Đề xuất tăng định mức tiết dạy: Giáo viên có thể dạy thêm bao nhiêu?

Mỗi tuần tăng từ một đến hai tiết

Định mức tiết dạy là số tiết đứng lớp trung bình mà giáo viên cần thực hiện trong một tuần theo quy định về chế độ làm việc, và dự thảo mới đề xuất nâng mức này ở cả ba cấp phổ thông. Bộ GDĐT đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư quy định chế độ làm việc của giáo viên phổ thông, giáo viên dự bị đại học và định mức nhân sự tại các cơ sở giáo dục công lập. Theo đề xuất, giáo viên tiểu học sẽ dạy 24 tiết/tuần, tăng từ 23; giáo viên THCS dạy 20 tiết, tăng từ 19; còn giáo viên THPT dạy 19 tiết, tăng từ 17. Như vậy, mức tăng lần lượt là một tiết mỗi tuần ở tiểu học và THCS, hai tiết ở THPT. Đây vẫn là nội dung dự thảo đang được lấy ý kiến, chưa phải quy định đã có hiệu lực.

Lý do điều chỉnh: áp lực nhân lực và cách tổ chức dạy học

Bộ GDĐT cho biết dự thảo hướng tới việc điều chỉnh chế độ làm việc cho phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, dạy học hai buổi mỗi ngày và yêu cầu chuyển đổi số. Đây là những thay đổi khiến trường học phải tính lại cả thời khóa biểu lẫn nhu cầu nhân sự; định mức mới được kỳ vọng giúp phân công giáo viên linh hoạt hơn, giảm tình trạng thừa thiếu cục bộ giữa môn học và trường học. Áp lực thiếu người cũng hiện hữu: theo báo cáo của Sở GDĐT TP.HCM tại hội nghị hiệu trưởng trường THPT và trung tâm giáo dục thường xuyên, thành phố còn thiếu khoảng 9.000 giáo viên để đáp ứng định mức tối đa. Con số này cho thấy tăng giờ định mức có thể giúp trường xoay xở nguồn lực, nhưng không thể thay thế việc tuyển đủ giáo viên ở những nơi thiếu kéo dài.

Một số lãnh đạo trường đánh giá thêm tiết dạy có thể giảm số tiết phụ trội phải bố trí, giúp nhà trường chủ động hơn với các môn lựa chọn và hoạt động giáo dục tăng cường. Tuy nhiên, lợi ích quản trị chỉ thuyết phục nếu khối lượng việc ngoài lớp học được tính đến.

Những điểm giáo viên cần theo dõi ngoài số tiết đứng lớp

Dự thảo còn quy định thời gian làm việc của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên là 40 giờ mỗi tuần theo năm học. Thời gian giảng dạy trên lớp tối đa chiếm 40%; chuẩn bị bài và đánh giá người học tối đa 40%; hoạt động chuyên môn, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học và nhiệm vụ khác chiếm tối thiểu 20%. Vì vậy, giáo viên nên theo dõi cách phân bổ toàn bộ quỹ thời gian, không chỉ con số tiết đứng lớp. Dự thảo cũng đề xuất quy đổi một số nhiệm vụ như tổ chức trải nghiệm, hướng nghiệp, dạy minh họa, chủ trì sinh hoạt chuyên môn và biên soạn tài liệu tập huấn; tổng số tiết quy đổi thay thế định mức không vượt quá 50% định mức năm học. Trong khi đó, một số quy định giảm tiết khi kiêm nhiệm và quy đổi tiết tham gia ban giám khảo cuộc thi cấp trường dự kiến bị bãi bỏ.

Một điều chỉnh khác là định mức của Tổng phụ trách Đội dự kiến ở mức 6–8 tiết mỗi tuần, tùy quy mô trường, lớp và khối lượng công việc; giáo viên phụ trách hoạt động Đội được đề xuất giảm ba tiết. Dự thảo cũng nêu không bố trí giáo viên phổ thông kiêm nhiệm vị trí hỗ trợ, trừ trường hợp bắt buộc phải báo cáo cơ quan quản lý trực tiếp. Những quy định này cần được đọc cùng hướng dẫn triển khai, bởi cách ghi nhận nhiệm vụ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lịch làm việc thực tế.

Tăng định mức chỉ hợp lý nếu giảm việc ngoài chuyên môn

Với giáo viên, mỗi tiết tăng thêm không chỉ là một ô mới trên thời khóa biểu: nó cần thời gian soạn bài, đánh giá và phối hợp chuyên môn. Một giáo viên tiểu học được phỏng vấn cho rằng mức tăng một tiết không lớn, nhưng nhà trường cần giảm hồ sơ, sổ sách và tiến tới số hóa thực chất để tránh tạo thêm áp lực. Đây là điều kiện quan trọng để mục tiêu nâng hiệu quả phân công không biến thành việc dồn thêm trách nhiệm lên từng người. Giáo viên cũng cần theo dõi các thay đổi về định mức nhân sự theo lớp, vị trí hỗ trợ và cách quy đổi nhiệm vụ chuyên môn, thay vì chỉ nhìn vào số tiết tối đa.

Hiện Bộ GDĐT đang lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương đối với hai dự thảo thông tư, dự kiến thay thế Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT cùng Thông tư 19/2023/TT-BGDĐT và 20/2023/TT-BGDĐT. Kết luận của dự thảo vì thế chưa phải điểm cuối: cần chờ nội dung được ban hành và hướng dẫn áp dụng. Tăng định mức có thể giúp trường xử lý một phần bài toán bố trí nhân lực, nhưng chỉ nên được xem là chính sách hợp lý khi đi kèm giảm việc hành chính, minh bạch cách quy đổi giờ và bảo đảm tải công việc tổng thể của giáo viên.