Từ thỏa thuận đến nhu cầu tuyển dụng
Hợp tác lao động Việt Nam – Saskatchewan là nỗ lực kết nối người lao động Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng tại tỉnh bang Canada, đồng thời xây dựng cơ chế tuyển chọn minh bạch và bảo vệ quyền lợi người lao động. Đây là hướng hợp tác đáng chú ý, nhưng con số nhu cầu lớn chưa đồng nghĩa với hàng loạt vị trí đã mở tuyển.
Từ ngày 26 đến 30/10, đoàn Bộ Nội vụ do Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng dẫn đầu làm việc tại Canada để thúc đẩy hợp tác với Saskatchewan. Chuyến công tác nhằm cụ thể hóa Bản ghi nhớ hợp tác lao động được Bộ Nội vụ và chính quyền tỉnh bang ký ngày 4/8 tại Hà Nội. Saskatchewan dự kiến cần bổ sung khoảng 130.000 lao động trong 5 năm, phục vụ các dự án lớn và ứng phó tình trạng già hóa dân số.
Quy mô đó tạo ra dư địa đáng kể cho việc làm Canada, song mới phản ánh nhu cầu tổng thể của địa phương. Điều người lao động cần theo dõi là danh sách vị trí cụ thể, yêu cầu từng nghề và lịch tuyển dụng được hai bên thống nhất.
Các ngành có nhu cầu và tiêu chuẩn cần đáp ứng
Trao đổi giữa đoàn Việt Nam với Bộ Di trú và Đào tạo nghề Saskatchewan tập trung vào nhu cầu tiếp nhận lao động nước ngoài và cách tổ chức tuyển dụng. Các lĩnh vực được nêu gồm sản xuất chế tạo, khai khoáng, y tế, nông nghiệp và năng lượng; tỉnh bang ưu tiên người có tay nghề, chuyên môn phù hợp với công việc.
Phía Saskatchewan cũng lưu ý ứng viên nước ngoài cần có năng lực ngoại ngữ, trình độ học vấn phổ thông, kỹ năng nghề đã qua đào tạo phù hợp và hiểu biết về pháp luật, văn hóa sở tại. Tỉnh bang hiện có khoảng 6.000 người sử dụng lao động được cấp phép tuyển lao động nước ngoài. Những dữ kiện này cho thấy cơ hội không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu nhân lực nói chung; hồ sơ và năng lực thực tế phải khớp với vị trí tuyển.
Hai bên còn phải nghiên cứu tiêu chí tuyển chọn, cách công nhận trình độ, văn bằng, chứng chỉ và các yêu cầu liên quan. Vì vậy, chưa nên xem danh sách ngành nghề là thông báo tuyển dụng, cũng chưa thể suy ra quy trình ứng tuyển hoàn chỉnh từ thỏa thuận khung.
Điểm đáng chú ý: chi phí và bảo vệ người lao động
Nguyên tắc phân định chi phí là phần thiết thực nhất với người lao động: theo nội dung hai bên trao đổi, người sử dụng lao động tại Saskatchewan chi trả phí tuyển dụng và vé máy bay từ Việt Nam; người lao động Việt Nam không phải trả hai khoản này. Đây là cam kết đáng chú ý, nhưng ứng viên vẫn cần kiểm tra điều khoản cụ thể trong thông báo tuyển và hợp đồng, tránh nhầm nguyên tắc chung với mọi chi phí phát sinh.
Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp được xác định là nguyên tắc xuyên suốt; hoạt động tuyển dụng cần công bằng, minh bạch và có đạo đức. Điều này quan trọng không kém số lượng việc làm: một cơ chế rõ ràng giúp người lao động biết ai tuyển, tiêu chuẩn nào được áp dụng và trách nhiệm thuộc về bên nào.
Người lao động cũng có thể tìm hiểu Chương trình Đề cử Người nhập cư Saskatchewan (SINP), dành cho ứng viên đáp ứng yêu cầu về trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm và nhu cầu địa phương. Người đủ điều kiện có thể được tỉnh bang đề cử để nộp hồ sơ thường trú; khả năng đưa vợ, chồng và con phụ thuộc vào hồ sơ cũng được nêu trong thông tin chương trình. Đây là một lộ trình riêng, không phải quyền lợi tự động đi kèm mọi việc làm.
Cơ hội sẽ phụ thuộc vào bước triển khai tiếp theo
Bước tiếp theo là xây dựng kế hoạch thực hiện Bản ghi nhớ và thiết lập đầu mối liên lạc giữa các cơ quan để trao đổi nhu cầu tuyển dụng, số lượng theo từng ngành nghề. Thông tin đến sớm và đầy đủ sẽ giúp Việt Nam chuẩn bị nguồn lao động phù hợp, đồng thời giúp doanh nghiệp hai bên kết nối hiệu quả hơn.
Việt Nam có khoảng 900.000 lao động làm việc tại 57 quốc gia và vùng lãnh thổ, thuộc hơn 70 ngành nghề; mỗi năm khoảng 150.000 người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nền tảng đó có thể hỗ trợ việc chuẩn bị nhân lực, nhưng không thay thế bước xác định tiêu chuẩn riêng của Saskatchewan.
Với người đang cân nhắc Saskatchewan Canada, thông điệp hợp lý lúc này là chuẩn bị chứ không vội vàng: nâng cao ngoại ngữ và tay nghề, theo dõi thông tin chính thức về vị trí tuyển, điều kiện và cách nộp hồ sơ. Thỏa thuận mở cánh cửa hợp tác; chỉ khi các chi tiết được công bố, người lao động mới có thể đánh giá cơ hội của mình một cách thực tế.
