phòng: Những đầu tàu lợi nhuận mới
Nhìn vào nhóm doanh nghiệp dẫn dắt, có thể thấy một lớp “đầu tàu” đang kéo cả thị trường đi lên. Gemadept ghi nhận doanh thu thuần gần 1.762 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế bật lên 1.285 tỷ đồng, cao gấp 2,2 lần mức của quý II năm trước. Lũy kế 6 tháng, doanh nghiệp này đạt 3.214 tỷ đồng doanh thu thuần và 2.267 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tương ứng hoàn thành 49% kế hoạch doanh thu và 81% chỉ tiêu lợi nhuận theo phương án đăng ký. Đây là minh chứng rõ rằng ban lãnh đạo không đặt mục tiêu tham vọng rồi “cầu may”, mà có cơ sở thực tế. Tổng công ty Hàng hải Việt Nam cũng có quý kinh doanh rực rỡ với doanh thu thuần 6.437 tỷ đồng, tăng 39%, lợi nhuận sau thuế 1.155 tỷ đồng, tăng 78% YoY. Đáng chú ý, Cảng Hải Phòng – công ty con do tổng công ty nắm 92,5% vốn – lập kỷ lục doanh thu gần 950 tỷ đồng và lãi sau thuế 486 tỷ đồng trong quý II, mức lợi nhuận theo quý cao nhất kể từ khi niêm yết. Câu chuyện ở đây là sự cộng hưởng: hiệu quả vận hành tại cảng đầu mối miền Bắc đang khuếch đại kết quả toàn hệ thống.
Lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu: Lực đẩy thực sự của tăng trưởng
Điều nguy hiểm trong phân tích ngành là chỉ nhìn vào báo cáo tài chính mà bỏ qua nền tảng vận hành. Ở quý II 2026, nền tảng đó rất rõ: lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu đã khởi sắc trở lại. Trong 6 tháng đầu năm, tổng khối lượng hàng hóa thông qua cảng biển trên cả nước đạt 687,4 triệu tấn, tăng 18% so với cùng kỳ; riêng hàng container đạt 18 triệu TEU, tăng 12% YoY. Đà tăng sản lượng được đánh giá là một trong những yếu tố quan trọng tạo nền tảng cho kết quả kinh doanh tích cực của nhiều doanh nghiệp cảng biển. Không phải ngẫu nhiên mà các cảng địa phương cũng báo lãi tăng. Cảng Đà Nẵng ghi nhận tổng sản lượng hàng hóa quý II tăng 5,43%, sản lượng container tăng 4,45%, kéo doanh thu dịch vụ tăng hơn 18% YoY. Cảng Quy Nhơn đạt hơn 2,9 triệu tấn hàng hóa trong quý, tăng 14,6%, với sản lượng container tăng 23% YoY. Những con số này cho thấy sự lan tỏa của đà phục hồi chứ không chỉ tập trung ở vài “ông lớn”. "Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng khối lượng hàng hóa thông qua cảng biển đạt 687,4 triệu tấn, tăng 18% so với cùng kỳ năm 2025".
Nguồn thu tài chính: Con dao hai lưỡi của lợi nhuận doanh nghiệp cảng
Nếu chỉ nhìn vào tăng trưởng lợi nhuận, câu chuyện ngành cảng biển quý II 2026 sẽ rất đẹp; nhưng cấu trúc lợi nhuận cho thấy một lớp phức tạp khác. Với Gemadept, động lực tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu đến từ doanh thu tài chính 747 tỷ đồng, gấp 8,2 lần cùng kỳ. Khoản này chủ yếu là lãi chuyển nhượng các khoản đầu tư dài hạn tại Công ty TNHH CJ Logistics Holdings Việt Nam, CTCP Liên hợp Thực phẩm và CTCP Quản lý Quỹ Trí Tuệ Việt Nam. Nói cách khác, một phần lớn bước nhảy lợi nhuận đến từ quyết định tài chính khôn ngoan, không chỉ từ khai thác cầu bến. Điều tương tự cũng xuất hiện ở nhiều doanh nghiệp khác khi doanh thu tài chính, lợi nhuận từ công ty liên doanh liên kết tăng mạnh. Cảng Hải Phòng cho biết khoản lãi từ các công ty liên doanh, liên kết đạt 92 tỷ đồng, cao gấp 20 lần cùng kỳ. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng nhà đầu tư không nên đánh đồng nó với năng lực vận hành dài hạn. Khi thị trường vốn thay đổi, nguồn thu tài chính có thể đảo chiều. Vì vậy, các cảng muốn giữ sức bật phải dùng giai đoạn lãi tốt này để tái đầu tư vào hạ tầng và công nghệ, thay vì chỉ dựa vào những thương vụ chuyển nhượng vốn.
Triển vọng nửa cuối năm và vị thế cạnh tranh của cảng biển Đông Nam Á
Điểm quan trọng nhất lúc này là triển vọng, vì lợi nhuận quý II dù kỷ lục cũng chỉ là một lát cắt. Theo báo cáo triển vọng ngành, sản lượng container thông qua hệ thống cảng biển được dự báo tiếp tục duy trì mức tăng mạnh mẽ trong nửa cuối năm, hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng dịch chuyển dòng hàng về châu Á và hoạt động nhập hàng sớm để phòng rủi ro thuế quan mới của Mỹ. Ước tính cả năm, sản lượng container qua cảng có thể đạt khoảng 36,7 triệu TEU, tăng 15% so với năm trước. "Ước tính cả năm 2026, sản lượng container qua cảng có thể đạt 36,7 triệu TEU, tăng 15% so với năm trước". Từ góc nhìn cạnh tranh khu vực, điều này có ý nghĩa lớn. Cảng nào bám được làn sóng dịch chuyển thương mại sẽ củng cố vị thế trong mạng lưới cảng biển Đông Nam Á. Ngược lại, nếu xem giai đoạn hiện tại chỉ là cơ hội “hốt lợi nhuận” ngắn hạn mà chậm nâng cấp năng lực, các doanh nghiệp có thể bị tụt lại khi chu kỳ thương mại toàn cầu đổi hướng. Bức tranh tài chính quý II cho thấy tiềm năng rất rõ, nhưng tính bền vững sẽ phụ thuộc vào tốc độ đầu tư và khả năng gắn kết sâu hơn với chuỗi cung ứng xuất nhập khẩu khu vực.
