Canva Creative Challenge: từ sân chơi thiết kế đến bệ phóng kỹ năng số
Cuộc thi Canva Creative Challenge là một cuộc thi sáng tạo học sinh quy mô toàn quốc dành cho học sinh từ lớp 3 đến lớp 12, nơi các em vừa tranh tài thiết kế số, vừa rèn luyện năng lực số, khả năng sáng tạo và kỹ năng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo trong những bài toán gắn với học tập và đời sống hàng ngày. Ở góc nhìn giáo dục, điểm quan trọng không phải là ai thắng cuộc, mà là việc học sinh được tiếp cận sớm với “ngôn ngữ” của thời đại số: tư duy thẩm mỹ, kể chuyện bằng hình ảnh, và biết dùng AI như một trợ lý chứ không phải phép màu. Lễ phát động diễn ra ngày 19/9 tại Trường THPT Lê Quý Đôn (TPHCM) với chủ đề "Đánh thức năng lực số - Hành trình làm chủ tương lai", mở đầu cho hành trình tìm kiếm, phát triển và tôn vinh tài năng sáng tạo trẻ trên toàn quốc. Việc một cuộc thi thiết kế được đặt trong khung năng lực số thay vì “thi vẽ cho vui” cho thấy giáo dục đang dịch chuyển: coi kỹ năng số cho trẻ là phần cốt lõi của năng lực công dân mới.
Cấu trúc 4 vòng thi: bài tập thực tế cho năng lực số và sáng tạo
Điểm đáng chú ý của Canva Creative Challenge là cấu trúc thi được thiết kế như một chuỗi bài tập thực tế, chứ không phải vài sản phẩm đẹp là xong. Cuộc thi chia thành 3 bảng: A (tiểu học), B (THCS), C (THPT) cho học sinh lớp 3 đến lớp 12; mỗi đội gồm 2 học sinh và 1 giáo viên hướng dẫn, đảm bảo yếu tố đồng đội và dẫn dắt sư phạm. Bốn vòng thi tạo thành một “đường cong học tập”: Vòng Trường "Khởi động cùng Canva" từ 19/9 đến 30/10/2026 là giai đoạn làm quen, nơi mỗi trường chọn tối đa 5 đội xuất sắc. Vòng Sơ loại trực tuyến "Thiết kế vì ngày mai" ngày 8/11/2026 yêu cầu thiết kế poster và thuyết minh ý tưởng, buộc học sinh phải kết hợp thẩm mỹ với tư duy nội dung. Vòng Khu vực "Sáng tạo không giới hạn" (29/11–6/12/2026 tại TPHCM, Hà Nội, Nghệ An) là thử thách trình chiếu trong 90 phút – rất gần với môi trường làm việc số. Chung kết toàn quốc "Đỉnh cao sáng tạo" ngày 17/1/2027 đưa 54 đội thiết kế website truyền thông đa phương tiện tích hợp Canva AI, chạm tới mức cao hơn của thiết kế số. Cấu trúc này không chỉ tăng dần độ khó, mà còn phản ánh hành trình phát triển năng lực sáng tạo: từ sản phẩm đơn lẻ đến hệ thống nội dung đa nền tảng, từ thao tác kỹ thuật đến tư duy truyền thông.
AI và thiết kế số: dạy học sinh dùng công nghệ thay vì phụ thuộc vào nó
Trong bối cảnh AI đang tràn vào lớp học, Canva Creative Challenge chọn cách đối diện trực diện: yêu cầu học sinh ứng dụng Canva và các công cụ AI một cách sáng tạo, an toàn, có trách nhiệm trong học tập và giải quyết vấn đề thực tế. Điều này quan trọng hơn bất kỳ giải thưởng nào, vì nó dạy học sinh rằng AI là công cụ để tư duy và thiết kế, chứ không phải chiếc máy làm hộ mọi thứ. Ngay tại lễ phát động, Ban Tổ chức đã tổ chức tập huấn công cụ sáng tạo Canva, giúp học sinh làm quen giao diện, kho tài nguyên đồ họa và các tính năng AI hiện đại, rồi thực hành ngay trong quá trình sáng tạo. Đây là cách kết nối học sinh với công nghệ sáng tạo hiện đại: không dừng ở lý thuyết về “cách mạng 4.0”, mà đặt bàn phím, thư viện ảnh, công cụ AI vào tay các em và để các em thử, sai, sửa. Câu nói của PGS.TS Lê Thái Hưng là một tuyên bố mang tính định hướng: “Phát triển năng lực số và năng lực làm chủ trí tuệ nhân tạo cho thế hệ trẻ không chỉ là yêu cầu của đổi mới giáo dục, mà còn là nền tảng để hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong kỷ nguyên số”. Cuộc thi, vì thế, là một bài tập nghiêm túc về năng lực số cho trẻ, không phải trò chơi công nghệ.
