Ba cửa ngõ hàng không cải thiện kết nối, vì sao đây là bước ngoặt?
Kết nối hàng không là mức độ mà một sân bay liên kết được với mạng lưới đường bay, tần suất khai thác và các điểm đến có ý nghĩa kinh tế, qua đó quyết định khả năng tiếp cận của hành khách tới các trung tâm du lịch, thương mại và đầu tư trong và ngoài khu vực. Ba sân bay Nội Bài, Đà Nẵng và Tân Sơn Nhất vừa được Hội đồng Sân bay Quốc tế khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Trung Đông ghi nhận trong nhóm cải thiện kết nối nổi bật theo từng phân khúc quy mô khai thác, đánh dấu bước chuyển quan trọng của hệ thống cửa ngõ hàng không Việt Nam trên bản đồ kết nối hàng không châu Á. Đây không chỉ là một bảng xếp hạng đẹp mắt, mà là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang dịch chuyển từ vai trò điểm đến phụ sang một mắt xích ngày càng có sức nặng trong luồng đi lại nội vùng và liên lục địa.
Nội Bài và Tân Sơn Nhất: nâng chuẩn kết nối ở hai đầu đất nước
Khi hai sân bay lớn nhất cả nước được vinh danh về cải thiện kết nối, điều đó cho thấy chiến lược nâng cấp không chỉ dừng ở mở rộng công suất. Sân bay Nội Bài kết nối khu vực kinh tế phía Bắc và thủ đô Hà Nội với nhiều điểm đến quốc tế, nằm trong nhóm sân bay phục vụ 25–40 triệu khách mỗi năm có mức cải thiện nổi bật. Sân bay Tân Sơn Nhất giữ vai trò tương tự ở phía Nam, là cửa ngõ không thể thay thế của TP.HCM trong luồng du lịch quốc tế Việt Nam và thương mại khu vực.
Việc cả hai cùng tăng điểm kết nối cho thấy mạng đường bay đang được phân bổ lại theo hướng đa cực, thay vì tập trung vào một hub duy nhất. Theo Chỉ số Kết nối hàng không, kết nối hàng không châu Á – Thái Bình Dương tăng 10% trong năm 2025, còn toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Trung Đông tăng 11%, phản ánh giai đoạn chuyển từ phục hồi sang tăng trưởng ổn định. Câu chuyện ở đây là nếu Việt Nam không chủ động cải thiện, luồng khách sẽ chảy qua các hub khác. Việc sớm bắt nhịp giúp hành khách Việt có thêm lựa chọn bay thẳng, giảm phụ thuộc trung chuyển, đồng thời khiến thị trường trong nước hấp dẫn hơn trong mắt hãng bay quốc tế.
Sân bay Đà Nẵng quốc tế: kết nối và vận hành xanh cho miền Trung
Trong bức tranh kết nối, sân bay Đà Nẵng quốc tế đóng vai trò khác hẳn: vừa là cửa ngõ miền Trung, vừa là phòng thí nghiệm cho mô hình cảng hàng không xanh. Đà Nẵng nằm trong nhóm dẫn đầu ở phân khúc sân bay quy mô 5–15 triệu hành khách về mức cải thiện kết nối, phục vụ mạnh mẽ nhu cầu du lịch quốc tế Việt Nam tại dải đô thị – biển trung tâm. Song song đó, cảng đã được TÜVNORD CERT GmbH cấp chứng nhận hệ thống quản lý năng lượng ISO 50001:2018, bao trùm toàn bộ công tác quản lý, vận hành và bảo trì các hệ thống kỹ thuật tiêu thụ điện tại nhà ga quốc nội T1 và nhà điều hành.
Điều đáng nói là chứng nhận này không phải cuộc chạy đua hình thức mà là kết quả của quá trình nhiều năm chuyển từ tư duy "tiết kiệm điện" sang "quản trị năng lượng" với hệ thống chỉ số, đánh giá nội bộ và cải tiến liên tục. Theo hồ sơ, sản lượng điện năm 2024 hơn 7 triệu kWh với chi phí khoảng 19,17 tỷ đồng, giảm so với năm 2023 nhờ tối ưu hệ thống và thiết bị tiết kiệm năng lượng. Khi chuyến bay và hành khách tăng, yêu cầu không còn là đủ điện mà là sử dụng hiệu quả, giảm phát thải và hướng tới hình ảnh cảng hàng không xanh – yếu tố ngày càng quan trọng với khách quốc tế theo xu hướng du lịch bền vững.
