Quy mô lớn, nhưng mới đi được nửa chặng
Khám sức khỏe TP.HCM là chương trình toàn dân nhằm kiểm tra sức khỏe, nhận diện nguy cơ bệnh tật sớm và xây dựng hồ sơ sức khỏe để hỗ trợ theo dõi, chăm sóc lâu dài. Tính đến ngày 2/11, thành phố ghi nhận 6.916.175 người đã được khám, tương đương 54% kế hoạch; đây là bước tiến đáng kể nhưng chưa đủ để xem mục tiêu đã nằm trong tầm tay. Trước đó, tại kỳ họp HĐND sáng 30/10, Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng báo cáo số liệu đến 17 giờ ngày 29/10 là 6.833.898 người, bằng 53,5% dân số thành phố. Hai mốc cho thấy chương trình vẫn tăng nhanh, song tỷ lệ hoàn thành cũng phơi bày khối lượng công việc còn rất lớn. Giá trị của đợt khám không nên chỉ được đo bằng số lượt; thước đo quan trọng hơn là liệu người được khám có được tư vấn và theo dõi sau đó hay không.
355.290 trường hợp nguy cơ cao là tín hiệu cần hành động
Con số đáng chú ý nhất không chỉ là gần 7 triệu lượt khám, mà là 355.290 người được xếp vào nhóm nguy cơ tim mạch cao và rất cao. Ngành y tế đưa ra kết quả này sau khi đánh giá gần 2 triệu hồ sơ đủ điều kiện, áp dụng phương pháp phân tầng nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong 10 năm theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới. Đây là cảnh báo sức khỏe cộng đồng, không phải kết luận rằng tất cả những người được phân nhóm đều đã mắc bệnh. Nó cho thấy sàng lọc chỉ có ý nghĩa khi kéo theo tư vấn, kiểm tra tiếp và điều trị phù hợp. Dữ liệu ban đầu cũng ghi nhận tăng huyết áp ở 51,58% người từ 60 tuổi trở lên và 18,3% nhóm 18-60 tuổi; phần lớn người trưởng thành trong nhóm sau chưa từng được phát hiện mắc bệnh. Phát hiện sớm có thể giúp người dân chủ động hơn, nhưng bỏ mặc kết quả sau buổi khám sẽ làm giảm đáng kể giá trị chương trình.
Khoảng cách tiến độ đang là điểm yếu lớn
Tiến độ khám sức khỏe không đồng đều, và khoảng cách giữa các nhóm đủ lớn để đòi hỏi cách tổ chức khác nhau. Học sinh đạt tỷ lệ 94,44%, trong khi người lao động mới đạt 36,56% và sinh viên 34,42%. Tại địa bàn, 104 phường, xã đã đạt từ 50% trở lên nhưng vẫn có 12 nơi dưới 40%; phường Cầu Ông Lãnh thấp nhất, ở mức 32,96%. Chênh lệch này không thể xử lý bằng một lịch khám chung: người lao động cần lịch linh hoạt tại nơi làm việc, còn người dân trong cộng đồng có thể cần điểm khám lưu động và tổ chức vào buổi tối hoặc ngày nghỉ. Trong đợt cao điểm, thành phố khám thêm hơn 180.000 người, bình quân hơn 60.000 người mỗi ngày, mức cao nhất kể từ khi triển khai chương trình. Tốc độ ấy cho thấy có thể tăng nhịp, nhưng năng lực thực hiện cần được tập trung vào nhóm và địa bàn đang tụt lại.
Tăng tốc phải đi cùng chăm sóc sau khám
Thành phố còn phải khám cho hơn 5,9 triệu người trong 63 ngày cuối năm 2026, tương đương khoảng 94.000 lượt mỗi ngày nếu muốn hoàn thành mục tiêu. Đây là áp lực đáng kể, nhất là khi người lao động chiếm phần lớn khối lượng còn lại và nhiều địa phương vẫn có tỷ lệ thấp. Ngành y tế dự kiến phối hợp doanh nghiệp tổ chức khám tại nơi làm việc, theo ca hoặc ngoài giờ; đồng thời yêu cầu địa phương lập danh sách người chưa khám và tăng các đội lưu động. Với trường học, mục tiêu là hoàn thành trong tháng 11/2026, ưu tiên khám tập trung tại trường. Nhưng chạy theo số lượng không thể thay thế chất lượng: dữ liệu cần được cập nhật chính xác, tránh trùng lặp và dùng để theo dõi sức khỏe người dân sau khám. Chương trình sẽ chỉ tạo ra thay đổi bền vững nếu kết quả sàng lọc dẫn đến chăm sóc liên tục, thay vì dừng lại ở một hồ sơ đã hoàn tất.