Từ sân khấu cuộc thi đến lớp học: kỹ năng mềm và năng lực sáng tạo được kích hoạt
Nếu chỉ nhìn Canva Creative Challenge như một cuộc thi thiết kế, chúng ta sẽ bỏ lỡ phần giá trị giáo dục lớn nhất: đó là môi trường để học sinh luyện kỹ năng mềm và phát triển năng lực sáng tạo trong bối cảnh số. Làm việc theo đội 2 học sinh – 1 giáo viên buộc các em phải chia việc, trao đổi, thuyết phục nhau, qua đó rèn kỹ năng làm việc nhóm. Quá trình xây dựng ý tưởng, chọn thông điệp, bảo vệ thiết kế là bài thực hành tư duy phản biện và thuyết trình. Ban tổ chức nhấn mạnh mục tiêu phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu trong thiết kế, truyền thông, sáng tạo nội dung số – những năng lực đang thiếu trong nhiều trường phổ thông. Nhưng ngay cả với những em không định theo đuổi nghề sáng tạo, việc biết cách truyền tải thông điệp bằng sản phẩm trực quan, dùng AI để tối ưu công việc, hiểu ngôn ngữ thiết kế cơ bản sẽ là lợi thế trong bất cứ ngành nghề nào. Thực tế, sự quan tâm lớn của học sinh ngay tại lễ phát động cho thấy thế hệ trẻ không ngại công nghệ; điều họ cần là sân chơi rõ luật, có người dẫn dắt, và được công nhận nỗ lực. Canva Creative Challenge đáp ứng đúng khoảng trống đó, nối cuộc thi sáng tạo học sinh với lớp học thường ngày.
Kết luận: cuộc thi thiết kế, hay lớp học năng lực số mở rộng?
Nhìn tổng thể, Canva Creative Challenge không chỉ là một cuộc thi sáng tạo học sinh, mà giống một lớp học năng lực số mở rộng, nơi học sinh lớp 3–12 trên toàn quốc được học, thử và sai với thiết kế số, AI và truyền thông đa phương tiện. Việc chia bảng theo cấp học, tổ chức 4 vòng thi gắn với sản phẩm cụ thể, và tích hợp tập huấn công cụ ngay từ đầu cho thấy tư duy tổ chức nghiêng hẳn về giáo dục hơn là trình diễn. Điểm đáng khen là cuộc thi không thần thánh hóa AI, mà đặt nó trong khuôn khổ “sử dụng sáng tạo, an toàn, có trách nhiệm” – điều nhiều chương trình công nghệ đang bỏ qua. Từ góc độ nhà trường, đây là cơ hội để đưa kỹ năng số cho trẻ vào hoạt động ngoại khóa một cách bài bản, gắn với chuẩn năng lực mới. Từ góc độ phụ huynh, đây là lời mời đồng hành: hỗ trợ con dùng công nghệ để tư duy, sáng tạo, thay vì chỉ giải trí. Trong kỷ nguyên số, câu hỏi không còn là “có nên cho học sinh dùng công nghệ hay không”, mà là “dùng như thế nào để tạo ra giá trị”. Canva Creative Challenge đưa ra một câu trả lời cụ thể: dùng thiết kế số và AI để học sinh tập tư duy, làm việc nhóm, kể chuyện với cộng đồng – mọi thứ bắt đầu từ một poster, một bài trình chiếu, một website nhóm nhỏ, nhưng hoàn toàn có thể trở thành thói quen sáng tạo dài lâu.