Bối cảnh khu vực: nhu cầu đi lại bùng nổ và áp lực lên hạ tầng
Không thể tách câu chuyện ba sân bay Việt Nam khỏi bức tranh kết nối hàng không châu Á rộng lớn hơn. Kết nối hàng không tại châu Á – Thái Bình Dương tăng 10% trong năm 2025, thấp hơn mức 14% năm 2024 nhưng cho thấy thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng ổn định sau giai đoạn phục hồi mạnh hậu COVID-19. Lưu lượng hành khách nội vùng chiếm tới 91% tổng lượng khách khởi hành, tăng 5% so với năm trước và vượt cả năm 2019. Đây là nền tảng lý giải vì sao việc cải thiện kết nối ở Nội Bài, Đà Nẵng và sân bay Tân Sơn Nhất được xem là tín hiệu tích cực: nếu mạng lưới đường bay không mở rộng kịp, Việt Nam sẽ tự giới hạn mình trong một thị trường nội vùng đang bùng nổ.
Đồng thời, nhu cầu đi lại quốc tế gia tăng đặt ra các yêu cầu khó hơn: không chỉ thêm đường bay, mà phải khai thác hiệu quả năng lực hiện hữu, nâng độ tin cậy, cải thiện trải nghiệm hành khách và đầu tư vào hạ tầng, công nghệ. Việc Đà Nẵng đầu tư vào quản trị năng lượng và mô hình cảng xanh, hay chủ trương mở rộng nhà ga T1 vừa được UBND thành phố chấp thuận, cho thấy cách nhìn mới: hạ tầng phải theo kịp chất lượng dịch vụ và kỳ vọng bền vững. Nếu ba sân bay này tiếp tục tăng điểm kết nối, hành khách sẽ hưởng lợi trực tiếp từ hành trình ngắn hơn, ít trung chuyển, không gian ga thoải mái hơn và mức độ an toàn – ổn định cao hơn trên từng chuyến bay.
Từ ba cửa ngõ đến tương lai mạng lưới: cơ hội và thách thức
Điểm đáng chú ý nhất trong việc cả Nội Bài, Đà Nẵng và sân bay Tân Sơn Nhất cùng được xếp hạng cải thiện nổi bật là sự dịch chuyển sang mạng lưới đa cực: mỗi cửa ngõ vừa gánh vai trò của vùng, vừa tham gia sâu vào kết nối quốc tế. Điều này có ý nghĩa lớn với du lịch quốc tế Việt Nam: thay vì phải dồn khách về một điểm để bay ra thế giới, du khách có thể xuất phát từ Bắc, Trung, Nam với cấu trúc đường bay ngày càng phong phú. Trong bối cảnh nhiều nước trong khu vực cũng tăng tốc, đây là cơ hội vàng nhưng đi kèm áp lực giữ nhịp nâng cấp hạ tầng, chất lượng phục vụ và năng lực điều hành.
Sân bay Long Thành dự kiến khai thác vào cuối năm 2026, bổ sung thêm một mắt xích chiến lược vào mạng lưới cửa ngõ của Việt Nam. Nhưng Long Thành sẽ không tự động giải quyết được vấn đề nếu ba sân bay hiện tại không tiếp tục cải thiện. Kết nối là một cuộc chơi dài hơi, nơi các điểm đến cạnh tranh bằng trải nghiệm, độ tin cậy và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng tinh vi của khách hàng. Nếu Nội Bài duy trì lợi thế cửa ngõ phía Bắc, Đà Nẵng giữ vững vai trò trung tâm xanh – thông minh của miền Trung, và Tân Sơn Nhất được hỗ trợ bởi Long Thành ở phía Nam, Việt Nam có thể bước từ vị thế "đi cùng" khu vực sang chủ động tạo xu hướng trong luồng đi lại và du lịch quốc tế.
