Đà Nẵng chọn đường nước và cảng biển làm trục cạnh tranh mới
Chiến lược nâng cấp năng lực cạnh tranh khu vực của Đà Nẵng hiện xoay quanh hai mũi hạ tầng chủ đạo là nạo vét sông Trường Giang và hoàn thiện hạ tầng dùng chung cảng Liên Chiểu, nhằm tái cấu trúc không gian cảng Đà Nẵng, củng cố hạ tầng logistics liên vùng và chuẩn bị nền tảng cho một trung tâm hàng hải hiện đại gắn với chuỗi cung ứng quốc tế. Thay vì tiếp tục dựa vào cảng Tiên Sa đã dần quá tải, thành phố đang dịch chuyển trọng tâm sang một hệ thống cảng mới, kết nối tốt hơn với đường thủy nội địa và hành lang vận tải biển dài hạn. Đây không phải là những dự án đơn lẻ, mà là một “cú xoay” chính sách: lấy hạ tầng giao thông và logistics làm công cụ chủ đạo để bước vào cuộc cạnh tranh với các trung tâm khu vực như Singapore hay Port Klang, nơi hạ tầng cảng biển luôn là vũ khí chiến lược.
Nạo vét 60 km sông Trường Giang: đặt lại cấu trúc đường thủy
Thông điệp lớn nhất từ quyết định nạo vét sông Trường Giang là Đà Nẵng không chấp nhận để đường thủy nội địa tiếp tục bị xem là hạ tầng thứ yếu. Ban QLDA đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng đã phát hành thông báo mời thầu hai gói xây lắp nạo vét từ Km0 đến Km60, với tổng giá trị gần 611,61 tỷ đồng. Mỗi gói, QN-WB-07 cho đoạn Km0-Km30 và QN-WB-08 cho đoạn Km30-Km60, đều có giá gói thầu 305,804 tỷ đồng. Đây là con số đủ lớn để cho thấy thành phố đang nghiêm túc tái thiết một trục giao thông thủy dài, thay vì những can thiệp chắp vá. Gói QN-WB-07 được ấn định thời gian thực hiện 990 ngày, tương đương khoảng 33 tháng, trong khi gói QN-WB-08 là 840 ngày. Cả hai gói đều dự kiến đóng thầu lúc 8 giờ và mở thầu lúc 9 giờ ngày 4/9/2026 trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc kéo dài tiến độ gói đầu tiên từ 840 lên 990 ngày trước khi phát hành hồ sơ mời thầu cho thấy nhà quản lý đã tính đến độ phức tạp của hiện trạng và không chạy theo tiến độ “đẹp”, mà chấp nhận thêm thời gian để đảm bảo chất lượng thi công.
Cảng Liên Chiểu: mảnh ghép quan trọng trong tái định vị cụm cảng Đà Nẵng
Nếu nạo vét sông Trường Giang đặt lại dòng chảy đường thủy, thì dự án hạ tầng dùng chung cảng Liên Chiểu lại đặt lại cấu trúc cảng Đà Nẵng trong dài hạn. Kỳ họp thứ 5 HĐND thành phố khóa XI đã thông qua chủ trương đầu tư phần hạ tầng dùng chung còn lại của dự án cảng Liên Chiểu. Dự án thuộc nhóm A, tổng mức đầu tư hơn 6.209 tỷ đồng từ ngân sách thành phố và ngân sách Trung ương. Đây là “mảnh ghép cuối cùng” để hoàn thiện bức tranh tổng thể khu bến Liên Chiểu, với các hạng mục từ 920 m đê chắn sóng nối tiếp đoạn 1.170 m đã hoàn thành, đến tuyến đường sắt chuyên dùng từ ga Kim Liên, hệ thống đường giao thông dùng chung dài khoảng 5,73 km và hai bến hàng lỏng mới. Quan trọng hơn, dự án này gắn trực tiếp với một quyết định chính trị cấp cao: được triển khai theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 417/TB-VPCP ngày 13/9/2024. Điều đó cho thấy cảng Liên Chiểu không chỉ là câu chuyện riêng của Đà Nẵng, mà là mắt xích trong chiến lược cảng biển quốc gia.
Hạ tầng logistics và sự dịch chuyển vai trò giữa Tiên Sa – Liên Chiểu
Điểm đáng chú ý nhất trong kế hoạch cảng Liên Chiểu là cách nó tái phân vai trong hệ thống cảng Đà Nẵng. Khi hạ tầng dùng chung được đầu tư đồng bộ, khu bến cảng Liên Chiểu sẽ góp phần giảm tải cho cảng Tiên Sa, tạo điều kiện chuyển đổi Tiên Sa thành cảng du lịch theo quy hoạch, đồng thời giảm áp lực giao thông nội đô. Từ góc độ hạ tầng logistics, đây là bước đi mang tính cấu trúc: phân tách luồng hàng hóa và luồng du lịch, giải phóng không gian đô thị khỏi áp lực xe tải, đồng thời xây dựng một khu bến mới đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa liên vùng, vận tải biển nội địa và quốc tế. Mục tiêu được nêu rõ là hoàn chỉnh hạ tầng công cộng, tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các bến cảng theo quy hoạch khu bến Liên Chiểu đến năm 2030, tầm nhìn 2050. Từ đó, Đà Nẵng có cơ hội xây dựng một nền tảng logistics đồng bộ: sông Trường Giang đóng vai trò không gian đường thủy hỗ trợ, cảng Liên Chiểu là cửa ngõ hàng hóa, còn Tiên Sa trở thành “mặt tiền” du lịch trên biển, một tổ hợp phân vai mà các trung tâm khu vực thành công đều đã thực hiện.
Đà Nẵng trong cuộc đua khu vực: lợi thế mới và điều kiện để không tụt lại
Đặt trong bối cảnh cạnh tranh với các trung tâm khu vực như Singapore hay Port Klang, các dự án nạo vét sông Trường Giang và hạ tầng cảng Liên Chiểu chưa thể biến Đà Nẵng thành đối thủ ngang hàng ngay lập tức, nhưng chúng tạo ra điều kiện tiên quyết: hạ tầng logistics và đường thủy không còn là điểm yếu. Việc tập trung nguồn lực lớn cho hai trục này cho thấy thành phố chọn cách đi “từ dưới lên”, xây nền hạ tầng rồi mới tính chuyện dịch chuyển dòng hàng hóa, thay vì đầu cơ danh xưng. Dự án cảng Liên Chiểu được thiết kế để tăng cường kết nối vùng và liên vùng, phát triển khu bến theo quy hoạch, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững. Nếu Đà Nẵng tiếp tục gắn các quyết định hạ tầng với tầm nhìn dài hạn như vậy, cụm cảng Đà Nẵng có cơ hội trở thành điểm đến ổn định trong chuỗi cung ứng khu vực, ít nhất là ở vai trò cửa ngõ miền Trung. Trong cuộc đua với các hub đã trưởng thành, đó là lợi thế không nhỏ: một thành phố biết mình ở đâu trên bản đồ, và đang đầu tư đúng chỗ.
