Triển lãm ảnh di tích: Lời nhắc trách nhiệm từ quá khứ
Triển lãm ảnh di tích “Di tích lịch sử - văn hóa TPHCM” là một sự kiện nhiếp ảnh lịch sử nơi các tác phẩm nghệ thuật dùng hình ảnh để kể lại câu chuyện di sản văn hóa TPHCM, giúp công chúng nhìn thấy, cảm nhận và ý thức rõ hơn trách nhiệm bảo tồn di sản giữa nhịp sống đô thị đang thay đổi từng ngày. Ngày 2-10, Nhà Văn hóa Phụ nữ TPHCM khai mạc triển lãm ảnh nghệ thuật “Di tích lịch sử - văn hóa TPHCM”, với mục đích tôn vinh vẻ đẹp di sản và lan tỏa trách nhiệm bảo tồn đến cộng đồng. Đây không phải cuộc trưng bày trung lập, mà là lời kêu gọi nhẹ nhàng nhưng kiên quyết: hoặc chúng ta bảo tồn di sản, hoặc chấp nhận đánh mất phần căn cước của chính mình.
283 khuôn hình, 28 nữ tác giả và bản đồ ký ức đô thị
Triển lãm giới thiệu 283 tác phẩm của 28 thành viên Câu lạc bộ Nhiếp ảnh nữ Hải Âu. Những con số này không chỉ cho thấy quy mô mà còn thể hiện độ dày của ký ức được ghi lại: mỗi tác giả như một người kể chuyện, ghép thành bản đồ cảm xúc về di sản văn hóa TPHCM. Qua góc nhìn của các nữ nghệ sĩ nhiếp ảnh, những di tích, công trình kiến trúc và địa chỉ lịch sử được khắc họa nổi bật, góp phần tạo nên bản sắc TPHCM, giúp công chúng hiểu, trân trọng di sản và nâng cao ý thức giữ gìn giá trị văn hóa. Đáng chú ý, triển lãm thu hút đông đảo khách tham quan, cho thấy nhu cầu rất thật của xã hội với nhiếp ảnh lịch sử, miễn đó là những hình ảnh có hồn và có quan điểm.
Nhiếp ảnh lịch sử: C cây cầu giữa quá khứ và thế hệ trẻ
Điểm đáng quý nhất của triển lãm ảnh di tích lần này là cách dùng nhiếp ảnh như một ngôn ngữ gần gũi để kết nối cộng đồng, nhất là người trẻ, với di sản. Theo bà Phan Thị Bích Hường, thông qua những tác phẩm nghệ thuật, các nữ nghệ sĩ đã kết nối quá khứ với nhịp sống hiện tại, gửi gắm tình cảm dành cho thành phố, giúp thế hệ trẻ thêm thấu hiểu, trân trọng và có trách nhiệm với những giá trị văn hóa, lịch sử. Đó cũng là câu trả lời mạnh mẽ cho câu hỏi vì sao bảo tồn di sản luôn phải đi cùng giáo dục và truyền thông thị giác. Thưởng lãm những bức ảnh để hiểu thêm các di sản văn hóa của TPHCM không còn là hoạt động mang tính “tham quan”, mà là một trải nghiệm học tập cảm xúc.
Từ tường phòng triển lãm đến trang sách ảnh
Không dừng lại ở một sự kiện ngắn ngày, triển lãm là bước khởi đầu cho quá trình lưu giữ dài lâu. Dịp này, Câu lạc bộ Nhiếp ảnh nữ Hải Âu ra mắt tập sách ảnh cùng tên, giới thiệu 396 tác phẩm của 28 tác giả, góp phần lưu giữ những góc nhìn về di sản và đưa thành quả sáng tác đến công chúng. Đây là quyết định có tầm nhìn: khi bức ảnh rời khỏi không gian triển lãm, nó tiếp tục sống trong thư viện, trong tủ sách gia đình, trong tay giáo viên, nhà nghiên cứu, người yêu TPHCM. Đó mới là cách bảo tồn di sản bằng hình ảnh: làm cho ký ức có thể được xem lại, suy ngẫm lại, tranh luận lại – thay vì biến mất cùng một sự kiện đã qua.
Một triển lãm, ba lớp ý nghĩa bảo tồn di sản
Triển lãm kéo dài đến ngày 12-10 tại Cơ sở 2 Nhà Văn hóa Phụ nữ TPHCM, số 2 Nguyễn Đổng Chi, phường Tân Mỹ. Thời lượng không quá dài, nhưng đủ để nhìn thấy ba lớp ý nghĩa. Thứ nhất, triển lãm ảnh di tích khơi lại ký ức chung, nhắc chúng ta rằng di sản văn hóa TPHCM không chỉ là điểm đến du lịch mà là nền tảng căn tính đô thị. Thứ hai, sự tham gia đông đảo của công chúng cho thấy cộng đồng sẵn sàng đồng hành trong bảo tồn di sản nếu được mời gọi bằng ngôn ngữ gần gũi, giàu cảm xúc. Thứ ba, với cách tiếp cận qua nhiếp ảnh lịch sử, triển lãm tạo ra một mô hình đáng nhân rộng: dùng nghệ thuật để nói những điều tưởng như khô khan về trách nhiệm, luật lệ, bảo tồn – và biến chúng thành mong muốn tự thân của mỗi người dân.
