Việt Nam vẫn dừng ở cấp độ vài trăm kilowatt
Sạc siêu nhanh là hình thức bổ sung năng lượng cho xe điện bằng trụ công suất trên 500 kW, trong đó các hệ thống đạt ngưỡng megawatt có thể rút ngắn thời gian sạc xuống còn vài phút nếu xe tương thích. Đây vẫn là công nghệ hiếm tại Việt Nam, dù thị trường xe điện đang phát triển và hạ tầng sạc ngày càng được chú ý. Mạng lưới V-Green chủ yếu có trụ từ 11 đến 150 kW; một số điểm đạt 250 hoặc 350 kW. Charge+ vận hành trạm 350 kW tại hai địa điểm của Porsche, còn EV One và EverCharge có các trụ từ 120 đến 360 kW. Những con số này cho thấy sạc nhanh DC đã có chỗ đứng, nhưng sạc siêu nhanh Việt Nam chưa bước vào cuộc đua megawatt.
Megawatt không chỉ là chuyện nâng công suất trụ
Khoảng cách giữa trụ vài trăm kilowatt và trạm sạc megawatt không thể được lấp bằng cách thay một thiết bị mạnh hơn. Hệ thống điện, thiết bị chuyển đổi năng lượng và khả năng tiếp nhận điện của từng mẫu xe đều phải đáp ứng yêu cầu cao hơn. Nếu xe chỉ hỗ trợ công suất sạc DC thấp, người lái cũng không thể tận dụng hết khả năng của trụ megawatt. Vì vậy, đầu tư công suất lớn khi số xe tương thích còn ít có nguy cơ chưa phát huy hiệu quả lâu dài; nhu cầu thực tế phải đủ lớn để biện minh cho việc mở rộng. Với xe cá nhân chủ yếu chạy trong đô thị, sạc qua đêm tại nhà hoặc nạp điện lúc đỗ xe thường đáp ứng phần lớn nhu cầu. Hiện nay, một số xe tương thích đã có thể sạc từ 10% lên 80% trong khoảng 30 phút hoặc ít hơn bằng trụ DC 200–350 kW.
Các hãng Trung Quốc đã đẩy công suất lên hàng nghìn kilowatt
Trong khi hạ tầng xe điện tại Việt Nam chủ yếu tập trung vào sạc DC, các hãng Trung Quốc đã giới thiệu công nghệ sạc nhanh ở cấp độ megawatt. Tháng trước, Geely công bố hệ thống Smart Charging kết hợp mô hình AI do hãng phát triển cùng StepFun và trạm sạc thế hệ thứ năm. Nhà sản xuất cho biết công suất tối đa đạt 2.250 kW; thử nghiệm với Lynk & Co 10 và Zeekr 001 cho kết quả sạc từ 10% lên 70% trong 4 phút 30 giây, và lên 97% trong 8 phút 40 giây. Chery cũng giới thiệu Volt-dragon Charger, công suất đỉnh 1.440 kW, với tuyên bố bổ sung quãng đường khoảng 500 km sau 5 phút. Tại Indonesia, BYD Haka Auto, Charge+ và Bipo đã lắp đặt năm trạm Flash Charging, công suất tối đa 1.500 kW; xe BYD tương thích có thể sạc từ 10% lên 90% trong khoảng 9 phút.
Ưu tiên độ phủ trước cuộc đua con số
Các kết quả do nhà sản xuất công bố cho thấy tiềm năng, nhưng không bảo đảm mọi mẫu xe sẽ sạc nhanh như vậy trong mọi điều kiện. Quan trọng hơn, công nghệ megawatt chỉ có ý nghĩa khi xe, pin và hệ thống điện được thiết kế để làm việc cùng nhau; phát triển trụ sạc siêu nhanh vì thế cần đi kèm nâng cấp công nghệ pin và phương tiện. Chery có thể đưa công nghệ của mình đến Việt Nam trong tương lai, nhưng chưa có thời điểm triển khai cụ thể được xác nhận. Charge+ hiện diện trong nước, song việc triển khai Flash Charging tại đây cũng chưa được xác nhận. Trước mắt, mở rộng độ phủ trạm sạc, bảo đảm vận hành ổn định và giúp người dùng tiếp cận thuận tiện vẫn thiết thực hơn chạy theo công suất kỷ lục. Khi số xe tiếp nhận được công suất megawatt tăng và nhu cầu đủ lớn, trạm sạc siêu nhanh mới có nền tảng để phát huy hiệu quả lâu dài.
