Miễn phí dịp Tết trên hai tuyến cao tốc miền Bắc: thông điệp chính trị rõ ràng
Chính sách miễn phí dịp Tết trên khoảng 62 km cao tốc Hữu Nghị Chi Lăng và cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh là quyết định cho phép khai thác tạm, không thu phí một số đoạn tuyến trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2027, nhằm phục vụ nhu cầu đi lại và giảm ùn tắc cho người dân khu vực miền Bắc, đồng thời thử nghiệm khả năng kết nối của hai tuyến đường chiến lược trước khi vận hành toàn diện. Đây không chỉ là một động thái kỹ thuật, mà là thông điệp chính trị: Nhà nước chấp nhận mở sớm hạ tầng trọng điểm để người dân hưởng lợi ngay, thay vì chờ đến khi mọi hạng mục hoàn tất. Đề xuất miễn phí dịp Tết được liên danh nhà đầu tư đưa ra trong chuyến kiểm tra hiện trường của Phó thủ tướng Phạm Gia Túc tại hai dự án cao tốc Hữu Nghị Chi Lăng và Đồng Đăng Trà Lĩnh ngày 27/9. Việc chọn thời điểm Tết Nguyên đán 2027 cho thấy Chính phủ hiểu rõ áp lực giao thông miền Bắc trong cao điểm di chuyển, và sẵn sàng dùng các tuyến cao tốc mới như một van giảm tải cho các quốc lộ vốn đã quá tải.
Tiến độ hai dự án: bứt tốc để kịp 'món quà Tết' cho người dân
Tính đến cuối tháng 9, cả hai dự án đều đang trong trạng thái “chạy nước rút”, nhưng mức độ hoàn thành cho thấy khả năng về đích sớm nếu giữ được nhịp độ hiện tại. Theo thông tin từ doanh nghiệp dự án, giai đoạn một của cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh với quy mô 2 làn xe đã thực hiện được khoảng 9.280 tỷ đồng trên tổng mức 11.631 tỷ đồng, tương đương 79%, trong khi giai đoạn hai đạt 34% giá trị thực hiện. Đây là những con số biết nói: công trường không thiếu người, không thiếu máy, mà cần nhất là giải phóng mặt bằng đồng bộ. Trên tuyến cao tốc Hữu Nghị Chi Lăng, hơn 600 ha, tương đương trên 99% diện tích giải phóng mặt bằng theo thiết kế kỹ thuật, đã được bàn giao. Nhưng Phó thủ tướng Phạm Gia Túc vẫn phải yêu cầu các địa phương và nhà thầu “tranh thủ thời tiết thuận lợi, huy động thêm nhân lực, máy móc, tránh tình trạng các đoạn hoàn thành không liền mạch”. Nếu các đơn vị không xử lý dứt điểm những nút thắt về mặt bằng trong tháng 10 như yêu cầu, kế hoạch kết nối hai tuyến trước Tết sẽ bị đe dọa.
Lợi ích thiết thực: từ người đi xe về Tết đến doanh nghiệp biên mậu
Tác động trực tiếp của việc khai thác tạm, không thu phí là người dân sẽ có thêm lựa chọn di chuyển an toàn, nhanh hơn trên các tuyến cao tốc mới, thay vì chen chúc trên quốc lộ chật hẹp. Các đoạn từ Chi Lăng qua nút giao IC02 và tuyến Tân Thanh – Cốc Nam của cao tốc Hữu Nghị Chi Lăng, cùng đoạn Tân Thanh (Lạng Sơn) – Đông Khê (Cao Bằng) của cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh, nếu mở cửa tạm thời, sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển trong dịp Tết. Ở tầm rộng hơn, khi hoàn thành và đưa vào vận hành, hai tuyến cao tốc này được kỳ vọng thúc đẩy dịch vụ, thương mại, lưu thông hàng hóa và du lịch vùng biên Lạng Sơn – Cao Bằng. Nói cách khác, món quà miễn phí dịp Tết cho người đi lại cũng là phép thử quan trọng cho năng lực phục vụ logistics, du lịch, giao thương của hạ tầng mới. Nếu tổ chức giao thông tốt, đây sẽ là điểm cộng lớn cho hình ảnh giao thông miền Bắc trong mắt doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Đồng bộ kết nối và bài toán an toàn trước khi mở cửa miễn phí
Việc cho phép xe cộ lưu thông trên tuyến đang hoàn thiện luôn tiềm ẩn rủi ro nếu không chuẩn bị kỹ kịch bản an toàn. Các đoạn được đề xuất khai thác tạm phải có phương án tổ chức giao thông rõ ràng, biển báo đầy đủ, cùng quy trình diễn tập xử lý sự cố với Cục Cảnh sát giao thông và Bộ Xây dựng trước khi mở cửa cho người dân. Thực tế, toàn tuyến giai đoạn một cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh đã hoàn thành khoảng 25 triệu m3 đào nền, 14,9/15 triệu m3 đắp nền, 62/64 cầu; chỉ còn hai cầu vượt đường ngang dự kiến xong trong tháng 11. Những con số này cho thấy nền tảng kỹ thuật đã khá chắc. Tuy nhiên, chính Phó thủ tướng đã cảnh báo nguy cơ các đoạn hoàn thành không liền mạch, nếu không sớm khép kín mặt bằng và thi công đồng bộ. Câu hỏi không phải là liệu cao tốc Hữu Nghị Chi Lăng và Đồng Đăng Trà Lĩnh có kịp tiến độ tổng thể 2027–2028 hay không, mà là chúng có đủ an toàn, thông suốt để người dân yên tâm “lên cao tốc về Tết” vào năm 2027.
Kết luận: Tết 2027 sẽ là phép thử niềm tin với hạ tầng miền Bắc
Nếu kế hoạch khai thác tạm, không thu phí trên 62 km hai tuyến cao tốc được hiện thực hóa, Tết Nguyên đán 2027 sẽ là thời điểm người dân miền Bắc trực tiếp kiểm chứng chất lượng của những dự án hạ tầng được coi là “xương sống” mới của vùng biên. Lợi ích kinh tế dài hạn của cao tốc Hữu Nghị Chi Lăng và cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh gần như đã được khẳng định, nhưng niềm tin chỉ thực sự hình thành khi từng gia đình cảm nhận được quãng đường về quê nhanh hơn, an toàn hơn, chi phí thấp hơn trong những ngày cao điểm. Muốn biến chính sách miễn phí dịp Tết thành thành công chứ không chỉ là khẩu hiệu, các địa phương Lạng Sơn, Cao Bằng cùng nhà đầu tư phải coi mỗi mốc thời gian mà Phó thủ tướng yêu cầu là “deadline” không thể thất hứa. Hạ tầng giao thông miền Bắc đang có cơ hội bứt phá, và Tết 2027 sẽ là bài thi đầu tiên cho năng lực thực thi của cả hệ thống.
