Bồi dưỡng Mặt trận: hai hướng, một mục tiêu
Bồi dưỡng công tác Mặt trận là quá trình trang bị cho cán bộ kiến thức và kỹ năng để kết nối Nhân dân, phối hợp với chính quyền và tổ chức hoạt động tại địa phương. Hai chương trình ở Đắk Lắk và xã Lê Lợi cho thấy nội dung này không thể gói trong một giáo trình chung: một hướng tập trung vào nghiệp vụ gần dân, hướng kia mở rộng năng lực đối ngoại và hợp tác quốc tế. Đắk Lắk tổ chức hội nghị tập huấn đối ngoại cho cán bộ Mặt trận cùng các tổ chức thành viên ngày 22-10-2026 tại phường Tuy Hòa; đây là lớp thứ hai trong năm, có 150 người tham dự và diễn ra trong hai ngày, 22-23-10. Trong khi đó, tại xã Lê Lợi, ông Phan Văn Dương trực tiếp truyền đạt, hướng dẫn nghiệp vụ công tác Mặt trận ở khu dân cư. Đặt cạnh nhau, hai chương trình cho thấy bồi dưỡng hiệu quả phải sát vai trò và phạm vi công việc.
Nghiệp vụ Mặt trận bắt đầu từ khu dân cư
Ở cấp cơ sở, năng lực cốt lõi không nằm ở những khái niệm xa dân mà ở khả năng lắng nghe, vận động và phản ánh đúng điều người dân quan tâm. Nội dung lớp tại xã Lê Lợi tập trung vào vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Ban Công tác Mặt trận; kỹ năng tuyên truyền, vận động, tập hợp Nhân dân; nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và kịp thời phản ánh với cấp ủy, chính quyền. Chương trình còn đề cập việc triển khai các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng chất lượng giám sát và phản biện xã hội. Cán bộ được hướng dẫn tổ chức hội nghị, lập kế hoạch, viết báo cáo và phối hợp với chi bộ, trưởng thôn cùng các đoàn thể. Đây là bộ kỹ năng thiết thực: nếu thiếu năng lực phối hợp và phản hồi, hoạt động Mặt trận khó chuyển tiếng nói của người dân thành hành động cụ thể.
Giá trị của lớp học còn nằm ở cơ hội cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm và tháo gỡ vướng mắc thực tế cho cán bộ Mặt trận ở cơ sở. Tác động ấy không dừng ở từng người dự tập huấn: chất lượng vận động và giám sát tốt hơn có thể góp phần củng cố khối đại đoàn kết, phát huy sức dân trong nhiệm vụ chính trị và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Vì vậy, bồi dưỡng nghiệp vụ cần được xem là công cụ nâng chất lượng công việc hằng ngày, chứ không chỉ là một buổi cập nhật văn bản.
Tập huấn đối ngoại mở rộng năng lực phối hợp
Chương trình ở Đắk Lắk đặt cán bộ Mặt trận và đại diện các tổ chức thành viên trước một nhóm nhiệm vụ khác: xây dựng quan hệ đối tác, lập dự án, đàm phán và tìm nguồn hỗ trợ từ các tổ chức phi chính phủ. Nội dung còn bao gồm ngoại giao nhân dân, quản lý và sử dụng hiệu quả viện trợ nước ngoài, cùng kỹ năng lễ tân đối ngoại. Đây không phải phần thay thế nghiệp vụ tại khu dân cư; đó là lớp năng lực bổ sung khi hoạt động địa phương cần kết nối với đối tác bên ngoài. Hội nghị cũng phổ biến văn bản của Đảng và Nhà nước về đối ngoại, ngoại giao nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Theo định hướng nêu tại hội nghị, ngoại giao nhân dân giữ vai trò quan trọng bên cạnh hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước, trong đó Mặt trận là lực lượng thúc đẩy. Vì thế, tập huấn đối ngoại có ý nghĩa khi kiến thức được chuyển thành năng lực phối hợp và quản lý dự án thực tế.
Trong hai ngày 22-23-10, ban tổ chức kỳ vọng người dự củng cố kiến thức để vận dụng vào công việc tại cơ quan, đơn vị và địa phương. Quy mô 150 người cho thấy chương trình hướng tới đội ngũ lãnh đạo Mặt trận cấp xã, phường và đại diện các hội, đoàn thể ở cụm phía đông tỉnh. Tuy vậy, giá trị cuối cùng không nằm ở số người tham dự mà ở khả năng áp dụng: kết nối đối tác, lập kế hoạch, xử lý viện trợ đúng cách và giữ nghi thức đối ngoại phù hợp. Đó là những yêu cầu khác với việc nắm bắt tâm tư Nhân dân, nhưng đều phục vụ hiệu quả hoạt động Mặt trận.
Không nên dùng một khuôn bồi dưỡng cho mọi cấp
Đối chiếu hai chương trình cho thấy cán bộ Mặt trận cần cả năng lực gắn bó với cộng đồng lẫn khả năng làm việc với đối tác bên ngoài, nhưng trọng tâm phải tùy nhiệm vụ. Nghiệp vụ Mặt trận ở khu dân cư ưu tiên tuyên truyền, tập hợp Nhân dân, giám sát và phối hợp tại chỗ; tập huấn đối ngoại đi sâu vào ngoại giao nhân dân, dự án, đàm phán, viện trợ và lễ tân. Gộp hai mảng thành một nội dung dàn trải sẽ làm giảm thời lượng thực hành cho cả hai. Cách hợp lý hơn là giữ phần nền tảng chung, sau đó tổ chức chuyên đề theo vai trò và nhu cầu công tác. Kết luận ấy cũng nhấn mạnh trách nhiệm sau tập huấn: kiến thức chỉ có ích khi được vận dụng vào công việc ở cơ quan và địa phương. Bồi dưỡng đúng trọng tâm sẽ giúp cán bộ làm tốt việc gần dân mà vẫn sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ đối ngoại khi cần.
